นาวิกศาสตร์ เมษายน ๒๕๖๔

ึ
้
ี
ี
ื
ิ
ึ
่
ี
่
ิ
ึ
ู
ั
“…การท่ได้เล่อนยศสูงข้นน แสดงให้เห็นวาทานมีเกียรตสูงข้น และมความรบผดชอบสงข้นด้วย.
ี
ำ
คาปฏิญาณท่ท่านได้กล่าว เป็นส่งท่มีความหมาย และมีความสาคัญมากท้งแก่ตัวท่านเองและแก่ชาติบ้านเมือง.
ิ
ี
ำ
ั
ั
ำ
ั
ั
ทุกท่านจึงต้องสังวรระวัง ท่จะประพฤติปฏิบัติตนให้ดี ให้ควรแก่ตาแหน่งและช้นยศ ท้งต้งใจปฏิบัติงาน
ี
ทุกส่วนทุกด้านให้สาเร็จผล ตามคาปฏิญาณที่ให้ไว้โดยครบถ้วน จะได้เป็นเกียรติแก่ตน แก่หน่วยงาน
ำ
ำ
และเป็นประโยชน์อันกว้างขวางยั่งยืนแก่ประเทศชาติและประชาชน. …”
พระบรมราโชวาท
ในพิธีถวายสัตย์ปฏิญาณของนายทหารและนายตำารวจชั้นนายพล
ณ ศาลาดุสิดาลัย สวนจิตรลดา พระราชวังดุสิต
วันศุกร์ ที่ ๒๕ ตุลาคม ๒๕๖๒

ทรงพระเจริญ






ควรมิควรแล้วแต่จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม

ข้าพระพุทธเจ้า กองบรรณาธิการนิตยสารนาวิกศาสตร์

นายกกรรมการราชนาวิกสภา
พลเรือโท เคารพ แหลมคม

รองนายกกรรมการราชนาวิกสภา
พลเรือตรี จิรพล ว่องวิทย์
กรรมการราชนาวิกสภา
พลเรือโท อุทัย โสฬศ
พลเรือโท มนต์เดช พัวไพบูลย์
พลเรือตรี สุรสิงห์ ประไพพานิช
พลเรือตรี บัญชา บัวรอด
พลเรือตรี คณาชาติ พลายเพ็ชร์
พลเรือตรี วราณัติ วรรธนผล ปกหน้�
พลเรือตรี สรไกร สิริกรรณะ
พลเรือตรี วิสาร บุญภิรมย์
พลเรือตรี สุนทร คำาคล้าย
พลเรือตรี ดนัย สุวรรณหงษ์
พลเรือตรี อนุพงษ์ ทะประสพ
พลเรือตรี ประสาน ประสงค์สำาเร็จ

กรรมการและเลขานุการราชนาวิกสภา
นาวาเอก สุพจน์์ สารภาพ
เหรัญญิกราชนาวิกสภา
เรือเอก สุขกิจ พลัง
ที่ปรึกษาราชนาวิกสภา
พลเรือโท สมัย ใจอินทร์ ปกหลัง
ื
พลเรอโท วรพล ทองปรีชา ข้อคิดเห็นในบทคว�มท่นำ�ลงนิตยส�รน�วิกศ�สตร์เป็นของผ้เขียน
ี
ู
ื
พลเรอโท มนตรี รอดวิเศษ มิใช่ข้อคิดเห็นหรือนโยบ�ยของหน่วยง�นใดของรัฐและมิได้ผูกพัน
ี
ื
่
พลเรอโท อำานวย ทองรอด ต่อท�งร�ชก�รแต่อย�งใด ได้นำ�เสนอไปต�มท่ผ้เขียนให้คว�มคิดเห็น
ู
ั
่
่
่
ั
ื
ื
พลเรอโท กตัญญู ศรีตังนันท์ เท�น้น ก�รกล�วถึงคำ�ส่ง กฎ ระเบียบ เป็นเพียงข�วส�รเบ้องต้น
บรรณาธิการ เพื่อประโยชน์แก่ก�รค้นคว้�
นาวาเอก สุพจน์์ สารภาพ ปกหน้า ภ�พมุมสูงสถ�นที่ตั้งอ�ค�รร�ชน�วิกสภ�
ผู้ช่วยบรรณาธิการ กรมยุทธศึกษ�ทห�รเรือ
นาวาเอกหญิง วรนันท์ สุริยกุล ณ อยุธยา ปกหลัง บริเวณโถงอ�ค�รร�ชน�วิกสภ�
ประจำากองบรรณาธิการ กรมยุทธศึกษ�ทห�รเรือ
นาวาเอก ก้องเกียรติ ทองอร่าม ออกแบบปก กองบรรณ�ธิก�ร
นาวาเอก ธาตรี ฟักศรีเมือง พิมพ์ที่ กองโรงพิมพ์ กรมส�รบรรณทห�รเรือ
เจ้าของ ร�ชน�วิกสภ�
นาวาเอกหญิง แจ่มใส พันทวี ผู้พิมพ์ น�ว�เอก ก้องเกียรติ ทองอร่�ม
นาวาโทหญิง ศรุดา พันธุ์ศรี
นาวาโทหญิง อรณัฐ โพธิ์ตาด สำ�นักง�นร�ชน�วิกสภ�
เรือเอก เกื้อกูล หาดแก้ว ถนนอรุณอมรินทร์ แขวงศิริร�ช เขตบ�งกอกน้อย
กรุงเทพฯ ๑๐๗๐๐ โทร. ๐ ๒๔๗๕ ๓๐๗๒
เรือเอกหญิง สุธิญา พูนเอียด ๐ ๒๔๗๕ ๔๙๙๘
เรือโท อัศฐวรรศ ปั่นจั่น ส่งข้อมูล/ต้นฉบับได้ที่ Navik.mag@gmail.com
เรือโทหญิง อภิธันย์ แก่นเสน อ่�นบทคว�มเอกส�รอิเล็กทรอนิกส์ได้ที่ WWW.RTNI.ORG

สารบัญ



คลังความรู้ คู่ราชนาวี

ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ ประจำ เดือน เมษายน ๒๕๖๔
ลำ ดับเรื่อง ลำ ดับหน้า

บรรณ�ธิก�รแถลง .................................................................๐๔
เรื่องเล่�จ�กปก ......................................................................๐๕
105 ปี ร�ชน�วิกสภ� ..........................................................06

กองบรรณาธิการ

วันคล้�ยวันสถ�ปน� ๒๙ ปี กองเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์......08
กองเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์
้
เรือดำ�นำ�ไทยจะไปท�งไหน ...................................................11
พลเรือโท พัน รักษ์แก้ว
จ�กเวทีเดช�นุเคร�ะห์สู่ร�ชน�วีไทย “พลเรือโท สมัย ใจอินทร์ “เรือดำ�นำ�ไทยจะไปท�งไหน”
้
รองผู้บัญช�ก�ร กองเรือยุทธก�ร”............................................23
พันทิวา

ทิวทัศน์แห่งผู้คน.....................................................................35
ว่าที่ เรือตรีหญิง ณิชาภา มานะวรพงศ์
บ้�นพักข้�ร�ชก�รในกองทัพเรือ....................................................38
คณะกรรมการบ้านพักข้าราชการในกองทัพเรือ
ห้องสมุด : อ�ห�รสมองที่ไม่ควรมองข้�ม...............................44
จ�กเวทีเดช�นุเคร�ะห์สู่ร�ชน�วีไทย
พลเรือเอก ไพศาล นภสินธุวงศ์
“พลเรือโท สมัย ใจอินทร์ รองผู้บัญช�ก�ร กองเรือยุทธก�ร”
สร้�งคว�มมั่นคงท�งก�รเงินให้ชีวิตสุขใจ เริ่มพรุ่งนี้ก็ส�ยไปแล้ว ....56
กิจการปลดหนี้สิน สวัสดิการสงเคราะห์การเงิน

นิย�ยวิทย�ศ�สตร์ไทย “อีก 7 ปี ไทยจะส่งย�นอวก�ศ
ั
ส�รวจดวงจนทร”..............................................................................61
ำ
์
รศ.ดร.ระหัตร โรจนประดิษฐ์
บอกผมที “แบบนี้ผิดหรือถูก”................................................๗๒
สำ�นวนช�วเรือ .......................................................................๗๓

เรื่องเล่�ช�วเรือ ......................................................................๗๕
“ บ้�นพักข้�ร�ชก�รในกองทัพเรือ”
ข่�วน�วีรอบโลก ....................................................................๗๖
ภ�พกิจกรรมกองทัพเรือ ........................................................๘๐

ใต้ร่มประดู่ ............................................................................๘๘

ก�รฌ�ปนกิจสงเคร�ะห์แห่งร�ชน�วี ....................................๙๐
้
ม�ตร�นำ� เดือน มิถุน�ยน ๒๕๖๔
เวล�ดวงอ�ทิตย์ - ดวงจันทร์ ขึ้น - ตก

เดือน พฤษภ�คม - มิถุน�ยน ๒๕๖๔.........................................๙2
ื
นาวิกศาสตร นิตยสารของกองทัพเรือ มีวัตถุประสงค เพ่อเผยแพร ่ “ห้องสมุด : อ�ห�รสมองที่ไม่ควรมองข้�ม”
์
์
วิชาการและข่าวสารทหารเรือท้งในและนอกประเทศ ตลอดจนวิทยาการอ่น ๆ
ื
ั
ทั่วไป และเป็นสื่อในการประชาสัมพันธ์ ของกองทัพเรือ

้
ี
ึ
ี
การเข้าสู่ฤดูร้อนอย่างสมบูรณ์แบบในเดือนเมษายน ซ่งท่จริงก็ร้อนมาก่อนหน้าน ๒ เดือนกว่าแล้ว ในเดือนน ี ้
ี
ึ
�
มีวันสาคัญของคนไทยก็คือ ตรุษสงกรานต์ และท่ควบคู่ไปกับสงกรานต์ก็คือ นางสงกรานต์ ซ่งแต่ละนางก็จะม ี
�
�
�
ื
ี
�
�
คาอธิบายประกอบคาทานายดินฟ้าอากาศของไทย ความเช่อของคนไทยสมัยก่อนเก่ยวกับการทานาทาไร่
คนไทยส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม จึงอยากจะรู้นักหนาว่าปีน้จะแล้ง หรืออุดมสมบูรณ์ และยังม ี
ี
�
ั
ี
�
ี
ึ
คาพยากรณ์ท้งดีและร้ายท่จะเกิดข้นในระหว่างปี ตามตาราโดยพยากรณ์จากวันท่พระอาทิตย์ยกสู่ราศีเมษ
ท่เรียกว่า “วันมหาสงกรานต์” ว่าตรงกับวันใด มีคานายว่าอย่างไร แล้วช่วงเวลาท่พระอาทิตย์ยกเข้าสู่ราศีเมษ
�
ี
ี
ก็มีค�านายไว้ด้วยเช่นกัน โดยก�าหนดเป็นอิริยาบถที่นางสงกรานต์ขี่พาหนะมา มีอยู่ ๔ ท่า ยืน นั่ง นอนลืมตา และ
นอนหลับตา หลาย ๆ ท่านคงทราบท่มาท่ไปของตานานเก่ยวกับท้าวกบิลพรหมท่ต้องถูกตัดเศียร เพราะแพ้พนัน
ี
ี
�
ี
ี
ั
ต่อธรรมบาลกุมาร (โทษของการพนัน ไม่ตายแบบถูกตัดคอก็ตายท้งเป็นนะครับ อย่าไปข้องเก่ยวจะดีท่สุด) และ
ี
ี
ต้องให้เทพธิดาทั้งเจ็ด ซึ่งเป็นบุตรสาวของท้าวกบิลพรหมสลับกันเชิญพระเศียรออกแห่ไปสรงน�้า
ื
ศาสตราจารย์ พระยาอนุมานราชธน (ยง เสฐียรโกเศศ) อธิบายไว้ว่า นางสงกรานต์เป็นคติความเช่ออยู่ใน
ตานานสงกรานต์ อันเป็นเร่องเล่าถึงความเป็นมาของประเพณ เป็นอุบาย เพ่อให้คนโบราณได้รู้ว่าวันมหาสงกรานต์
ื
�
ื
ี
ึ
คือ วันท่พระอาทิตย์ยกข้นสู่ราศีเมษ ซ่งสมัยน้นถือเป็นการเถลิงศกใหม่ หรือวันข้นปีใหม่ตามสุริยคต ตรงกับวันใด
ั
ึ
ึ
ี
ิ
ั
โดยสมมุติผ่านนางสงกรานต์ท้งเจ็ดเทียบกับแต่ละวันในสัปดาห์ ปีไหนตรงกับวันใด นางสงกรานต์ท่มีช่อสมมุต ิ
ี
ื
เข้ากับวันนั้น ๆ
นางสงกรานต์ของแต่ละวันจะมีนาม อาหาร อาวุธ และสัตว์ท่เป็นพาหนะต่าง ๆ กันออกไป สาหรับปีน ้ ี
�
ี
นางสงกรานต์นามว่า นางรากษสเทวี ทรงพาหุรัด ทัดดอกบัวหลวง อาภรณ์แก้วโมรา ภักษาหารโลหิต พระหัตถ์ขวา
ทรงตรีศูล พระหัตถ์ซ้ายทรงธนูศร เสด็จนอนหลับตา มาเหนือหลังวรวาหะ (สุกร) เป็นพาหนะ สาหรับปีน ้ ี
�
วันมหาสงกรานต์ ตรงกับ วันพุธที่ ๑๔ เมษายน เวลา ๓ นาฬิกา ๓๙ นาที ๓๖ วินาที จันทรคติ ตรงกับ วันอังคาร
ขึ้น ๒ ค�่า เดือนหก (๖) ปีฉลู แถมปีนี้รัฐบาลยังประกาศให้เป็นวันหยุดกันยาวๆๆๆๆๆ เลยครับ เดินทางขับรถขับลา
่
ก็ระมัดระวังด้วยนะครับ ห้ามด่มขณะขับเด็ดขาดนะครับ ไม่ใช่เฉพาะผู้ด่มท่ได้รับอันตรายขณะขับข อาจจะทาให้
ี
�
ื
ี
ื
ผู้สัญจรบนท้องถนนได้รับอันตรายจากการขับขี่ขณะมึนเมาด้วย
ี
ในฉบับน้มีเร่องราวท่หลากหลายเรียกว่าครบทุกรสก็ว่าได้ครับ ขอให้ทุกท่านได้เพลิดเพลินและสนุกกับการอ่าน
ื
ี
และอย่าลืมฉีดวัคซีนเพ่อสร้างภูมิคุ้มกันโควิด - ๑๙ เพ่อสร้างภูมิคุ้มกันหมู่ด้วยนะครับ ระหว่างรอดูอาการขณะฉีด
ื
ื
ก็น�านิตยสารนาวิกศาสตร์ขึ้นมาอ่านเพลิน ๆ แถมได้ความรู้ที่หลากหลายครับ
A book is a device to ignite the imagination
Alan Bennett, The Uncommon Reader

กองบรรณาธิการ



ปกหน้า - ปกหลัง : สถานที่ตั้งอาคารราชนาวิกสภา






























ั
ในวนท ๑ เมษายน ของทกปีจะตรงกับวันสถาปนาราชนาวิกสภา สาหรับปีน้เป็นปีท่ครบรอบ ๑๐๕ ปี
�
่
ี
ุ
ี
ี
ราชนาวิกสภาตั้งขึ้นเมื่อวันที่ ๑ เมษายน พ.ศ. ๒๔๕๙ โดยค�าสั่งกระทรวงทหารเรือ โดยมี จอมพลเรือสมเด็จพระเจ้า
�
ั
บรมวงศ์เธอเจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต เสนาบดีกระทรวงทหารเรือ เป็นผู้ลงนามในคาส่ง
ั
่
ี
�
ิ
ั
ู
้
ั
ั
ี
ั
เมอวนท ๑๖ มนาคม พ.ศ. ๒๔๕๘ โดยในสมยแรกก่อตงทรงรบเป็นผ้อานวยการพเศษ และเป็นสภาปถมภก และ
ื
่
์
ิ
�
ื
พลเรือเอกพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักด ทรงรับเป็นผู้อานวยการ เพ่อใช้เป็นสถาบันส่งเสริม
ื
การศึกษาและเผยแพร่วิชาการแก่นายทหาร และเพ่อให้นายทหารได้พบปะปราศรัย แลกเปล่ยนความรู้
ี
้
ึ
ั
ซ่งกันและกัน เป็นการเพ่มพูนความรู้ให้แก่นายทหารสัญญาบัตร ท้งน โดยให้ราชนาวิกสภาอยู่ในความปกครอง
ี
ิ
ของกรมเสนาธิการทหารเรือ
ั
ี
ี
ั
�
�
สถานท่ต้งอาคารราชนาวิกสภา อยู่ริมแม่นาเจ้าพระยาฝั่งตะวันตก ตาบลท่ต้งทาให้เราสามารถมองเห็น
�
้
สถาปัตยกรรมท่งดงามถึง ๔ แห่งด้วยกันคือ พระบรมมหาราชวัง วัดพระศรีรัตนศาสดาราม วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม
ี
�
ี
ึ
ราชวรมหาวิหาร วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร ซ่งสถานท่สาคัญท่กล่าวมาข้างต้นเปรียบเสมือนสัญลักษณ์
ี
ของประเทศไทย ที่ท�าให้นานาประเทศรู้จักและอยากมาเยืยน
สาหรับปกหน้าถ่ายจากมุมสูง เราจะเห็นความสวยงามของแม่นาและสถานท่สาคัญท่อยู่ท้งสองฝั่งแม่นาเจ้าพระยา
�
ี
ั
ี
�
�
้
้
�
ื
ี
ี
และปกหลังคือจุดท่สายตามนุษย์มองเห็นพร้อม ๆ กันได้ ถ้าไม่เช่อลองมายืนตรงจุดท่ว่าท่านจะได้เห็นความงดงาม
่
ี
่
ื
ี
ั
ั
ื
้
ั
ี
ี
ี
ั
�
สถานทสาคญในการมองครงเดยว นบว่าเป็นความโชคดของกองทพเรอทบรรพชนทหารเรอได้สร้างอาคารทงดงาม
่
บนสถานที่ตั้งที่ดีที่สุดแห่งหนึ่งของเมืองไทย
นาวิกศาสตร์ 5
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

๑๐๕ ปี ราชนาวิกสภา


กองบรรณาธิการ
“ราชนาวิกสภา” นามพระราชทาน
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎกล้าเจ้าอยู่หัวทรง

พระราชทานนาม “ราชนาวิกสภา” (Royal Naval Institue)
ให้กระทรวงทหารเรือ เมื่อวันที่ ๙ มีนาคม พ.ศ.๒๔๕๘
ี
โดยนามแรกของราชนาวิกสภาท่กรมเสนาธิการ
ั
ึ
ทหารเรือคิดต้งข้นขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต
ต้งราชนาวิกสภา เม่อวันท ๑๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๔๕๘ น้น อำคำรรำชนำวิกสภำหลังเดิม
ั
ั
ี
่
ื
ี
ใช้คาว่า “ราชนาวีสภา” ในภายหลังเมื่อทรงโปรดเกล้าฯ หลังใหม่ท่อยู่ติดกับอาคารราชนาวิกสภาหลังเดิมน้น
�
ั
ึ
ื
ั
พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ต้งราชนาวิกสภาแล้ว ได้จัดสร้างข้นเม่อ พ.ศ.๒๕๔๕ เพ่อใช้รับรองการชม
ื
จอมพลเรือสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตร ขบวนเรือพระราชพิธี เนื่องในการประชุมเอเปก ๒๐๐๓
่
�
ื
ี
สุขุมพันธ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต เสนาบดีกระทรวง เม่อวันท ๒๐ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๔๖ ของผู้นาชาติต่าง ๆ ท่มา
ี
ื
่
ทหารเรือ จึงทรงลงพระนามในค�าสั่งกระทรวงทหารเรือ ร่วมการประชุมฯ ต่อมาเม่อวันท ๑๒ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๔๙
ี
ี
ที่ ๕๓๒/ เมื่อวันที่ ๑๖ มีนาคม พ.ศ.๒๔๕๘ ใช้เป็นสถานท่รับเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร
ให้เริ่มตั้งราชนาวิกสภา “เพื่อส�ำหรับนำยทหำรได้ศึกษำ มหาภูมพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเดจ
ิ
็
วิชำเพ่มพูนต่อไป และเพ่อให้นำยทหำรได้พบปะสนทนำ พระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี
ื
ิ
ึ
ี
ี
ี
ปรำศรัย แลกเปล่ยนควำมรู้ซ่งกันและกัน ท้งในกิจรำชกำร พันปีหลวง สมเด็จพระราชาธิบด สมเด็จพระราชิน และ
ั
่
และอ่น ๆ ด้วย” ต้งแต่วันที ๑ เมษายน พ.ศ.๒๔๕๙ พระราชวงศ์ต่างประเทศเสด็จทอดพระเนตรขบวนเรือ
ื
ั
ี
ึ
่
ั
(สมัยน้นวันท ๑ เมษายน เป็นวันข้นปีใหม่ของไทย) พระราชพิธี เนื่องในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระบรม
ทางราชการจึงได้ถือเอาวันที่ ๑ เมษายน ของทุกปีเป็น ชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
วันคล้ายวันก่อตั้งราชนาวิกสภา ทรงครองราชย์ครบ ๖๐ ปี
อาคารราชนาวิกสภาหลังเก่าและหลังใหม่ อาคารราชนาวิกสภา นับเป็นจุดชมทัศนียภาพ
ั
ี
ี
บริเวณพ้นท่ต้งเคยเป็นส่วนหน่งของอาณาบริเวณ พระบรมมหาราชวังท่สวยงามท่สุด และหากมองไปทาง
ึ
ื
ี
พระนิเวศน์เดิมของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้า ทิศใต้จะมองเหนองค์พระปรางค์วัดอรุณราชวราราม
็
ี
จุฬาโลกมหาราช และเป็นวังเจ้านายหลายพระองค์ ต่อมา วรมหาวิหารท่มีขนาดสูงใหญ่เป็นหมุดหมายเด่นสง่าริมฝั่ง
จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เจ้าพระยาที่เป็นสายน�้าแห่งความผูกพันกับวิถีราชนาวี
ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ พระราชทานบริเวณ
พระนิเวศน์เดิมให้เป็นที่ตั้งกรมทหารเรือ
�
้
ปัจจุบันบริเวณริมแม่นาเจ้าพระยาฝั่งตะวันตกตรงข้าม
พระบรมมหาราชวัง มีอาคารท่มีสถาปัตยกรรมภายนอก
ี
เหมือนกันอยู่ ๒ หลัง คือ อาคารราชนาวิกสภาหลังเดิม
อยู่ใกล้กับบริเวณปากคลองมอญ และอาคารราชนาวิกสภา ภำพพระบรมมหำรำชวัง
นาวิกศาสตร์ 6
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ห้องสมุด พลเรือเอก สินธุ์ กมลนาวิน ส�านักงานราชนาวิกสภา





































พระบำทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัว พระบำทสมเด็จ
พระมงกุฎเกล้ำเจ้ำอยู่หัว จอมพลเรือ สมเด็จพระเจ้ำบรม
วงศ์เธอ เจ้ำฟ้ำบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต
พลเรือเอก พระเจ้ำบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ำอำภำกรเกียรติวงศ์
กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ พลเรือเอก พระเจ้ำบรมวงศ์เธอ
พระองค์เจ้ำวุฒิไชยลำภ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร


























ภำยในห้องสมุด พลเรือเอก สินธุ์ กมลนำวิน
มีหนังสือและวัตถุทรงคุณค่ำหลำยชิ้น ห้องวุฒิไชยเฉลิมลำภ และระเบียงชมทัศนียภำพภำยนอก


นาวิกศาสตร์ 7
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

“บนแผ่นฟ้า ท้องนที เรานาวี คอยคุ้มภัย”


ึ
ประวัติความเป็นมากองเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์ ของ ALFA GROUP ซ่งต่อมากระทรวงกลาโหมได้อนุมัต ิ
ึ
้
ิ
่
่
ั
ื
้
ั
ื
ั
ุ
จากกรณีการเกิดพายุไต้ฝุ่นเกย์ในอ่าวไทย เม่อปี ให้จดตงกองเรอบรรทกเฮลคอปเตอร์ขน เมอวนท ๑๑
ื
ี
ื
พ.ศ.๒๕๓๒ ซึ่งท�าความเสียหายอย่างหนัก มีเรือประมง มีนาคม พ.ศ.๒๕๓๕ เพ่อการจัดหน่วยส�าหรับรองรับ
�
ถูกพายุพัดจมลงในทะเลจานวนมาก แหล่งขุดเจาะ การเข้าประจาการของเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์ในเวลา
�
ั
ก๊าซธรรมชาติได้รับความเสียหาย มีผู้ประสบภัยในทะเล ต่อมา ดังน้นจึงได้ถือเอาวันดังกล่าวเป็น “วันสถาปนา
ั
ี
จานวนมากท่รอรับการช่วยเหลือโดยเร่งด่วน ในขณะน้น กองเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์”
�
ี
เรือที่มีขนาดใหญ่ท่สุดของกองทัพเรือก็ยังไม่สามารถ
ุ
ุ
ื
ึ
�
ทนสภาพทะเลจากพายไต้ฝ่นได้ จงทาให้การช่วยเหลอ
�
เป็นไปด้วยความยากลาบากและไม่ทันเวลา จากบทเรียน
ั
ในคร้งนั้นกองทัพเรือจึงได้พิจารณาทบทวน กาหนด
�
ความต้องการเรือท่มีขนาดใหญ่ พร้อมอุปกรณ์ท ่ ี
ี
ทันสมัย มีขีดความสามารถในการค้นหา และช่วยเหลือ
ผู้ประสบภัยในทะเลได้อย่างรวดเร็วและทันเหตุการณ์
รวมท้งมีเฮลิคอปเตอร์ประจาการบนเรือ เพ่อขยายพ้นท ่ ี
ั
ื
ื
�
การลาดตระเวนและระยะเวลาในการปฏิบัติการในทะเล
ึ
ิ
ั
ได้เป็นเวลานานและมีประสิทธิภาพดีย่งข้น ดังน้น
กองทัพเรือจึงได้ทาการศึกษาความเป็นไปได้ในการจัดหา
�
�
เรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์มาประจาการจากราชอาณาจักร
ึ
สเปน ซ่งมีวิทยาการด้านการต่อเรือบรรทุกเคร่องบิน
ื
ขนาดเล็กที่มีหัวเรือเชิดขึ้น เพื่อใช้ในการปล่อยเครื่องบิน
ึ
ข้นลงทางด่งแบบ AV-8 พร้อมเฮลิคอปเตอร์ปราบเรือ
ิ
�
ดานาแบบ S-70B และระบบควบคุมบังคับบัญชา
�
้
ื
ี
ั
ั
ลกษณะเดยวกบเรอ PRINCIPE DE ASTURIAS ท ่ ี
กองทัพเรือแห่งราชอาณาจักรสเปนใช้เป็นเรือบัญชาการ
8
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ั
ี
ตลอดระยะเวลา ๒๔ ปีท่ผ่านมา ต้งแต่เรือหลวง ในรอบปีท่ผ่านมากองเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์
ี
�
ี
ื
่
ี
�
จักรีนฤเบศรเดินทางกลับถึงประเทศไทยในวันท ๑๐ ได้มีการปฏิบัติงานท่สาคัญเพ่อดารงความพร้อมของ
ั
สิงหาคม พ.ศ.๒๕๔๐ กองเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์ องค์บุคคล องค์วัตถ และองค์ยุทธวิธ รวมท้งการ
ุ
ี
ก็ออกปฏิบัติภารกิจโดยเรือหลวงจักรีนฤเบศร เดินทาง สนองตอบต่อนโยบายและภารกิจท่ผู้บังคับบัญชา
ี
ื
�
้
ไปช่วยเหลือผู้ประสบภัยเน่องจากพายุ นาท่วม และ มอบหมาย ดังนี้
คล่นสึนาม ด้วยการเป็นครัวทะเลสนับสนุนอาหาร - การฝึกองค์บุคคล และยุทธวิธีกองเรือบรรทุก
ิ
ื
สาเร็จรูปแก่ประชาชนผู้ประสบภัยยามท่มีสาธารณภัย เฮลิคอปเตอร์ ประจาปี งป.๖๔ โดยแบ่งการฝึก
�
ี
�
ึ
ั
ั
เกิดข้นในทะเลและชายฝั่ง รวมท้งเป็นโรงพยาบาล ออกเป็น ๓ ข้น ประกอบด้วย ข้นการฝึกในท่า
ั
เคล่อนท่ขนาดใหญ่ พร้อมแพทย์และพยาบาลท ี ่ ระหว่างวันที่ ๒ พฤศจิกายน - ๕ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๖๓
ื
ี
เคล่อนย้ายไปสนับสนุนการรักษาพยาบาลอย่างรวดเร็ว หัวข้อการฝึกและอบรมประกอบด้วย ทหารราบ
ื
ด้วยอากาศยาน รวมท้งเป็นฐานการสนับสนุนและ การลาดตระเวนเดินทางไกล การอาวุธศึกษา การฝึกยิง
ั
ควบคุมการปฏิบัติการค้นหา และช่วยเหลือผู้ประสบภัย อาวุธประจากาย การฝึกป้องกันการก่อวินาศกรรม ณ
�
ิ
ั
ื
ี
�
�
ด้วยอากาศยานและเรือผิวน้าผ่านระบบอานวยการรบ ท่ต้งปกต การปฐมพยาบาลเบ้องต้น การฝึกป้องกัน
ท่ทันสมัย และเรดาร์ตรวจการณ์ทางอากาศ/ผิวนา ความเสียหายในเรือ การฝึกศูนย์ยุทธการด้วยเคร่องฝึก
ื
ี
�
้
�
ั
ื
ระยะไกล อีกท้งยังได้ปฏิบัติภารกิจเป็นเรือบัญชาการ จาลองยุทธ์ การฝึกเดินเรือด้วยเคร่องฝึกเดินเรือจาลอง
�
ื
ในหมู่เรือ พร้อมเพ่อแสดงกาลัง และเตรียมพร้อมในการ การฝึกศิลปะป้องกันตัว การฝึกสงครามอิเล็กทรอนิกส์
�
�
�
้
อพยพคนไทยจากประเทศกัมพูชา กรณีเหตุจลาจล การฝึกปราบเรือดานา การฝึกปฏิบัติการร่วมเรือ -
กรุงพนมเปญ พ.ศ.๒๕๔๖ อากาศยาน การใช้บรรณสาร MTP กฎการเดินเรือสากล
�
การฝึกป้องกันภัยทางอากาศ การฝึกรบผิวนา และ
้
การฝึกใช้อาวุธพ้นระยะขอบฟ้า/OTHT ข้นการฝึก
ั
่
ี
ั
ในทะเล ระหว่างวันท ๖ - ๘ ธนวาคม พ.ศ.๒๕๖๓
�
โดยมีหัวข้อการฝึกประกอบด้วย การฝึกยิงอาวุธประจาเรือ
การฝึกสถานการณ์อากาศยานประสบเหตุบนดาดฟ้าบิน
(Crash On Deck) การฝึกควบคุมอากาศยานปราบเรือ
ดานา การฝึกรับ - ส่งสิ่งของในทะเล (FAS/RAS)
�
้
�
การฝึกโรยตวด้วยเชอกเร่งด่วน (Fast Rope) การฝึก
ั
ื
ั
การติดต้งลูกตอร์ปิโดฝึก (REXTORP) การฝึกรับ - ส่ง
อากาศยานในเวลากลางวันและกลางคืน (DLQ/NDLQ)
การฝึกจัดรูปกระบวนเรือ PHOTOEX และการฝึกสนธ ิ
�
้
�
�
�
กาลังกับกองกาลังนาเงินทาการฝึกประลองยุทธ์ และ
ขั้นสรุปผลการฝึกฯ ในวันที่ ๑๔ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๖๓
ิ
ผลการฝึกกาลังพลมีความรู้ ความสามารถ และยังเพ่ม
�
ความช�านาญในการปฏิบัติการตามหัวข้อการฝึก
- การฝึกกองทัพเรือ ประจ�าปี ๒๕๖๔ จะมีการฝึก
ื
ี
เป็นประจาทุกปีในพ้นท่รับผิดชอบต่าง ๆ ของกองทัพเรือ
�
นาวิกศาสตร์ 9
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
ึ
ิ
ื
่
้
ซ่งในปี พ.ศ.๒๕๖๔ น การฝึกภาคสนาม/ภาคทะเล (FTX) (กก.๗๑) และเพอทดสอบขีดความสามารถในการปฏบัต ิ
ั
กาหนดให้ทาการฝึกในพ้นท่ฝั่งทะเลอันดามัน ระหว่าง ตามแผน และคาส่งในเร่องท่ต้องการทดสอบ รวมท้ง
�
�
ื
ี
ื
ี
�
ั
่
ี
ื
ิ
ิ
วันท ๑๘ มีนาคม - ๔ เมษายน พ.ศ.๒๕๖๔ โดยม ี ทดสอบขีดความสามารถการปฏบัตการทางเรอตามสาขา
ุ
ั
หัวข้อการฝึกท้งด้านองค์บุคคล องค์วัตถ และยุทธวิธ ี ต่าง ๆ ด้วยกาลังตามจริง ซ่งมีหัวข้อการฝึกประกอบด้วย
�
ึ
กองเรือ รวมท้งมีการฝึกยิงอาวุธประจาเรือต่าง ๆ ในพ้นท ่ ี การฝึกยุทธวิธีร่วมกองเรือในแต่ละสาขา การฝึกป้องกัน
ื
�
ั
�
ทะเลอันดามัน ซ่งกองเรือยุทธการได้จัดต้งกองกาลัง ภัยทางอากาศ การฝึกปฏิบัติการร่วมทหารเรือ - ทหาร
ั
ึ
ิ
ี
่
ิ
ิ
ั
้
�
ทางเรอเฉพาะกจปฏบตการระยะไกลท ๗๑ (กก.๗๑) อากาศ การฝึกปฏิบัติการยุทธ์สะเทินนาสะเทินบก
ื
ี
�
ื
ื
โดยมี พลเรือตรี กรวิทย์ ฉายะรถี ผู้บัญชาการกองเรือ การฝึกยิงอาวุธปล่อยนาวิถ พ้น - สู่ - พ้น แบบ Harpoon
บรรทุกเฮลิคอปเตอร์ กองเรือยุทธการ (ผบ.กบฮ.กร.) Block 1C และการฝึกยิงตอร์ปิโดติดหัวรบจริงที่ยิงจาก
็
่
ี
้
�
�
เปน รองผบญชาการกองกาลังทางเรือเฉพาะกิจปฏิบัติการ เฮลิคอปเตอร์ปราบเรือดานาแบบท ๑ (S-70B : SEA
้
ู
�
ั
�
�
่
ี
ระยะไกลท ๗๑ (ผบ.กก.๗๑) และ นาวาเอก สุริยะ ภิญโญ HAWK) ประจาเรือหลวงจักรีนฤเบศร ทาการต่อต ี
้
�
�
ี
เสนาธิการกองเรือบรรทุกเฮลิคอปเตอร์ กองเรือยุทธการ เป้าเรือดานาสมมติท่อยู่ใต้นาความลึก ๕๓ เมตร
้
�
(เสธ.กบฮ.กร.) เป็น เสนาธิการกองกาลังทางเรือเฉพาะกิจ โดยกองทัพเรือได้รับเกียรติจากปลัดกระทรวงกลาโหม
�
ปฏิบัติการระยะไกลที่ ๗๑ (เสธ.กก.๗๑) มีวัตถุประสงค์ (ปล.กห.) ผู้บัญชาการทหารสูงสุด (ผบ.ทสส.)
เพ่อทดสอบแนวทางการจัดและเตรียมกาลังทางเรือ ผู้บัญชาการทหารบก (ผบ.ทบ.) ผู้บัญชาการทหารอากาศ
�
ื
�
�
ิ
ฝ่ายอานวยการฝ่ายเสนาธิการรบ ยุทโธปกรณ์ และ (ผบ.ทอ.) และผู้บัญชาการตารวจแห่งชาต (ผบ.ตร.)
ี
�
ี
ื
�
ส่งสนับสนุนต่าง ๆ ตามแนวทางการใช้กาลังของทหารเรือ มาเย่ยมชมการฝึกยิงอาวุธปล่อยนาวิถ พ้น - สู่ - พ้น
ิ
ื
(พ.ศ.๒๕๖๓) โดยการก�าหนดอัตราโครงสร้าง และบัญชี แบบ Harpoon Block 1C โดยมผู้บัญชาการทหารเรือ
ี
บรรจุกาลังของกองกาลังทางเรือเฉพาะกิจปฏิบัติการ (ผบ.ทร.) และผู้บัญชาการกองเรือยุทธการ
�
�
ั
ี
ื
ระยะไกลท ๗๑ (กก.๗๑) เพ่อทดสอบการอานวยการยุทธ์ (ผบ.กร.) ให้การรับรองบนเรอหลวงจกรีนฤเบศร
่
ื
�
�
การควบคุมบังคับบัญชา และส่งการของฝ่ายเสนาธิการรบ โดยมีเรือหลวงตากสินเป็นเรือยิงอาวุธปล่อยนาวิธ ี
ั
ของกองกาลังทางเรือเฉพาะกิจปฏิบัติการระยะไกลท ๗๑ ในวันที่ ๒๕ มีนาคม พ.ศ.๒๕๖๔
�
่
ี
“ยามศึกเรารบ ยามสงบเราช่วยเหลือประชาชน”
10
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

“ผมเป็นคนจมเรือฟริเกตอินเดีย” ทาสนิมคุยให้ฟังว่า ขณะเป็นนาวาตรีเขาเป็น
้
้
ื
ั
ั
�
ื
ั
นาวาโทชาวปากีสถาน ทาสนิม (Ahmad Tasnim) ผบงคบการเรอดานา PNS Hangor, S – 131 ของกองทพเรอ
ู
�
ี
ี
ู
ึ
ั
ั
บอกกบผ้เขยนวันหน่งขณะเรยนร่วมกันในหลกสูตร ปากีสถาน ปลายปี พ.ศ.๒๕๑๔ เกิดสงครามระหว่าง
Command ของ US Naval War College ท่เมือง อินเดียกับปากีสถานทาให้เขาได้ปฏิบัติการจริงในฐานะ
�
ี
นิวพอร์ต รัฐโรดไอแลนด์ รุ่น ค.ศ.๑๙๗๔ - ค.ศ.๑๙๗๕ นักเรือด�าน�้ายามสงคราม
ี
ี
หลักสูตรน้ใช้เวลา ๑๑ เดือน นักศึกษารุ่นน ี ้ ภายหลังสงครามโลกคร้งท่สองจบลง อังกฤษก็มอบ
ั
ึ
ิ
เป็นนายทหารเรือนานาชาต ๓๘ คน ชาติละ ๑ คน เอกราชให้แก่อินเดียและปากีสถาน ซ่งอินเดียเป็นเมืองฮินด ู
�
ี
ั
่
ี
ี
ิ
ู
ี
ั
ช้นยศนาวาโทและนาวาเอกท่จานวนแต่ละช้นยศ ขณะทปากสถานเปนเมองอสลามและมภมหลงไมลงรอยกน
ั
่
ั
ื
็
ิ
�
มีจานวนพอ ๆ กัน ผู้เขียนจบการศึกษาโรงเรียนเสนาธิการ มาแต่เก่าก่อน ความไม่พอใจต่อกันเมื่อได้เอกราชทวีคูณ
ท่พระราชวังเดิม รุ่น พ.ศ.๒๕๑๑ - พ.ศ.๒๕๑๒ ได้ผลการเรียน จากการท่อังกฤษแบ่งดินแดนท่บางรัฐน่าจะเป็นของอินเดีย
ี
ี
ี
ื
ั
่
่
็
ั
�
ลาดบทสาม พอเป็นนาวาโทกมีคาสงกองทพเรอ แต่กลับเป็นรัฐของปากีสถาน และรัฐของปากีสถาน
ั
ี
�
ั
ึ
ี
ให้ไปศกษาหลกสตร Long Course ทสหรัฐอเมริกา เป็นของอินเดีย รัฐท่มีปัญหามากท่สุดคือแคชเมียร์
ี
่
ี
ู
ี
�
ั
ื
ี
ั
จึงเป็นเพื่อนร่วมรุ่นกับนาวาโททาสนิม ท่ท้งสองฝ่ายต่างส่งกาลงทหารแย่งพ้นท่กัน เกิดสงคราม
ี
โดยท่เป็นชาวเอเชียด้วยกันและทาสนิมชวนเล่น แย่งแคชเมียร์คร้งแรกในปี พ.ศ.๒๔๙๑ และคร้งท่สอง
ั
ี
ั
ี
กีฬาสควอช ซึ่งมีห้องสควอช ๒ ห้องอยู่ในโรงพละศึกษา ในปี พ.ศ.๒๕๐๘ ซ่งสหประชาชาติไกล่เกล่ยให้หยุดยิงกัน
ึ
ของวิทยาลัย ผู้เขียนเล่นเทนนิสอยู่และไม่เคยเล่น ปากีสถานน้นเมื่อได้เอกราชแบ่งประเทศเป็น
ั
สควอชเลย แต่เป็นกีฬาที่ใช้แร็กเก็ตและลูกบอลกลม ๆ ปากีสถานตะวันตกและปากีสถานตะวันออก (ปัจจุบัน
เหมือนกันจึงเล่นกับเขาได้ เล่นใหม่ ๆ ก็แพ้เกมเขาตลอด เป็นบังกลาเทศ) โดยมีอินเดียค่นกลาง พลเมืองปากีสถาน
ั
แล้วเรมชนะบ้างในภายหลัง ผ้เขียนกับทาสนิม ตะวันออกเป็นอิสลามกับฮินดูประมาณ “คนละคร่ง” ในปี
ิ
่
ู
ึ
ี
จึงสนิทสนมกัน ดีท่การศึกษารุ่นน้ไม่มีนายทหารจากอินเดีย พ.ศ.๒๕๑๓ มีการเลือกตั้งทั่วไปทั้งที่ปากีสถานตะวันตก
ี
ั
ื
้
ี
่
ั
ที่หากมีก็จะเป็นคู่อริกันในที เหมือนนายทหารอิสราเอล และตะวนออก พรรคการเมองทชนะการเลอกตง
ื
กับชาติอาหรับหลายคนท่เคยทาสงครามกันมาหลัด ๆ ในปากีสถานตะวันออกมีนโยบายให้เป็นประเทศอิสระ
�
ี
แล้วมาเรียนร่วมกันแต่หมางเมินต่อกัน จากเมืองแม่ ปากีสถานตะวันตกส่งกาลังทหาร ๓ กองพล
�
นาวิกศาสตร์ 11
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
ื
ี
ั
ี
ื
�
เม่อปลายเดือนมีนาคม พ.ศ.๒๕๑๔ เพ่อเสริมกาลังใน สิบส่ปีต่อมาก็ม Submarine Operation คร้งท่สอง
ึ
ื
การปราบจลาจล เกิดเป็นสงครามกลางเมืองในปากีสถาน เกิดข้นในสงครามฟอล์กแลนด์ เม่อทหารอาร์เจนตินา
�
ี
ตะวันออก ทาให้มีผู้ล้ภัยเข้าไปในอินเดียประมาณ ๑๐ เข้ายึดหมู่เกาะ South Georgia และ Falkland ในวันท ๑๙
ี
่
ล้านคน คาดว่าสงครามกลางเมืองมีผู้เสียชีวิตอาจถึง มีนาคม พ.ศ.๒๕๒๕ ใกล้บ้านตน แต่เป็นของอังกฤษต้งแต่
ั
๑ ล้าน ๕ แสนคน ยุคล่าอาณานิคม อังกฤษตัดสินใจใช้กาลงยึดคืนและได้ต้ง
ั
ั
�
รัฐบาลอินเดียเดินสายยังต่างประเทศว่าอินเดีย กองเรือเฉพาะกิจ มีเรือบรรทุกเครื่องบินขนาดเล็ก ๒ ล�า
�
ึ
ี
�
เดือดร้อนและขอให้ต่างชาติช่วยเจรจาให้สงครามกลางเมือง เป็นแกนนากองเรือผิวนาท่บรรทุกกาลังยกพลข้นบกและ
้
�
�
�
ื
�
้
ปากีสถานตะวันออกจบลงแต่ไม่เป็นผลสาเร็จ กองทัพ เรือดานาเคร่องจักรใหญ่นิวเคลียร์ HMS Conqueror
ื
อินเดียจึงเคล่อนเข้าสู่ปากีสถานตะวันออกและด้านตะวันตก ไปด้วย กองเรือต้องเดินทางเป็นระยะทาง ๘,๐๐๐ ไมล์
�
ิ
ที่แคชเมียร์ ทหารอินเดียใช้เวลาเพียง ๑๓ วันก็มีชัยชนะ จากเกาะอังกฤษลงใต้ไปยังยุทธบริเวณแล้วเร่มส่งกาลัง
�
ั
ทางตะวนออก แต่ทางตะวนตกทมกาลงทัดเทยมกัน ขึ้นบกวันที่ ๒๑ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๒๕ หรือ ๖๐ วัน
ั
ั
่
ี
ี
ี
ต่างฝ่ายต่างใช้กาลังท้ง ๓ เหล่าทัพอย่างเต็มรูปแบบ หลังจากอาร์เจนติน่ายึดเกาะเป็นการสงครามเตมรปแบบ
ั
ู
็
�
ี
วันท ๙ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๑๔ เรือดานาฮันกอร์ใน ทุกมิต เพ่อความปลอดภัยของการปฏิบัติการทางบก
ื
่
�
�
้
ิ
ี
บังคับบัญชาของ นาวาตรี ทาสนิม อันเป็นเรือด�าน�้าชั้น ทหารเรืออังกฤษประกาศให้พ้นท่รัศม ๓๗๐ กิโลเมตร
ี
ื
Daphne จากฝร่งเศสท่มีท่อตอร์ปิโดท่หัวเรือ ๘ ท่อ และ (๒๓๐ ไมล์) รอบหมู่เกาะฟอล์กแลนด์เป็นพื้นที่ห้ามเข้า
ั
ี
ี
้
ท่ท้ายเรือ ๔ ท่อ เวลาประมาณ ๑๙๐๐ ขณะลาดตระเวน (Exclusion Zone) แต่เรือดานาอังกฤษตรวจพบเรือ
�
ี
�
�
นอกฝั่งบอมเบย์ตรวจพบเรือฟริเกตอินเดีย ๒ ลา เวลา ลาดตระเวน Belgrano ของอาร์เจนตินาอันเป็นเรือเก่า
�
๑๙๕๗ ยิงตอร์ปิโดถูกเป้าเรือ INS Kirpan แต่ไม่ระเบิด จากสหรัฐอเมริกาพร้อมด้วยเรือพิฆาต ๒ ลา เข้าใกล้
ื
ี
ยิงลูกท่สองถูกเรือ INS Khukri เกิดระเบิดอย่างรุนแรง ระยะ ๖๔ กิโลเมตร (๔๐ ไมล์) จากขอบพ้นท่ห้ามเข้า
ี
ึ
ึ
จนเรือจมลงอย่างรวดเร็วซ่งลูกเรือคูห์คร ๑๙๔ คน ซ่งทางอังกฤษเห็นว่าเป็นอันตรายต่อกองเรือเฉพาะกิจ
ี
ั
�
เสียชีวิตเกือบหมด อันถือว่าเป็น “ปฏิบัติการเรือด�าน�้า” ทางกรุงลอนดอนจึงมีคาส่งให้จมเรือเบลกราโนโดย
ครั้งแรกภายหลังสงครามโลกครั้งที่สอง เรือด�าน�้า
นาวิกศาสตร์ 12
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
ึ
ึ
�
เรือคองเควอเรอร์ใช้ตอร์ปิโด Mark 8 Mod 4 จัดทาโครงการป้องกันประเทศทางด้านทะเลข้น ซ่งเสด็จเต่ย
�
จ�านวน ๓ ลูก ยิงเรือเบลกราโน ในวันที่ ๒ พฤษภาคม ทรงจัดทาโครงการเสร็จในเดือนตุลาคม พ.ศ.๒๔๔๘
พ.ศ.๒๕๒๕ เวลา ๑๕๕๗ และยิงตอร์ปิโด ๒ ลูก ถูกเป้า ให้ชื่อโครงการว่า “ระเบียบจัดการป้องกันฝ่ายทะเลโดยย่อ”
เรือลาดตระเวนที่จมลงภายใน ๒๐ นาที ลูกเรือเสียชีวิต (พระองค์มิได้ทรงลงลายพระหัตถ์ “วันท่” ในโครงการ)
ี
�
ี
้
ื
�
ทันทีราว ๒๗๕ คน ท่จริงเรือดานามีตอร์ปิโดรุ่นใหม่ แล้วทรงเสนอเร่องต่อกรมขุนนครสวรรค์ฯ โดยระเบียบ
ึ
ี
Tigerfish ที่วิ่งหาเป้าได้เอง (homing) แต่เชื่อถือรุ่นเก่า มความยาวประมาณ ๖ หน้ากระดาษ ซงข้อความ
่
มากกว่า (Battle at Sea, R. G Grant ) ต้นระเบียบตอนหนึ่งว่า “ส่วนโปรแครมนี้เป็นโปรแครม
ั
ั
อาวุธ old but reliable เป็นบทเรียนที่ได้บทหนึ่ง ช้นต้น ตามรับส่งให้เป็นแต่เพียงป้องกัน ถ้าต่อไปภายหน้า
ั
�
น่นก็เป็นปฏิบัติการเรือดานาแบบ “งานหลัก” เมื่อได้ราคาเรือปืน และเครื่องใช้สอยเสร็จแล้ว จึงจะท�า
้
�
้
�
�
�
�
ี
ของเรือดานา คือ การโจมตีลิดรอนกาลังข้าศึกท่กระทามา สกีมใหญ่ต่อไปได้”
ั
ต้งแต่มีเรือดานาร่วมในการสงครามทางเรือ แต่คุณสมบัต ิ ข้อความข้นต้นของระเบียบถือได้ว่าเป็น “ยุทธศาสตร์
�
ั
้
�
�
�
ของเรือดานาอาจพลิกแพลงการปฏิบัติการจากงานหลัก ทางเรือ” กล่าวนาไว้ว่า “ใช่จะจัดกองทัพเรือออกไปต่อต ี
้
�
ื
ได้อีกหลากหลายงาน เช่น ระหว่างสงครามกลางเมืองสเปน ประเทศอ่นหามิได้ เป็นแต่เพียงรักษาอ่าวมิให้ข้าศึก
พ.ศ.๒๔๘๐ - พ.ศ.๒๔๘๑ มีเรือล�าเลียงของฝ่ายเสรีนิยม ล่วงลาเข้ามาต้งม่น (base) ตามชายทะเลหรือเกาะ
�
้
ั
ั
้
�
�
ั
�
ของสเปนถูกเรือดานาไม่ทราบสัญชาติยิงจมหลายลา ในระหว่างต้งแต่เกาะจวน (เกาะจวงในปัจจุบัน) กับ
อันเป็นการตัดทอนกาลังฝ่ายเป้าหมาย (ต่อมาพิสูจน์ สามร้อยยอดเข้ามา แต่ว่าจะป้องกันเท่านั้นก็ใช่ที่ เพราะ
�
ี
�
ได้ว่าเป็นเรือดานาอิตาลีท่สนับสนุนฝ่ายขวาของสเปน การป้องกันไม่ว่าบกหรือเรือต้องอาศัยรุกตีบ่อย ๆ เช่นกับ
�
้
(Gunboat Diplomacy, James Cable) หรือเช่น ยั่วหรือตอแยอยูเสมอ ๆ ไมใหขาศึกเขามาตั้งตัวไดใกล ๆ
้
้
้
้
้
่
่
�
เรือดานาอังกฤษดานานอกฝั่งฝร่งเศสในการหาข่าวก่อนการ จึงจะได้ “กล่าวคือ เป็นยุทธศาสตร์ทางรับ แต่รุกทาง
�
ั
�
้
้
�
ยกพลข้นบกท่นอร์มังด ระหว่างสงครามโลกคร้งท่สอง ยุทธวิธีบางโอกาสของทหารเรือไทยยุคนั้น
ึ
ี
ั
ี
ี
�
ั
�
้
�
ี
ในเดือนมิถุนายน พ.ศ.๒๔๘๗ หรืออย่างเช่นเรือดานา โครงสร้างกาลังทางเรือของเสด็จเต่ยในคร้งน้น นอกจาก
ั
ิ
ิ
้
ิ
ิ
สหรฐอเมรกาลอบวางท่นระเบดบรเวณเกาะลาน เกาะรน การสร้างป้อมในล�าน�้าเจ้าพระยาและทุ่นระเบิดแล้ว ก็มี
้
ุ
ั
และหน้าอ่าวสัตหีบ หรืออย่างเช่นเรือดานาอังกฤษส่งสมาชิก เรือรบ ๔ ชนิดคือ เรือชนิด ย. เป็นเรือชนิด Coast
�
�
้
ี
ึ
ั
ี
เสรีไทยข้นบกทางฝั่งทะเลอันดามันในสงครามโลกคร้งท่สอง Defence ท่ว่าเป็นเรือปืนหุ้มเกราะขนาดประมาณ ๒,๐๐๐ ตัน
สุดแต่ความคิด “สร้างสรรค์” หรือ “คิดนอกกรอบ” เรือชนิด ร. หรือเรือปืนเบาขนาดราว ๙๐๐ ตัน เรือชนิด ล.

ของนักวางแผนการรบทางเรือ ท่ถือได้เป็นเรือตอร์ปิโดใหญ่ และเรือชนิด ว. เรือตอร์ปิโดเล็ก
ี
ั
ทางทหารเรือไทยต้งแต่เร่มเป็นทหารเรือสมัยใหม่ ไม่มีเรือด�ำน�้ำอยู่ในโครงกำร
ิ
การจัดต้ง “กรมทหารเรือ” ในปี พ.ศ.๒๔๓๐ ไม่ปรากฏว่า พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงยก
ั
ึ
มีการก�าหนด “โครงสร้างก�าลังรบ” (Force Structure) ฐานะกรมทหารเรือข้นเป็นกระทรวงทหารเรือ (Admiralty)
่
แต่อย่างใด มีแต่การซ้อเรือรบตามโอกาสและตามเงิน ในวันท ๑๑ ธันวาคม ร.ศ.๑๒๙ (พ.ศ.๒๔๕๓) โดย
ื
ี
ั
ที่มีอยู่ เช่น เรือมกุฎราชกุมาร (ล�าที่หนึ่ง) ที่มีผู้สั่งสร้างที่ กรมขุนนครสวรรค์ฯ เป็นเสนาบด มีการแต่งต้งคณะกรรมการ
ี
ั
์
ั
ู
ื
�
อู่ฮ่องกงของอังกฤษ แล้วผู้ส่งสร้างไม่มารับ ทางไทยก็ไปขอ จัดทา “โครงกำรสรำงกำลงทำงเรอฉบบสมบรณ” โดย
ั
้
�
ี
้
ซอเรอมาในรชสมัยรชกาลท ๕ ในราว ร.ศ.๑๒๓ (พ.ศ.๒๔๔๗) เสด็จเต่ยทรงร่วมเป็นกรรมการด้วย โครงการน้มีพ้นฐาน
ื
ั
ื
ื
ั
ี
ี
่
ั
สันนิษฐานว่า สมเด็จเจ้าฟ้ากรมขุนนครสวรรค์วรพินิต จากระเบียบจัดการป้องกนฝ่ายทะเลโดยย่อ ในรัชสมัย
จะทรงขอให้กรมหม่นชุมพรเขตรอุดมศักด (เสด็จเต่ย) รัชกาลท ๕ ท่เสด็จเต่ยฯ ทรงร่างข้น ซ่งเป็นโครงการใหม่
ื
ึ
ี
ี
่
ี
์
ิ
ึ
ี
นาวิกศาสตร์ 13
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

�
�
�
มีความยาวถึง ๖๓ หน้ากระดาษพิมพ์ มีคากล่าวนาว่า ลอบทาลายเรือใหญ่ของข้าศึก แต่ยังกล่าวให้ชัดเจน
่
ั
ึ
ี
“เป็นโครงการท่มีความสมบูรณ์เต็มท กล่าวถึงวิธีการ ไม่ได้ เพราะยงไม่เคยลงแลลอง แต่ทพดถงด้วยน ้ ี
ี
ู
่
ี
ทาศึกสงครามทางเรือในทะเล ความคิดในการป้องกัน โดยเห็นว่าต่อไปภายน่า กระบวนศึกสงครามจะต้องใช้
�
ื
ประเทศ การจัดก�าลัง คุณสมบัติของเรือ และจ�านวนเรือ เปนม่นคง ให้ช่อเรือประเภทน้ว่า “เรือ ส.” ต้องการ ๖ ลา
�
ั
ี
ี
�
ั
ท่ต้องใช้ ฯลฯ ตลอดจนการกาหนดงบประมาณท่จะใช้ แต่ไม่ได้ประมาณราคาไว้ และไม่ได้จัดไว้ในค่นการ
ี
ตามโครงการนี้ทั้งหมด” จัดหา เพราะเหตุว่ายังไม่ได้ไต่สวนแน่นอนว่าจะใช้ได้ใน
วัตถุประสงค์ของโครงการในการสร้างกาลังทางเรือ ประเทศน้เพียงใด” (โครงการบอกยุทธศาสตร์ทางเรือว่า
�
ี
ี
�
�
�
ั
�
�
้
บอกไว้ว่า “ในการท่จะดาริจัดสร้างกองทัพเรือน้น ในอนาคตต้องมีเรือดานาสาหรับใช้ทาลายเรือใหญ่
ั
ั
ั
�
เอาเป็นการเดดขาดได้ว่า สร้างเรอสาหรบป้องกนภย แต่ขาดความรู้และประสบการณ์ว่าประเทศไทยจะใช้
ื
็
ื
ื
ิ
้
้
ิ
ไม่ใช่สาหรับไปท้าทายต่อยุทธ์กับประเทศอ่น นอกจาก เรอดานาอยางไรใหไดประสทธผล - ผเขยน )
�
�
่
้
ู
้
�
ี
พระราชอาณาเขตร์” น่นก็คือ ยุทธศาสตร์ทางเรือ ทั้งนี้ กำรกล่ำวถึงกำรมีเรือด�ำน�้ำครั้งแรกของไทย
ั
ในโครงการรัชสมัยรัชกาลที่ ๖ นั่นเอง มีขึ้นในปี พ.ศ.๒๔๕๓ ในนำมของ เรือ “ส”
�
ตามโครงการแบ่งกาลังกองทัพเรือออกเป็น ต่อมาในวันท่ ๑๔ เมษายน พ.ศ.๒๔๕๔ รัชกาล
ี
็
“๒ กองทัพ” ท ๖ ทรงโปรดเกล้าฯ ให้เสดจเตยออกจากประจาการ
่
ี
่
�
ี
กองทัพที่ ๑ ส�าหรับป้องกันปากน�้าต่าง ๆ กันไม่ให ้ (ข้องพระทัยจากการท่มีนายทหารเรือเมาสุราแล้วกล่าว
ี
ี
�
่
�
ข้าศึกล่วงเข้ามายาย มเรอ ๓ ประเภท คอ เรือมีอาวุธ ทานองจะกบฏจนเข้าพระเนตรพระกรรณ) แล้วจ้าง
ี
ื
ื
ปืนใหญ่ เรือวางทุ่นระเบิด และเรือสืบเหตุในแม่น�้า นาวาเอกชาวสวีเดน ชไนด์เลอร์ (J. Schneidler) มาเป็น
�
ึ
ี
กองทัพที่ ๒ เป็นเรือลาดตระเวนทางทะเล ส�าหรับ ท่ปรึกษาการทหารเรือซ่งได้เสนอโครงสร้างกาลังทางเรือ
ี
ิ
่
ว่งผ่านข้าศึกเข้าออก เม่อมีโอกาสก็โจมตีข้าศึก ด้วยมีเรือ สาหรับป้องกันประเทศ ในวันท ๓๐ กรกฎาคม พ.ศ.๒๔๕๕
�
ื
๕ ประเภท คือ เรือพิฆาตขนาดใหญ่ (ออกไปลาดตระเวน กล่าวถึง เรือด�ำน�้ำ ว่า “เป็นเรือที่ดีมำกส�ำหรับป้องกัน
ได้ถึงปากนาไซ่ง่อน) เรือพิฆาตขนาดเล็ก เรือตอร์ปิโด กรุงเทพฯ แต่จะผ่ำนเข้ำออกสันดอนล�ำบำก ถ้ำจะเก็บไว้
�
้
�
ื
ช้นท ๒ (เรือตอร์ปิโดเล็ก) เรอดำนำ และเรือลาเลียง ในแม่น้ำก็ไม่คุ้มค่ำ ควรมีเรือด�ำน้ำ ๘ ล�ำ ส�ำหรับประจ�ำ
�
่
ี
�
้
�
�
ั
ี
ั
ิ
(ดูเหมือนว่ากล่นอายจากกองเรือฝร่งเศสท่ไซ่ง่อนมา อยู่กับกองเรือท่จันทบุรี” แต่เสนาบดีกระทรวงทหารเรือ
ี
ปิดอ่าวและส่งเรือรบ ๓ ลาเข้ามาจอดหน้าสถานทูต ไม่ได้ทูลเกล้าฯ ถวายในหลวง (ชไนด์เลอร์ไม่ได้พูดถึงเร่อง
ื
�
ั
ฝร่งเศสในแม่นาเจ้าพระยา ร.ศ.๑๑๒ เป็นเหตุและผล การเงินและเสนอมีเรือถึง ๘ ล�า อาจตามประสาที่สวีเดน
้
�
ของโครงการสร้างก�าลังทางเรืออยู่มาก – ผู้เขียน) สร้างเรือด�าน�้าได้เอง – ผู้เขียน )
�
ี
�
เรือด�ำน้ำ ตามโครงการน้บอกงานของเรือไว้ว่า “สาหรับ
เรือหลวงมัจฉานุ
นาวิกศาสตร์ 14
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ื
ื
เร่องเรือนอกจาก “ความเห็นเร่องเรือ ส.” แล้ว
สมเด็จพระบรมราชชนกยังทรงทาเอกสาร “Flotten-
�
bauplan” (ภาษาเยอรมัน) หรือ Fleet Building Plan
ี
คือ โครงสร้างกองเรือรบท่มีเรือปืน เรือตอร์ปิโดใหญ่
และเล็ก เรือวางทุ่นระเบิด เรือพระที่นั่ง เรือด�ำน�้ำแบบ
้
ั
�
ั
�
K1, K2 ระวางขบนา ๒๐๐ - ๓๐๐ ตน เรือด�ำน้ำ G1, G2
ระวางขับน�้า ๒๑๐ - ๒๕๐ ตัน โดยทรงให้ความเห็นว่า
�
�
้
ี
�
้
�
ื
ั
“เรือดานาท่เหมาะสมก็มีดานาก็เงียบไปจนกระท่งเม่อ
สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมขุนสงขลานครินทร์
(สมเด็จพระบรมราชชนก) ทรงสาเร็จการศึกษาวิชาทหารเรือ เรือหลวงสินสมุทร
�
ื
จากเยอรมัน เข้ารับราชการในกรมเสนาธิการทหารเรือ นอกจาก “ความเห็นเร่องเรือ ส.” แล้วสมเด็จ
�
ื
ื
ต้นปี พ.ศ.๒๔๕๗ ได้ทรงเสนอเร่อง “ควำมเห็นเร่องเรือ ส.” พระบรมราชชนกยังทรงทาเอกสาร “Flottenbauplan”
ี
ในวันท ๑๕ มิถุนายน พ.ศ.๒๔๕๘ ต่อเสนาธิการทหารเรือ (ภาษาเยอรมน) หรอ Fleet Building Plan คอ โครงสราง
ื
ั
้
ื
่
ิ
ิ
ั
ี
ี
่
(นายพลเรือโท กรมหมนสงหวกรมเกรยงไกร) “หม่อมฉน กองเรือรบท่มีเรือปืน เรือตอร์ปิโดใหญ่และเล็ก เรือวาง
ื
ี
ขอรายงานการเรอ “ส” ทมรับสงให้เรียบเรยงถวาย” ทุ่นระเบิด เรือพระที่นั่ง เรือด�าน�้าแบบ K1, K2 ระวาง
ั
ี
ื
่
่
ี
�
้
้
�
มีข้อความที่บอกถึงการใช้เรือด�าน�้าว่า ขับนา ๒๐๐ - ๓๐๐ ตัน เรือดานา G1, G2 ระวาง
�
�
้
ขับนา ๒๑๐ - ๒๕๐ ตัน โดยทรงให้ความเห็นว่า “เรือดานา
้
�
�
ท่เหมาะสมก็มีแบบของครุป – เยอรมาเนีย (Krupp
ี
Germania) และแบบของเบอร์เมสเตอร์ไวท์เฮด
ั
(Burmester – Whitehead ) เท่าน้นท่เหมาะสมกับสภาพ
ี
ท้องทะเลในน่านนาของเรา และถ้าจะให้ดีแล้วก็ควรจะม ี
�
้
้
แบบละ ๒ ลา) กล่าวคือควรมีเรือดานาขนาดเล็ก ๒ แบบ
�
�
�
แบบละ ๒ ล�า ในโครงสร้างกองเรือรบของพระองค์”
เรือหลวงวิรุณ ความเห็นเร่อง “เรือ ส.” และ “โครงสร้างกองเรือรบ”
ื
ึ
ั
“ความมุ่งหมายของเรือ ส. ในเวลาสงครามน้น ของสมเด็จพระบรมราชชนกมีข้นระหว่างสงครามโลก
ี
ี
จะรักษาทะเลใหญ่ไว้นานท่สุดเท่าท่จะนานได้ แลถ้าเห็น ครั้งที่ ๑ (๒๘ กรกฎาคม พ.ศ.๒๔๕๗ - ๑๑ พฤศจิกายน
เรือข้าศึกแล้วจะเข้าโจมตีโดยไม่คิดเสียดายลูกตอร์ปิโด พ.ศ.๒๔๖๑) ท่มีถึงเสนาบดีกระทรวงทหารเรือแต่ถูก
ี
�
หรือลาเรือเอง เพราะแม้ถึงเรือจะเสียแต่ถ้าข้าศึกเสียเรือด้วย เก็บเงียบแล้วมาพบในตู้นิรภัยของกรมยุทธการทหารเรือ
�
ก็พอคุ้มกัน ความตกใจของข้าศึกนั้นสาคัญมาก ถ้าทา ในปี พ.ศ.๒๕๑๓ (นาวิกศาสตร์, พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๒๙
�
ั
อย่างน้นได้แล้ว ข้าศึกจะระวังตัวอยู่เสมอ” ก็หมายความว่า เร่องโครงสร้างกาลังทางเรือของสมเด็จเจ้าฟ้ากรมขุนสงขลา
�
ื
�
�
ใช้เรือดานาในการครองทะเล (Command) หรือควบคุม นครินทร์) จึงทราบยุทธศาสตร์และยุทธวิธีทางเรือด�าน�้า
้
�
�
้
ี
่
ทะเล (Control) น่านน�้าใหญ่ที่อาจถึงนอกอ่าวไทยด้วย ในรัชสมัยรัชกาลท ๖ ท่ไม่ได้มีการจัดหาเรือดานาสมัยน้น -
ี
ั
�
�
้
ตอร์ปิโดและใช้เรือดานาให้ข้าศึกตกใจหรือป้องปราม จะเข้าโจมตีโดยไม่คิดเสียดายลูกตอร์ปิโดหรือล�าเรือเอง
้
�
�
ข้าศึก อันเป็นยุทธศาสตร์การใช้เรือดานาหากมีเรือใน ภายหลัง “ความเห็นเรื่องเรือ ส.” ถูกดองเงียบไป
ี
ี
ั
ื
่
รัชสมัยรัชกาลที่ ๖ เม่อสงครามโลกคร้งท ๑ จบลง เสด็จเต่ยในฐานะ
นาวิกศาสตร์ 15
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

เรือหลวงพลายชุมพล

�
ี
้
เสนาธิการทหารเรือ ในปี พ.ศ.๒๔๖๒ – พ.ศ.๒๔๖๓ ทรงได้ ทอนการปิดอ่าว เหล่าน้เป็นต้น เรือดานาเหมาะแก่การน ี ้
�
ื
�
�
ิ
รับมอบหมายจากราชนาวีสมาคมให้ไปหาซ้อเรือรบท ่ ี ย่งนัก เพราะอาจจะใช้ทะเลกาบังตัวเข้าไปทาลาย
้
ชาวไทยร่วมบริจาคเงิน (ได้เรือหลวงพระร่วงท่อังกฤษ) และ ข้าศึกได้ ข้าศึกก็รู้อยู่แล้วว่าไทยก็มีเรือดานา การใช้ทะเล
�
�
ี
ทรงดูการทหารในยุโรปด้วย ได้มีลายพระหัตถ์กราบทูล ต้องเต็มไปด้วยความหวาดหว่นและระมัดระวง
ั
ั
ื
เสนาบดีกระทรวงทหารเรือ (กรมพระนครสวรรค์วรพินิต) ต้องเปลืองแรงมาก เม่อจะยกเข้ามาก็ต้องมีการป้องกัน
ึ
�
�
�
ข้อความตอนหน่งว่า “อน่งเกล้าฯ ได้นึก ๆ อยู่เหมือนกัน ครบถ้วน” กล่าวคือจะใช้เรือดานาในการทาลายกาลัง
้
�
ึ
�
�
ึ
้
�
ื
ในเร่องเรือดานา เพราะเห็นแล่นผ่านไปทางสิงคโปร์ ๓ ลา ข้าศึกวิธีหน่ง และป้องปรามการใช้กาลังของข้าศึก
�
เกล้าฯ อยากจะทราบว่าถ้าเรือพระร่วงไม่ส�าเร็จ เรือด�ำน�้ำ อีกวิธีหนึ่ง (ผู้เขียน)
จะเอำหรือไม่เอำ ราคาล�าละ ๖๐๐,๐๐๐.- บาท เกล้าฯ หลังจากขึ้นประจ�าการเรือด�าน�้า ๔ ล�า ได้ ๓ ปีเศษ
รับอาสาจะเอาเข้ามาให้ได้” เป็นความคิดเห็นเร่อง เกิดการพิพาทกับอินโดจีนของฝร่งเศส และเกิดการรบ
ั
ื
เรือด�าน�้าครั้งสุดท้ายในสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ทางเรือที่เกาะช้าง วันที่ ๑๗ มกราคม พ.ศ.๒๔๘๔ ซึ่ง
ี
ภายหลงการเปล่ยนแปลงการปกครอง สภาผู้แทน กองเรือฝร่งเศสมีฐานทัพอยู่ท่ไซ่ง่อน โดยเรือดานาไม่ได้
ี
ั
ั
�
้
�
ราษฎรออกพระราชบัญญัต “บารุงกาลังทางเรือ” ใช้เป็น มีส่วนในการรบ ภายหลังการรบกองทัพเรือได้ส่งเรือดานา
�
�
้
�
ิ
�
ี
่
ี
กฎหมายในวันท ๘ เมษายน พ.ศ.๒๔๗๘ ตามท่กองทัพเรือ ทั้ง ๔ ล�า ไปลาดตระเวนเป็น ๔ แนว บริเวณฐานทัพเรือ
ั
ี
เสนอท่มีท้งเรือปืน เรือตอร์ปิโด เรือทุ่นระเบิด และ “เรียม” ของอินโดจีนฝรั่งเศส ด�าน�้าเวลากลางวัน วันละ
�
�
ี
่
ั
�
เรือลาเลยง กับเรือดานา ๔ ลา ท่สงสร้างจากอู่ต่อเรือ ราว ๑๒ ชั่วโมง ลาดตระเวนอยู่หลายวันหลายคืนโดยที่
ี
้
�
�
ี
เมืองโกเบ ประเทศญ่ปุ่น เป็นเรือขนาดระวางขับนา เครื่องบินทะเลตรวจการณ์แบบ Loire 130 Potez 432
้
ึ
ี
๓๗๐ ตัน อันเป็นเรือขนาดเล็กข้นระวางประจาการ และ Gourdon 832 ของฝร่งเศสท่สถานีแหลมญวน
�
ั
ในวันที่ ๓๐ สิงหาคม พ.ศ.๒๔๘๐ และในเดือนกันยายน ตรวจไม่พบเรือด�าน�้าไทยเลย นับว่าเป็นการด�านานที่สุด
ี
พ.ศ.๒๔๘๒ นาวาตรี พร เดชด�ารง ผู้บังคับการเรือด�าน�้า ตงแต่มเรอดานามา (วันเรือดานา นาวิกศาสตร์, มกราคม
้
ั
้
�
้
�
�
�
ื
เรือหลวงวิรุณ ได้ออกกระจายเสียงทางวิทยุของกรมโฆษณาการ พ.ศ.๒๕๖๒)
(กรมประชาสัมพันธ์ในปัจจุบัน) ในหัวข้อ “ประเทศไทย (กองเรือภาคตะวันออกไกลของฝร่งเศส อยู่ท่ไซ่ง่อน
ี
ั
กับเรือด�ำน�้ำ” มีข้อความตอนหนึ่งว่า โดยมีเรือลาดตระเวนเป็นเรือธงท่กองเรือเคยปิดอ่าวไทย
ี
ี
“ทางท่สู้ได้ต้องใช้หลักของเรือเล็ก โดยหาทางเอา ๒ ครั้งในรัชสมัยรัชกาลที่ ๕ ส่วนเครื่องบินทะเลส�าหรับ
ึ
�
เรือเล็กเข้าไปแลกเรือใหญ่ของข้าศึก ทาลายการยกพลข้นบก ตรวจการณ์ ๘ ล�า อยู่ที่ฐานทัพ Cai Lay ในเมืองทางใต้
นาวิกศาสตร์ 16
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

เรือด�าน�้าจีน
่
ิ
ึ
่
่
ื
ิ
�
ของไซงอนประมาณ ๕๐ กโลเมตร เครองบนตรวจการณ ์ มุ่งลงสู่อ่าวไทย อาจส่งกาลังข้นบกในอ่าวไทย ขอให้ทางไทย
ฝร่งเศสเคยบินหาข่าวกาลังทางเรือไทย อยู่ท่ใดบ้าง ป้องกันตนเอง (ไทยกับสถานการณ์สงครามโลกครั้งที่ ๒
�
ี
ั
ต้งแต่ตราดถึงสัตหีบตลอดจนบริเวณเกาะช้างก่อน โดยวิเทศกรณีย์) ท้งน อังกฤษกาลังทาสงครามต่อเยอรมัน
�
ั
�
ั
้
ี
�
้
�
ี
การรบท่เกาะช้าง การลาดตระเวนหาข่าวของเรือดานาไทย ในยุโรปไม่อาจช่วยเหลือไทยได้ ในวันรุ่งขึ้น ๘ ธันวาคม
่
ึ
ั
ี
�
ั
ื
ี
่
ั
ทเรยมไมพบกาลงทางเรอ และทางอากาศของฝร่งเศสเลย - ทหารญ่ปุ่นจากกองเรือได้ยกพลข้นบกต้งแต่บางปูลงไป
ี
ผู้เขียน) ถึงประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร นครศรีธรรมราช ปัตตาน และ
ี
้
ั
ี
ั
�
�
้
�
�
เรือดานาไทย ๔ ลาจากญ่ปุ่นน้น มีระวางขับนาท ่ ี สงขลา กองทัพเรือได้จัดต้งหมวดเรือลาดตระเวนมีเรือ
ผิวน�้า ๓๗๐ ตัน เมื่อด�าน�้า ๔๓๐ ตัน ล�าตัวยาว ๕๑ เมตร ๘ ลา ในบังคับบัญชาของ นาวาเอก ชลิต กุลกาม์ธร
�
�
ด�าน�้าได้ลึกสุด ๖๐ เมตร ด้วยความเร็วผิวน�้า ๑๐ นอต (เคยพบท่าน ท่านเป็นบิดาของ ยรรยง กลกาม์ธร –
�
ุ
ื
ไปได้ไกล ๓,๐๐๐ ไมล์ ใต้น�้า ๓.๕ นอต ได้ไกล ๘๐ ไมล์ เพ่อนร่วมรุ่นของผู้เขียน) หาข่าวกองเรือญ่ปุ่นแต่ไม่พบ
ี
ื
ท่อตอร์ปิโดทหวเรอ ๔ ท่อ ปืนใหญ่ขนาด ๗๖/๒๕ หมวดเรือนี้ไม่มีเรือด�าน�้าร่วมด้วย
ั
ี
่
้
ี
หน่งกระบอก ปืนกล ๒ กระบอก เป็นเรือท่มีขนาดเหมาะ ปฏิบัติการเรือดานาในอ่าวไทยและทะเลอันดามัน
ึ
�
�
�
ี
้
แก่งานในอ่าวไทยและใกล้เคียง ท่ด้วยปัจจัยเวลา และ ในสงครามมหาเอเซียบูรพาเวลา ๔ ปี มีแต่เรือดานา
�
ระยะทาง (Time and Space) เรือด�าน�้าชุดนี้สามารถ ของสหรัฐอเมริกาและอังกฤษท่วางทุ่นระเบิดแม่เหล็ก จมเรือ
ี
ปฏิบัติการได้ถึงช่องแคบมะละกา – ผู้เขียน ลาเลียงและเรือสินค้าไทย (เรือบรรทุกนามัน เรือหลวงสมุย
�
้
�
้
�
ู
ี
นอกจากการลาดตระเวนท่เรียมต้นปี พ.ศ.๒๔๘๒ แล้ว จมนอกฝั่งตรังกาน ขณะขนนามันเท่ยวท ๑๘ จากสิงคโปร์
ี
ี
่
�
�
ก็ไม่มีบันทึกการปฏิบัติการของเรือดานาชุดแรกของ ป้อนเมืองไทย วันที่ ๑๗ มีนาคม พ.ศ.๒๔๘๘) ตลอดจน
้
ั
ทหารเรือไทยจนกระท่งกรณีพิพาทกับอินโดจีนของ รับ – ส่งสายลับและหน่วยลาดตระเวนชายหาด ซึ่งไทย
ั
ฝร่งเศสจบลงจนปลายปีวันท ๗ ธันวาคม พ.ศ.๒๔๘๔ ประกาศสงครามต่ออังกฤษและสหรัฐอเมริกา ร่วมรบกับญ่ปุ่น
ี
่
ี
ั
่
ี
�
ี
ื
ี
ิ
้
ก่อนวันท่ญ่ปุ่นบุกประเทศไทย ๑ วัน หนังสือพิมพ์ทุกฉบับ ในการสงคราม ทงนเรอดานาไทย ๔ ลา ไมมขาวปฏบตการ
่
้
�
้
ิ
�
ี
ั
ี
�
ึ
ื
�
้
พาดหัวอย่างครึกโครมว่า “กองทัพเรือส่วนหน่งของญ่ปุ่น เรือดานาระหว่างสงคราม อาจเน่องจากไม่มีเรือใหญ่
ี
ได้มุ่งหน้ามายังบริเวณไทย” และว่าเอกอัครราชทูตอังกฤษ ของข้าศึกเข้ามาในอ่าวไทยหรือไม่มีเป้าท่เหมาะสม
ื
�
ประจากรุงเทพฯ ได้แจ้งแก่ทางการไทยว่า เคร่องบินอังกฤษ ส�าหรับเรือด�าน�้า
จากฐานบินในมลายูตรวจพบกองเรือญ่ปุ่นนอกฝั่งอินโดจีน
ี
นาวิกศาสตร์ 17
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
ี
ี
่
้
�
�
ญ่ปุ่นแพ้สงครามในวันท ๔ สิงหาคม พ.ศ.๒๔๘๘ เรือดานา” มาจนทุกวันนี้พร้อมกับความพยายามท่จะมีเรือ
ถูกยึดครองและห้ามขายอาวุธยุทธภัณฑ์ ท�าให้เรือด�าน�้า อย่างเช่น ในเดือนมิถุนายน พ.ศ.๒๕๕๓ ทางการเยอรมัน
ี
ิ
ิ
ขาดช้นส่วนอะไหล่ โดยเฉพาะอย่างย่งแบตเตอร่ของ จะปลดประจ�าการเรือด�าน�้า แบบ 206 A จ�านวน ๖ ล�า
ี
เคร่องจักรใหญ่เรือ เม่อสถานการณ์คล่คลายลงเรือหลวง อันเป็นเรือขนาดเล็กและบอกขาย ทางกองทัพเรือเสนอ
ื
ื
�
พลายชุมพลจะเป็นเรือลาแรกท่ได้ไปซ่อมบารุงท่ญ่ปุ่น จัดซ้อเรือแต่ติดขัดท่งบประมาณท่หน่วยเหนือเปรยว่า
ี
�
ี
ี
ี
ื
ี
ั
ี
ี
่
ั
ิ
ั
�
แต่แล้วเกิดกบฏ “แมนฮัตตัน” ในวันท ๒๙ มิถุนายน “การป้องกนประเทศกระทาได้หลายวธ” กชะงกงนไป
็
พ.ศ.๒๔๙๔ หมวดเรือด�ำน้ำถูกยุบ เรือถูกปลดประจาการ ในขณะท่ภายหลังสงครามโลก ประเทศเพ่อนบ้านท่ได้
ี
�
�
ื
ี
ิ
�
้
หลังจากประจาการ ๑๒ ปีเศษ แล้วควำมเป็นชำติเอเซีย เอกราชเร่มมีเรือดานากัน เร่มจากสิงคโปร์ในปี พ.ศ.๒๕๔๔
�
ิ
�
�
้
�
ี
ี
ี
ี
ื
ิ
ชำติที่ ๒ รองจำกญี่ปุ่นที่มีเรือด�ำน�้ำก็หมดไป เป็นเรอดานาจากสวเดน ตามด้วยอนโดนเซย มาเลเซย
การจัดหากาลังทางเรือภายหลังสงคราม ส่วนใหญ่ เวียดนาม และพม่าผู้เป็นรายสุดท้ายท่อินเดียมอบเรือ
�
ี
�
ั
มาจากโครงการช่วยเหลอทางทหารจากสหรฐอเมรกา ช้น Kilo จากรัสเซีย ๑ ลาแก่ทหารเรือพม่า เรือดานา
ิ
ื
้
�
�
ั
ี
�
�
ท่ไม่มีเรือดานาอยู่ในโครงการประกอบกับทางสหรัฐอเมริกา ของเพื่อนบ้านมีขนาดเป็น ๒ – ๓ เท่าของเรือแบบ 206 A
้
ี
ี
ี
ั
ื
ี
ได้เปล่ยนการสร้างเรือรุ่นใหม่เป็นเรือพลังนิวเคลียร์ท้งหมด ท่ไทยเคยคิดจะม อันเป็นเรอจากเยอรมน สวเดน และ
ั
ี
ั
ั
้
ั
้
ิ
่
่
้
่
้
แมเมอพยายามยนดวยขาตนเองตงแตเรมสรางเรอหลวง รัสเซีย หรือเรือจากฝร่งท้งสิ้น และแล้วก็มีข่าวทุกวันน้ว่า
ื
ื
ื
้
ี
มกุฎราชกุมารที่อังกฤษในปี พ.ศ.๒๕๑๔ ก็เป็นเรือผิวน�้า ทหารเรอไทยจะได้เรอดานาจากจนแบบ S26 T ขนาด
�
�
ื
ื
ทั้งหมด แต่ความคิดมีเรือด�าน�้ามีอยู่ตลอดมาจนในเดือน ๓,๒๐๐ ตัน ที่ถือเป็นเรือด�าน�้าเดินสมุทร จ�านวน ๑ ล�า
ื
ั
เมษายน พ.ศ.๒๕๓๕ เม่อมีการจัดต้งกองเรือภาค ๓ ภาค หรือ ๒ ล�า หรือ ๓ ล�า ไม่ทราบแน่ ยังไม่นิ่ง
ั
�
้
ี
�
ี
และเพิ่มกองเรือขึ้นตรงกองเรือยุทธการจาก ๕ กองเรือ ท้งน จะมีเรือก่ลา ใช้เรืออย่างไร คิดและทากันมา
เป็น ๙ กองเรือ ก็เกิด “กองเรอด�ำนำ” ข้น แม้จะยัง ตั้งแต่รัชสมัยรัชกาลที่ ๖
ึ
ื
้
�
�
ไม่มีเรือแต่ก็ได้เตรียมกาลังพลสาหรับ “ปฏิบัติการ
�
แผนที่ทะเลจีนใต้
นาวิกศาสตร์ 18
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ึ
�
�
�
�
้
�
พ.ศ.๒๔๕๕ โครงการจัดสร้างกาลังทางเรือ คากล่าวรายงานในการข้นระวางประจาการเรือดานา
ี
่
ี
�
“ของนาวาเอก ชไนเลอร์ ชาวสวีเดนท่ปรึกษาการทหารเรือ ๔ ลา วันท ๑๙ กรกฎาคม พ.ศ.๒๔๘๑ ของรัฐมนตรีว่าการ
(เมื่อเสด็จเตี่ยออกจากประจ�าการ) เรือด�าน�้า ๘ ล�า กระทรวงกลาโหมต่อประธานคณะผู้สาเร็จราชการ
�
้
้
�
ื
่
ื
่
�
ื
์
ิ
้
ั
พ.ศ.๒๔๕๘ จาก “ความเห็นเรองเรือ ส.” แทนพระองค “ส่วนเรองเรอดานานน ในยามปกตใชเป็นเรือ
�
�
ของสมเด็จพระราชบิดา เรือด�าน�้า ๒ แบบ ๆ ละ ๒ ล�า สาหรับฝึกหัดนายทหารและทหารให้เกิดความชานาญ
่
็
ี
่
ิ
้
้
ิ
ี
ื
รวม ๔ ล�า เพราะเรอชนดนเพงจะเรมมใชในราชนาวสยามเปนคราวแรก
ิ
ี
ี
�
พ.ศ.๒๔๖๒ รายงานดูการทหารในยุโรปของเสด็จเต่ย ส่วนในยามสงครามจะใช้ต่อตีทาลายเรือใหญ่และเรือ
“เรือด�าน�้าจะเอาหรือไม่เอา” ไม่ระบุจ�านวนเรือ ลาเลียงของข้าศึกด้วยอาวุธตอร์ปิโด และใช้เป็นเรือ
�
พ.ศ.๒๔๗๘ โดย “กรรมการพิจารณาโครงการบารุง ลาดตระเวนด้วย”
�
ี
ื
้
�
�
กองทัพเรือ” (พ้นฐานจากพระราชบัญญัติบารุงกาลัง นาวาตร พร เดชดารง ผู้บังคับการเรือดานา เรือหลวงวิรุณ
�
�
�
ั
�
ี
ุ
ิ
ทางเรือ พ.ศ.๒๔๗๘) เรือด�าน�้าขนาด ๓๗๐ ตัน ๔ ล�า กล่าวทางวทยกระจายเสยงของสานกงานโฆษณาการ
่
ี
ื
จากญี่ปุ่นเข้าประจ�าการ พ.ศ.๒๔๘๐ ในวันท ๘ กันยายน พ.ศ.๒๔๘๒ เร่อง “ลักษณะและ
พ.ศ.๒๔๙๔ ปลดประจ�าการเรือด�าน�้า ๔ ล�า ที่มีอยู่ หน้าท่ของเรือดานา” หาทางเอาเรือเล็กเข้าไปแลกกับ
ี
�
้
�
และยุบ “หมวดเรือด�าน�้า” เรือใหญ่ของข้าศึก ทาลายการยกพลข้นบก ทอนการปิดอ่าว
ึ
�
�
พ.ศ.๒๕๓๕ จัดตั้ง “กองเรือด�าน�้า” โดยยังไม่มีเรือ เหล่าน้เป็นต้น เรือดานาเหมาะกับการน้ยิ่งนัก เพราะอาจ
้
�
ี
ี
พ.ศ.๒๕๕๓ เสนอซื้อเรือด�าน�้ามือสองแบบ 206 A จะใช้ทะเลก�าบังตัวเข้าไปท�าลายข้าศึกได้”
ั
ิ
จากเยอรมัน จ�านวน ๖ ล�า ข้างบนไม่อนุมัติ ท้งน ต้งแต่ยุคล่าอาณานิคมจนเร่มสงครามโลก
ั
ี
้
พ.ศ.๒๕๖๓ เสนอซื้อเรือด�าน�้าแบบ S 26 T จากจีน ครั้งที่ ๒ ประเทศโดยรอบประเทศไทยอยู่ในอาณานิคม
จ�านวน ๓ ล�า ได้รับอนุมัติ ๑ ล�า ที่อาจประจ�าการได้ใน ของมหาอ�านาจตะวันตกหรือฝรั่งทั้งสิ้น อังกฤษ ฝรั่งเศส
พ.ศ.๒๕๖๖ อีก ๒ ล�ำลูกผีลูกคน เพราะกระแส และเนเธอร์แลนด์ ต่างมีกองเรือภาคตะวันออกไกล
ี
ื
สู้โควิด – ๑๙ ก่อน ท่เรอธงเป็นเรือลาดตระเวนเป็นอย่างต�า บางเวลาเป็น
่
เรือด�ำน้ำ ๑ ล�ำ ท่จะมีจะไปทำงไหน และท�ำอะไรต่อ เรือประจัญบานก็มี เมื่อสงครามโลกจบลง เพื่อนบ้านไทย
ี
�
สภำวกำรณ์โลกปัจจุบัน ซึ่งแต่เดิมมีหนทำงว่ำ เป็นเอกราชกันหมด และต่างมีกองทัพเรือที่ไม่ใช้เรือใหญ่
นาวาเอก ชไนเลอร์ ว่า “เป็นเรือท่ดีมากสาหรับ อย่างท่พวกฝร่งเคยใช้ “จะใช้ต่อตีทาลายเรือใหญ่และ
�
ั
ี
�
ี
�
้
ป้องกันกรุงเทพฯ” เรือลาเลียงของข้าศึกด้วยอาวุธตอร์ปิโด” โดยเรือดานา
�
�
็
ิ
ุ
ี
ุ
ิ
ั
ความเห็นเรื่องเรือ ส.ว่า “ถ้าเรามีเรือ ส.แล้ว ข้าศึก ด้วยยทธศาสตร์และยทธวธดงเดมกหมดโอกาสไป
้
�
้
้
�
�
�
ี
จะต้องคิดถึงเรือ ส. ของเราด้วยในเวลาที่เขาจัดกองทัพ แล้วเรือดานาไทยยุคใหม่ท่จะมีเรือดานาเดินสมุทร
�
้
�
เข้ามากรุงสยาม แลถ้าเห็นเรือข้าศึกแล้ว จะเข้าโจมต ี (Fleet Submarine) ขนาด ๓,๒๐๐ ตัน ระยะทาการผิวนา
โดยไม่เสียดายลูกตอร์ปิโดหรือล�าเรือเอง น่านน�้าที่ข้าศึก ๑๓,๐๐๐ กิโลเมตร อาวุธตอร์ปิโดและอาวุธน�าวิถีท่ยิงฝั่งได้
ี
ั
จะต้องกลัวเรือ ส.น้น จะต้องให้กว้างลงไปตลอดจน จะใช้งานในสถานการณ์โลกและภูมิภาคปัจจุบันอย่างไร
ถึงเขตร์แดนฝ่ายใต้ของเรา “ต่อตีข้าศึกด้วยอาวุธตอร์ปิโด” ไม่ต้องคิดมาก
ี
รายงานดูการทหารของเสด็จเต่ย “ถ้ากรุงสยามม ี ท�าได้อย่างตรงไปตรงมา แต่เมื่อสงครามโลกจบลงก็เกิด
ี
ิ
เรือด�าน�้า จะเป็นเครื่องป้องกันส�าคัญมาก หรือจะนับว่า สงครามท้องถ่น อย่างสงครามเกาหล สงครามเวียดนาม ฯลฯ
เป็นเครื่องป้องกันอย่างดีที่สุดก็ว่าได้” จนกระท่งสงครามเย็นระหว่างลัทธ และเกิดมหาอานาจใหม่
ั
�
ิ
นาวิกศาสตร์ 19
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

คนใหม่ของสหรัฐอเมริกาในเดือนมกราคม พ.ศ.๒๕๖๔
ที่ผ่านมา

สถานการณ์เดินไป แต่ภูมิศาสตร์และภูมิประเทศ
ี
ไม่เดินและไม่เปล่ยน อาณาบริเวณอ่าวไทยและนอก
�
�
้
ื
้
ี
อ่าวไทยถือได้ว่าเป็นทะเลนาต้นและคับแคบท่เรือดานา
�
ไม่ชอบและอึดอัด ในปี พ.ศ.๒๕๑๕ ขณะเป็นนาวาตร ี
กองเรือปราบเรือดานาฝึกกับเรือดานาอังกฤษขนาด
้
�
�
�
�
้
ั
๑,๐๐๐ กวาตน ผเขยนลงเปนผสงเกตการณในเรอองกฤษ
ู
ั
์
ื
่
ั
็
ู
้
้
ี
ในการวางแผนการฝึกร่วมกัน ใช้น่านนานอกเกาะสมุย
้
�
เรือด�าน�้าเวียดนาม
ิ
�
้
ั
ี
ี
ท่ดูมีนาลึกด เร่มการฝึกข้นต้นด้วยการท่เรืออังกฤษอยู่
ี
็
ี
ู
�
�
้
�
้
ิ
�
คือจีนท่มีพลังอานาจท้าทายสหรัฐอเมริกาผ้เป็นใหญ่ บนผวนา ถอเขม ๐๐๐ และลงดานาต่อหน้าต่อตา
ื
้
�
็
ในโลกมานาน การประกาศน่านนาในทะเลจีนใต้เปนมรดก เรือปราบของไทย แล้วก็ฝึกการไล่ล่ากัน เล่าให้เขาฟังว่า
้
�
�
ตกทอดของจีน นโยบาย “เส้นทางสายไหม” Belt and ปลายสงครามโลกเรือดานาสหรัฐอเมริกาเข้าไปวางทุ่นระเบิด
�
ี
ื
ี
Road” ท่จะเช่อมโยงการคมนาคม การค้า และอาจแฝงด้วย แม่เหล็กก้นอ่าวไทยทาเอาเรือไทยและญ่ปุ่นจมและ
การเมืองระหว่างจีนกับประเทศต่าง ๆ แทบทุกทวีป เสียหายหลายล�า เขาว่าไม่รู้เรื่องมาก่อนและสงสัยว่าเรือ
�
ื
ั
ิ
ี
เร่มต้งแต่ปี พ.ศ.๒๕๕๖ ทาให้สหรัฐอเมริกาเริ่มวิถีทาง หรือเคร่องบินญ่ปุ่นหรือไทยตรวจไม่พบเรือดานาเลยหรือ
�
้
�
ุ
อินโด – แปซิฟิก (Indo – Pacific) ชักชวนให้ประเทศ เขาพาเข้าห้องศูนย์ยทธการของเรือพลางบอกว่า “ปกต ิ
ื
สาคัญในมหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิก ได้แก่ อินเดีย ไม่ให้ต่างชาติเข้าห้อง” ช้ให้ดูจอหน้าปัทม์บอกคล่นโซนาร์
�
ี
ออสเตรเลีย ญ่ปุ่น เกาหลีใต้ ฯลฯ ดาเนินการให้ภูมิภาคน ้ ี ของเรือปราบเรือดานาแล้วว่า “น่ของเรือประแส ของเรือฯลฯ
�
ี
�
้
ี
�
เสรีและเปิดกว้าง ในเวลาต่อมาท่ดูเหมือนว่าประเทศไทย ฟังแล้วก็รู้ว่าเขาบันทึกข้อมูลบางอย่างของยุทโธปกรณ์
ี
จะ “คอยและดู” รูปการณ์ของสถานการณ์น้จะเดินไป เราไปเรียบร้อยแล้ว
ี
อย่างไรโดยเฉพาะอย่างย่งต่อท่าทีของประธานาธิบด ี
ิ
เรือด�าน�้าเวียดนาม
นาวิกศาสตร์ 20
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
ี
ี
ั
ประเทศไทยเป็นชาติท่สองรองจากญ่ปุ่นในเอเชีย จอดอยู่ นายทหารติดต่อท่น่งมาในรถบอกว่าผู้เขียน
ท่มีเรือดานา และจะเป็นรองโหล่หากบรูไนและกัมพูชา เป็นนายทหารต่างชาติคนแรกที่มาเมืองนี้) เรือไปรับการ
้
�
�
ี
จะมีเรือด�าน�้ากับเขาบ้าง ทั้งนี้ เรือที่จะออกจำกก้นซอย ซ่อมทาท่วลาดิวอสตอกของรัสเซีย กาลังเดินทางกลับ
ี
�
�
ึ
ี
ี
ก้นอ่ำว ไปท�ำงำนท่ปำกซอยปำกอ่ำวพอรอดปลอดภัยคือ อินเดียท่ต้องผ่านช่องแคบช่องหน่งท่อาจเป็นสิงคโปร์
ี
้
เรือด�ำน�้ำ เรือผิวน�้ำมีควำมสง่ำน่ำเกรงขำมรอดยำก ! หรือมะละกา โดยเรือต้องเดินผิวนาตามกฎหมายทะเล
�
�
�
�
�
�
ื
้
้
�
ความจาเป็นในการมีเรือดานาจาเป็นแน่นอน โดยม ี เม่อเรือดานาเดินเรือผ่านช่องแคบ ถ้าผู้เขียนได้ข่าว
ื
ผู้คัดค้านไม่เห็นด้วยเหมือนกัน ซ่งการคัดค้านจะมีท้งน้น เรอดานาอนเดย “ช่วยบอกด้วย” แสดงว่าตาบลท ี ่
ั
ึ
�
ั
�
ิ
้
ี
�
ั
ไม่ว่าจะจัดหารถถัง เคร่องบิน ฯลฯ ดังน้น การทาให้ ของเรือด�าน�้ามักปกปิดกัน ใคร ๆ อยากรู้ แม้เป็นเพียง
�
ื
็
ชาวบ้านคล้อยตามในความจาเป็นกต้องใช้ท้งศาสตร์ เรือด�าน�้าล�าเดียว
�
ั
และศิลป์กับจังหวะจะโคนโดยเฉพาะอย่างย่ง “ในการ หมวกกะลาสีทหารเรืออังกฤษมีแถบผ้าบอกช่อเรือ
ื
ิ
มีเรือมากกว่า ๑ ล�า” ก็ต้องถูกว่าเปลืองเงิน ท่ตนประจาการอยู่ เช่น H.M.S. BELFAST เหมือน
ี
�
ี
ื
ี
ี
�
้
�
ตามหลักนิยมทหารเรือเยอรมันท่ฝั่งทะเล ทหารเรือไทยท่มีช่อเรือท่หมวก แต่หมวกของนักเรือดานา
้
�
�
ถูกเกาะอังกฤษบังอยู่ เรือดานาเยอรมันจึงต้องออก อังกฤษ เป็น H.M.S. SUBMARINE เหมือนกันหมดทุกคน
้
�
ทางทะเลบอลติกอ้อมเดนมาร์กเข้าสู่มหาสมุทรแอตแลนติก โดยไม่ใช้ช่อเรือเพ่อปกปิดว่าเรือดานาลาใดท่กะลาสีอยู่
�
ี
ื
ื
�
อันเป็นพื้นที่ปฏิบัติการ การมีเรือ ๑ ล�าอยู่ในมหาสมุทร
ื
ี
�
ต้องม ๑ ลาอยู่ระหว่างการเดินทางจากฐานทัพสู่พ้นท ี ่
�
�
�
ปฏิบัติการ และ ๑ ลารับการส่งกาลังบารุงกับการฝึก
ี
�
ั
้
�
ส่วนเรือดานาทหารเรือไทยออกจากฐานทัพไม่ก่ช่วโมง
ก็อาจถึงพ้นท่เป้าหมายแล้ว ดังน้น จานวนเรือควรม ี
ี
ั
ื
�
�
๒ ลาเป็นอย่างน้อย น่าสังเกตว่าเวียดนามในปี พ.ศ.๒๕๖๐
ั
มีเรือช้น Kilo ของรัสเซียท่ได้ช่อเดินเงียบดีรวดเดียว
ี
ื
�
�
้
๖ ลา และอาจกล่าวได้ว่านอกอ่าวไทยมีเรือดาน�าของ
ื
�
ชาติอ่นนับสิบ ๆ ลา run silent run deep อยู่เป็นประจา เรือด�าน�้าเวียดนาม
�
�
ี
ื
ั
�
ั
ขณะท่ผู้เขียนทาหน้าท่ผู้ช่วยทูตฝ่ายทหารและ ตรงไหนก็จะแสดงว่าเรือช่อน้นลาน้นอยู่แถวน้น และ
ี
ั
ี
�
�
�
้
�
ื
ิ
้
ฝ่ายทหารเรือ ณ กรุงนิวเดล อนเดีย ระหว่าง พ.ศ.๒๕๒๒ - นักเรือดานาก็ไม่มีเคร่องหมาย “ความสามารถนักเรือดานา”
ี
พ.ศ.๒๕๒๕ ในงานเล้ยงทางการทูตวันหน่ง ผู้ช่วยทูต (Submariner) เหมือนชาติอ่นเพ่อปกปิดตัวบุคคล
ื
ึ
ื
�
�
ิ
ื
้
�
�
ื
ิ
้
ทหารเรือปากีสถาน ยศนาวาเอก บอกผู้เขียนว่าเรือดานา มาเร่มมีเคร่องหมายก็เม่อเร่มใช้เรือดานานิวเคลียร์เพราะ
ั
�
�
้
�
ึ
ลาหน่งของอินเดีย (เป็นเรือช้น Foxtrot จากรัสเซีย เรือปกปิดตัวเองใต้นาได้นานนับเดือน การปกปิดตาบล
ี
ี
ื
�
ู่
ี
ท่ขณะน้นอินเดียมีอย ๘ ลา มีฐานทัพท่เมืองวิสาขะปัตนัม ท่เรือและบุคคลน้อยลงจึงมีเคร่องหมายความสามารถ
ั
ในอ่าวเบงกอล เมื่อครั้งเรือยนต์เร็วโจมตีชั้น “ราชฤทธิ์” บารุงขวัญว่าตนเองมีความสามารถพิเศษ เคร่องหมาย
ื
�
ี
�
�
จานวน ๓ ลา สร้างเสร็จจากอิตาลีเดินทางกลับไทย ความสามารถนักเรือดานาอังกฤษก็คล้ายชาติอ่นท่ม ี
�
้
�
ื
ต้องรับก�าลังบ�ารุงถึง ๓ แห่งที่อินเดียเพราะเป็นเรือเล็ก รูปปลา ๒ ตัว แล้วก็พระมหามงกุฎอังกฤษแสดงสัญชาติ
้
�
�
คือที่ บอมเบย์ โคชิน และวิสาขะปัตนัม โดยผู้เขียนได้ไป นักเรือดานาไทยรุ่นแรกยุคเรือ ๔ ลาในสงครามโลกก็ไม่ม ี
�
ื
ี
ื
ั
ี
รับเรือท้ง ๓ แห่งท่ขาไปวิสาขะปัตนัม พอลงจากเคร่องบิน เคร่องหมายแต่อย่างใด แต่คราวน้คงมีแน่นอนไม่ว่าจะ
�
�
ก็มีรถทหารอินเดียมารับไปโรงแรม ระหว่างทางเห็นเรือดานา เป็นยุค “เรือล�าเดียว” หรือหลายล�า
้
นาวิกศาสตร์ 21
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
ึ
้
�
�
ื
กองเรือดานาคิด “เคร่องหมายความสามารถ พ.ศ.๒๕๖๔ น้เองแล่นคร่งโลกจากฝร่งเศสมาลาดตระเวน
ั
นักเรือดานา” ออกมาเป็นระเบียบกองทัพเรือเป็นการ ในทะเลจีนใต้ เพ่อแสดงเสรีการเดินเรือในทะเลหลวง
�
้
�
ื
�
ิ
ี
ิ
ล่วงหน้าได้เลย – อย่าออกมาทาด้วยด้นเงินด้นทอง ท่มีคนอ้างว่าเป็นทะเลมรดกของตน (เอเอฟพี, ๑๐
้
้
ิ
ิ
็
้
็
ี
เทอะทะ เปนลเก ดนหมองตองเปลยนทกปกแลวกน กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๖๔ - French sub patrol to
ุ
ั
่
ี
ุ
�
�
้
ี
พ้นท่ปฏิบัติการของเรือดานาไทยก็น่าจะเป็นในอ่าวไทย irk Beijing) เป็นต้น
ื
ลากเส้นจากอาเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด ถึงอาเภอ นอกจากน “คิดนอกกรอบ” หรือพลิกแพลงการ
�
ี
้
�
้
ื
�
�
ตากใบ จังหวัดนราธิวาส เส้นทางจากคลองใหญ่ถึงกระโจมไฟ ใช้เรือดานาเพ่อผลประโยชน์ทางการเมืองของชาติหรือ
ิ
ื
้
ฮอร์สเบอร์ก ปากทางช่องสิงคโปร์ เส้นทางจากแหลมญวนถึง อ่นใดโดยคุณสมบัต “เงียบ และซุกตัว” ของเรือดานา
�
�
กระโจมไฟฮอร์สเบอร์ก และจากฝั่งทะเลอันดามันถึง เช่น การลอบวางทุ่นระเบิด การจมเรือฝ่ายเสรีในสงคราม
หมู่เกาะนิโคบาร์ เป็นเส้นยุทธศาสตร์ กลางเมือง ฯลฯ ถือโอกาสเสนอจัดตั้ง “สมาคมเรือด�าน�้า
เรือดานารุ่นใหม่มีขนาดเกือบ ๑๐ เท่าของเรือ อาเซียน” โดยมีวัตถุประสงค์ให้ “กฎหมายทะเล” ของ
�
�
้
�
ี
รุ่นเก่า ๓๗๐ ตันท่เคยดาน�าหาข่าวนอกฐานทัพเรียม นานาชาติศักดิ์สิทธิ์ในน่านน�้าทะเลภูมิภาค แล้วไทยเป็น
้
ในกรณีพิพาทกับอินโดจีนของฝร่งเศส ก็ต้องศึกษา นายกสมาคมชาติแรกเสียเลย จะไม่เสียทีท่ไทยเป็น
ี
ั
�
ื
ี
�
ี
�
้
�
้
�
ค้นบทเรียนและฝึก “ปฎิบัติการเรือดานาในเขตนาต้น” ชาติแรกในอาเซียนท่มีเรือดานาอันเป็นตานานท่น่า
�
้
ให้ตรงกับสถานการณ์โลก และภูมิภาคในอนาคต ตรงกับ ภาคภูมิใจ
ี
่
ื
�
�
ื
เส้นต่าง ๆ จากคลองใหญ่ไปอีกฝั่ง “ใช้ต่อตีทาลาย สาหรับเพอน ทาสนิม เกษยณงานยศพลเรอโท
�
เรือใหญ่และเรือลาเลียงของข้าศึกด้วยอาวุธตอร์ปิโด” ในต�าแหน่ง ผู้อ�านวยการวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
คงไม่ใช่ “และใช้เป็นเรือลาดตระเวนด้วย” คงใช่ ปากีสถาน ทาสนิมพานักศึกษามาทัศนศึกษาที่เมืองไทย
ในปัจจุบัน เส้นทางสายไหมและการประกาศทะเลจีนใต้ ในปี พ.ศ.๒๕๓๕ ผู้เขียนอยู่ท่สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ
ี
ี
ื
เป็นทะเลส่วนตัวของจีน วิถทาง “อินโด – แปซิฟิก” พบเขาทักเขาว่า “คูฮ์ครี” (ช่อเรือฟริเกตอินเดีย) ทาสนิม
ที่พาดผ่านปากอ่าวไทย เป็นตัวก�ากับว่าเรือด�าน�้าไทยจะ หัวเราะชอบใจ พลางบอกว่า “กลาโหมให้เลือกว่าจะพา
ไปทางไหนที่น่าจะไปไกล ๆ อย่างเรือด�าน�้าเพื่อนบ้านที่ นักศึกษาทัศนศึกษาต่างประเทศในเอเชียประเทศเดียว
ิ
�
ไปฝึกรมแพค ถึงฮาวาย และอย่างเรือดาน�านิวเคลียร์ จะไปไหน? “ประเทศไทย” เขาตอบกลับไป
้
ั
ฝร่งเศส SNA Emeraude กลางเดือนกุมภาพันธ์
นาวิกศาสตร์ 22
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

แต่แล้วเหตุการณ์ไม่คาดคิดก็บังเกิดขึ้น เมื่อการชก
่
่
ี
ล่วงมาถงปลายยกทส ขณะทเขาเลงเป้าไปยังลาตวของ
ึ
็
�
ั
ี
่
ี
ั
คู่ต่อสู้แล้วชกหมัดเข้าใส่สุดแรง จังหวะน้นเองฝ่ายตรงข้าม
ี
ก็ดีดแข้งซ้ายสวนออกมาเต็มเหน่ยว ลูกเตะมรณะ
ั
ข้างน้นฟาดเปร้ยงเข้าท่กกหูของเขาอย่างจัง นักมวยหนุ่ม
ี
ี
ึ
ั
ผู้เหนือกว่าในตอนแรกจึงมีอันหงายผล่งล้มท้งยืน ปล่อยให้
กรรมการนับสิบพ่ายน็อกเอาต์ไปชนิดพลิกล็อกถล่มทลาย
“รุ่งสมัย ก.ชัยสร้าง” ลงจากเวทีพร้อมกับความ
พ่ายแพ้ แต่เขาก็รับรางวัลค่าตัวมาถึง ๑๗,๐๐๐ บาท
ี
ื
ี
�
้
ด.ช.สมัย ใจอินทร์ โรงเรียนวัดป่าตาล อ.สันกำาแพง จ.เชียงใหม่ เงินจานวนน เม่อ ๔๐ กว่าปีท่แล้วค่าของมันไม่ใช่น้อย ๆ เลย
�
ขณะเรียนอยู่ชั้น ป.เตรียม (ปี พ.ศ.๒๕๐๙) โดยเฉพาะอย่างย่งสาหรับครอบครัวชนบททางภาคเหนือ
ิ
ึ
ิ
�
ิ
เกมการต่อสู้ท่เพ่งจะเร่มต้นข้นทาท่าว่าจะส้นสุด ที่ไม่ได้มีฐานะร�่ารวย
ิ
ี
ิ
ลงงาย ๆ เมอนกมวยฝายแดงเปิดฉากถลมคชกชนดไมให ้ ชีวิตของรุ่งสมัยหรือช่อจริงคือเด็กชาย “สมัย ใจอินทร์”
่
่
ั
ื
ื
่
่
ู่
่
ต้งตัวติด พลังหมัดอันหนักหน่วงของเขาส่งร่างบึกบึนของ ต้องต่อสู้บากบ่นมาโดยตลอด ตอนเป็นเด็กเขาต้อง
ั
ั
อีกฝ่ายลงไปนอนหงายท้องให้กรรมการนับยาว หวุดหวิด เรียนท่โรงเรียนวัดแห่งแรกจนถึงช้นประถมศึกษาปีท ๔
่
ี
ี
ั
ั
จะถูกจับแพ้แค่ยกแรกเท่าน้น หากว่าระฆังหมดยกไม่ช่วย จากน้นจึงย้ายไปเข้าโรงเรียนวัดแห่งท่สองคือ โรงเรียน
ั
ี
เอาไว้เสียก่อน วัดทรายมูล อาเภอสันกาแพง อาศัยว่า เด็กชายสมัย
�
�
ี
ั
“เล้ยงเอาไว้อีกหน่อยดีกว่า เพราะวันน้พวกหมู่บ้าน มีความมานะบากบ่น และขยันหม่นเพียรก็เลยสอบ
ั
ี
ั
มาดูกันเยอะ ต้องโชว์ฝีมือให้เต็มท แล้วอีกอย่างการชกคร้งน ้ ี ชิงทุนนักเรียนขาดแคลนของอ�าเภอสันก�าแพงได้ เขาจึง
ี
่
ั
่
ั
ี
ั
จะเป็นครั้งสุดท้ายของเราด้วย...” มีทุนเรียนหนังสือต้งแต่บัดน้นจนถึงช้นมัธยมศึกษาปีท ๓
�
ู
ั
่
ิ
ั
ุ
นกมวยหน่มผวขาวรปร่างลาสนบอกกบตนเอง เด็กชายสมัยฯ ได้ทุนเล่าเรียนปีละ ๖๐๐ บาท ซึ่ง
ั
ี
ก่อนท่จะออกไปพันตูกับคู่ต่อสู้อย่างดุเดือด ด้วยฝีไม้ ช่วงที่เรียนมัธยมนี่เอง เขาหันมาชกมวยหารายได้ไปด้วย
�
ี
�
ลายมือท่เหนือกว่าทาให้ราคาต่อรองพุ่งห่างไปตามลาดับ และกลายมาเป็น “รุ่งสมัย ก.ชัยสร้าง” นักชกระดับ
และเกมก็อยู่ในลักษณะท่ว่า เขาพร้อมท่จะน็อกอีกฝ่ายได้ ขวัญใจท้องถ่น เคยข้นตะบันเป็นคู่เอกของเวทีเดชานุเคราะห์
ี
ี
ึ
ิ
ในทุกวินาทีที่ต้องการ ซ่งเป็นเวทีมาตรฐานของจังหวัดเชียงใหม่และเคย
ึ
นาวิกศาสตร์ 23
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ั
ั
ั
ี
�
จัดรายการใหญ่ส่งนักชกดังจากเมืองหลวงไปตะบนหน้า แต่พละกาลัง คงจะต้องเปล่ยนความคิดน้น หากรู้ว่า
ั
กันหลายครั้งมาแล้ว นักมวยไทยอาชีพอย่าง “รุ่งสมัย” สามารถสอบช้นมัธยมต้น
�
ิ
อาท อภิเดช ศิษย์หิรัญ “จอมเตะบางนกแขวก” คือ ม.ศ.๓ ได้เป็นอันดับหน่งของโรงเรียนสันกาแพง
ึ
ู
้
ผ้ได้รบการยกย่องเป็น “ยอดมวยไทย” ขนชกกบ และเป็นอันดับหน่งของนักเรียนท่วท้งจังหวัดเชียงใหม่
ั
ึ
ั
ั
ั
ึ
“จักรกฤษณ์ นครศึก” ยอดมวยเชียงใหม่ เม่อปี พ.ศ.๒๕๐๘ อีกด้วย โดยรุ่งสมัยได้คะแนนเฉลี่ยถึง ๘๙ เปอร์เซ็นต์
ื
ซึ่งจักรกฤษณ์ฯ อาศัยเสียงเชียร์ของแฟนมวยเมืองเหนือ การถูกคู่ต่อสู้เตะสลบในการชกคร้งสุดท้าย ไม่ใช่
ั
บุกตะลุยจอมเตะอภิเดชจนพ่ายคะแนนไปแบบพลิกล็อก สาเหตุท่ทาให้รุ่งสมัยต้องอาลาสังเวียน แต่เน่องจาก
�
ื
�
ี
ี
หรือแม้แต่ยอดมวยไทยรุ่นหลังอย่างพุฒ ล้อเหล็ก ก็เคย การท่ต้องเลือกอนาคตทางการศึกษาหลังจบช้น ม.ศ.๓
ั
ึ
ี
ข้นไปชกกับคงเดช ลูกบางปลาสร้อย ท่เวทีเดชานุเคราะห์ เขาจึงตัดสินใจเดินทางลงมายังกรุงเทพฯ เพื่อศึกษาต่อ
ึ
�
ี
�
และเป็นฝ่ายไล่ต้อน “ฉลามดา คงเดช” แพ้คะแนน เงินทุนจานวนหน่งท่ใช้ในการเดินทางและเป็น
ี
ไปขาดลอยเมื่อปี พ.ศ.๒๕๒๒ ค่าเล่าเรียน นอกจากจะได้มาจากเงินค่าชกมวยท่สะสม
ี
สาหรับเด็กชายสมัยฯ ก่อนท่จะข้นเวทีเดชานุเคราะห์ ไว้แล้วรุ่งสมัยต้อง “ขายหมู” ท่ครอบครัวเล้ยงไว้
ี
�
ึ
ี
เขาตระเวนชกตามเวทีงานวัดในชื่อ “สมัยศึก ศิษย์ ฮ.” เพื่อสมทบทุนนั้นด้วย
ภายใต้การฟูมฟักของ “ครูเลิศ ราชวัตร” ครูมวยคนแรก เป้าหมายของสมัยฯ ก็เหมือนกับเด็กบ้านนอกท่ว ๆ ไป
ั
ท่สอนมวยไทยให้เขาต้งแต่อาย ๕ ขวบ จนกระท่ง ท่มีความใฝ่ฝันจะเป็น “ร้วของชาติ” และแน่นอนว่า
ั
ั
ั
ุ
ี
ี
ึ
เม่อฝีมือกล้าแกร่ง “ครูเกริกชัย มณีจักร” ซ่งเป็น สถาบันนั้นก็คือ “โรงเรียนเตรียมทหาร” ซึ่งเป็นก้าวแรก
ื
�
ี
ผู้ประสิทธ์ประสาทวิชามวยไทยให้สมัยฯ เป็นคนท่สอง ของเส้นทางไปสู่อนาคตอันรุ่งโรจน์ในฐานะกาลังพล
ิ
และเป็นเจ้าของค่าย ก.ชัยสร้าง จึงพาข้นเวทีมาตรฐาน ชั้นสัญญาบัตรของกองทัพภายหน้า
ึ
ั
และเปลี่ยนชื่อเป็น “รุ่งสมัย ก.ชัยสร้าง” ตามที่กล่าวมา ชีวิตของสมัยฯ มาถึงจุดเปล่ยนแปลงคร้งสาคัญ
ี
�
ข้างต้น เม่อเขาสามารถสอบเข้าเป็นนักเรียนเตรียมทหารได้
ื
ใครท่เคยเข้าใจว่า การชกมวยเป็นกีฬาของผู้ท่ใช้ ในปีน้น (พ.ศ.๒๕๒๒) เขากลายมาเป็นนักเรียน
ี
ี
ั
รูปถ่ายเมื่อสมัยศึกษาอยู่ชั้น ป.เตรียม ถ่ายรูปร่วมกับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔
(รูปแถวบน คนที่ ๒ จากซ้าย)
นาวิกศาสตร์ 24
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

พลเรือโท สมัย ใจอินทร์ ร่วมซ้อมมวยกับทีมกองเรือยุทธการ
เตรียมทหาร สมัย ใจอินทร์ แห่งรั้วจักรดาว ซึ่งเพื่อน ๆ ชกมวยสมัครเล่น หรือการเป็นตัวแทนทีมชาติเท่าน้น
ั
�
้
�
ี
ึ
รู้ดีว่าว่ายนาไม่แข็ง เพราะเป็นเด็กดอย มาจากเมืองเหนือ (แต่น่าแปลกท่ในยุคต่อมา สมรักษ์ คาสิงห์ ซ่งเป็น
ึ
ั
ไกลทะเล อีกท้งภาษาอังกฤษก็อ่อนสู้เด็กเมืองหลวงไม่ได้ นายทหารเรือสามารถข้นชกมวยไทยบนเวทีราชดาเนินได้)
�
ั
แต่ดวยความมานะพากเพียร และความขยนขนแขง ๒ ปีในรั้วจักรดาวผ่านพ้นไปอย่างรวดเร็ว นักเรียน
ั
้
็
ู้
�
ใจส สมัยฯ จึงแก้ไขจุดด้อยของตนเองได้สาเร็จ โดยเฉพาะ เตรียมทหารสมัยฯ ก้าวข้นมาเป็นนักเรียนนายเรือรุ่น ๗๙
ึ
“ภาษาอังกฤษ” สมัยฯ เป็นศิษย์เอกของ “ครูมาลิน ยุวนะเตมีย์” เขาได้รับเลือกเป็น “หัวหน้าตอน” อันเป็นส่งยืนยัน
ิ
ิ
�
ี
ซ่งเป็นครูประจาตอน ๗ ท่ให้ความรู้เพ่มเติม จับเข้าฟังแลป ถึงความรู้ความสามารถ และระดับผลการเรียน ทว่าสมัยฯ
ึ
ี
ภาษาอังกฤษทุกวันจนเด็กดอยอย่างสมัยฯ เก่งภาษา มีโอกาสใช้ชีวิตอยู่ในโรงเรียนนายเรือเพียงไม่ก่เดือน
ขึ้นทันตาเห็น เขาก็ต้องเก็บข้าวเก็บของอ�าลารั้วสามสมอ เพื่อเดินทาง
ด้วยเหตุนี้ในปีรุ่งขึ้น สมัยฯ จึงสอบได้ที่ ๔ ของรุ่น ไปศึกษาต่อท่ประเทศอังกฤษโดยทุนของกองทัพเรือ
ี
ได้เลื่อนเป็นนายตอน ๔ และยังได้รับรางวัล “เกียรตินิยม” ซ่งคนท่ปลาบปล้มยินดีมากท่สุดก็คือ ครูมาลินแห่ง
ี
ึ
ื
ี
ึ
ผลการศึกษายอดเย่ยมในปี พ.ศ.๒๕๒๓ ซ่งเป็นปีท ี ่
ี
เรียนจบพร้อมกับได้รับประกาศนียบัตรความประพฤต ิ
และลักษณะทหารดีเย่ยม ส่งเดียวท่สมัยฯ ไม่ได้จาก
ี
ิ
ี
โรงเรียนเตรียมทหารก็คือ เหรียญทองการชกมวยกีฬา
กองพัน เพราะเขาชกมวยสากลของเตรียมทหารรุ่น
แบนตั้มเวท ได้เพียงเหรียญเงินเท่านั้น
ึ
ความผิดหวังของสมัยฯ อีกประการหน่งขณะเป็น
ึ
นักเรียนเตรียมทหารก็คือ เขาไม่อาจข้นชกมวยไทยอาชีพได้
ี
ั
ั
ท้งท่เวทีมาตรฐานอย่างลุมพินีอยู่ติดกับร้วโรงเรียน
แค่น้น นักเรียนเตรียมทหารสมัยฯ ได้รับคาช้แจงว่า
ั
�
ี
ทางราชการมีระเบียบ ห้ามนายทหารสัญญาบัตร นักเรียน
นายร้อย ๓ เหล่าทัพ ตลอดจนนักเรียนเตรียมทหาร
ึ
�
ข้นชกมวยไทยอาชีพอย่างเด็ดขาด จะทาได้ก็เพียงการ นักเรียนเตรียมทหาร ชั้นปีที่ ๑ (ปี พ.ศ.๒๕๒๒)
นาวิกศาสตร์ 25
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

นักเรียนเตรียมทหาร ชั้นปีที่ ๑ ตอน ๗ รุ่นที่ ๒๒
�
ื
เตรียมทหารท่ลูกศิษย์อ่อนภาษาอังกฤษของท่านกาลัง ผมเล่าเร่องราวของ ดร.สมัยฯ ให้คุณ ๆ ฟังเสีย
ี
�
จะไปศึกษาต่อในประเทศที่ต้องใช้ภาษาอังกฤษล้วน ๆ หลายย่อหน้าก็เพราะเห็นว่ามันเป็นความสาเร็จท่น่า
ี
ิ
นักเรียนนายเรือสมัยฯ ใช้เวลา ๙ ปีเต็มบนแผ่นดิน ภาคภูมิใจแทนเจ้าตัวย่งนัก ไม่ใช่เร่องที่เกิดข้นบ่อย ๆ เลย
ึ
ื
�
ื
บริเทน เพ่อทาปริญญาตรีสาขาวิศวกรรมเคร่องกลจาก สาหรับแวดวงของนายทหารสัญญาบัตรของกองทัพเรือ
ื
�
มหาวิทยาลัยบริสตอล ปริญญาโทสาขาเดียวกันจาก ที่จะผ่านชีวิตการต่อสู้บนเวทีมาอย่างโชกโชน
ี
ู
มหาวิทยาลัย ย เอ็ม ไอ เอส ท เมืองแมนเชสเตอร์
ั
ี
และปริญญาเอกจากท่น่นเช่นกัน โดยนักเรียนนายเรือ
ื
สมยฯ ได “ดอกเตอร์” สาขาเคร่องกล ในเดือนกรกฎาคม
้
ั
พ.ศ.๒๕๓๒ นอกจากน้เขายังได้รับรางวัล “เชลล่า
ี
ิ
ึ
โม เมมโมเรียล ไพรช” จากมหาวทยาลยในฐานะนกศกษา
ั
ั
์
ปริญญาเอกดีเด่น ๒ ปีซ้อน (ค.ศ.๑๙๘๙ - ค.ศ.๑๙๙๐)
ี
จากเด็กบ้านนอกท่ได้รับทุนการศึกษาปีละ ๖๐๐ บาท
ี
ต้องชกมวยหาเงินเรียนหนังสือ ต้องขายหมูท่เล้ยงเป็น
ี
ทุนเพื่อเดินทางลงมากรุงเทพฯ จนถึงวันนี้ (พ.ศ.๒๕๓๔)
เขากลายเป็นนายทหารสัญญาบัตรแห่งกองทัพเรือไทย
ื
�
มีตาแหน่ง (ขณะบันทึกเร่องน้) เป็นนายช่างกองออกแบบ
ี
กลจักร อู่ทหารเรือพระจุลจอมเกล้า กรมอู่ทหารเรือ
เป็นนายทหารดอกเตอร์ซ่งมีอยู่ไม่มากมายนักสาหรับ
�
ึ
ราชนาวีเล็ก ๆ ของเราโดยเฉพาะในช่วงเวลานั้น รูปถ่าย พลเรือโท สมัย ใจอินทร์ จบปริญญาตรีสาขาวิศวกรรมเครื่องกล
จากมหาวิทยาลัยบริสตอล (ดูคล้าย Harry Potter)
นาวิกศาสตร์ 26
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

พลเรือโท สมัย ใจอินทร์ ถ่ายรูปร่วมกับครอบครัวสมัยตอนจบปริญญาเอก จบปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัย ยู เอ็ม ไอ เอส ที เมืองแมนเชสเตอร์
จากมหาวิทยาลัย ยู เอ็ม ไอ เอส ที เมืองแมนเชสเตอร์
ถ้า “สามารถ พยัคฆ์อรุณ” อดีตแชมป์โลก หรือ เพราะเห็น “เข็มสามสมอ” ที่เขาติดอยู่แสดงว่าต้องเป็น

�
“สมรักษ์ คาสิงห์” อดีตแชมป์เหรียญทองโอลิมปิก นายทหารที่มาจากนักเรียนนายเรืออย่างแน่นอน
�
ี
ี
เป็นนักมวยอัจฉริยะท่ประสบความสาเร็จในการผันตัวเอง นอกจากน้เขายังเรียกผมว่า “พ่” และเป็นฝ่ายทัก
ี
ออกจากวงการมวยไปสู่โลกมายาและวงการบันเทิง ผมก่อน อีแบบน้ก็ชัวร์อยู่แล้ว ว่าต้องเป็นศิษย์สานักเดียวกัน
�
ี
รุ่งสมัย ก.ชัยสร้าง ก็ควรจะเป็นนักมวย “อัจฉริยะยิ่งกว่า” อย่างไม่ต้องสงสัย
เพราะเขาสามารถหลุดพ้นจากคราบชีวิตบนเวทีผืนผ้าใบ ขณะที่นั่งร่วมโต๊ะกินข้าวกัน สมัยฯ ไม่ได้คุยโตเลยว่า
ิ
และกล่นสาบนวม กลายไปเป็นนายทหารนักวิชาการ เป็นดอกเตอร์มาจากประเทศอังกฤษ ในขณะท่ผมเอง
ี
ี
ท่มีดีกรีพ่วงท้ายชนิดท่ว่า ยังไม่เคยมีนักมวยคนไหน ก็ไม่ได้ถามและก็ไม่คิดจะถามด้วย เพราะโดยปกต ิ
ี
ท�าได้มาก่อน ผมไม่เคยซักไซ้ไต่ถามสอบประวัติใครอยู่แล้วว่าจบอะไรมา
อันที่จริงผมก็ไม่คุ้นเคยกับเรือเอก ดอกเตอร์สมัยฯ เน่องจากดูจะเป็นการไม่ให้เกียรติเท่าท่ควร เหมือนอย่าง
ื
ี
มากนัก นึกไม่ออกด้วยว่าตอนเป็นนักเรียนเราเคยคุยกัน ท่ผมเคยไม่ชอบใจตอนท่ถูกถามว่าต้องย้ายข้นจากเรือ
ี
ี
ึ
ั
�
ี
บ้างหรือเปล่า แต่เข้าใจว่าคงจะไม่มีโอกาส เพราะสมัยฯ มาทางานบนบกท้งท่เพ่งเป็นแค่เรือเอกไม่ทราบว่าปัญหา
ิ
ี
ั
ใช้ชีวิตอยู่ในโรงเรียนนายเรือน้อยเหลือเกินแล้วก็ไป อะไร หรือว่าผู้การเรือส่งตัวข้นบก ท้งท่ในความจริงผม
ึ
ื
่
ี
�
ต่างประเทศ จนเมอผมย้ายจากสัตหบมาทางานท ี ่ ได้ทุนไปเรียนหลักสูตรต่อเรือที่ญี่ปุ่น เมื่อกลับมาจึงต้อง
อู่ทหารเรือพระจุลจอมเกล้า เราจึงได้พบกัน ขึ้นบกมาท�างานใช้ทุนตามที่ระบุในสัญญาเท่านั้นเอง
ี
ตอนท่เห็นนายทหารหนุ่มจากประเทศอังกฤษ คุยกันไปได้สักพัก ผมจึงสังเกตเห็นว่าหูของสมัยฯ
เป็นคร้งแรกบนสโมสรระหว่างพักเท่ยงผมยังไม่รู้ ค่อนข้างลีบเล็ก บ่งบอกยี่ห้อว่าเกิดจากการใช้งานสมบุก
ั
ี
ี
ว่าเขาเป็นใคร แต่ก็แน่ใจว่าต้องเป็นรุ่นน้องโรงเรียนนายเรือ สมบันมาก่อน ในฐานะท่ผมเองก็เคยสนใจวงการ
นาวิกศาสตร์ 27
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

พลเรือโท สมัย ใจอินทร์ สมัยที่ยังเป็นนักศึกษาปริญญาเอก มหาวิทยาลัย ยู เอ็ม ไอ เอส ที เมืองแมนเชสเตอร์
ั
ั
หมัดมวยมาต้งแต่เด็ก ๆ เคยติดตาม พันเอก ทองเติม คุมสติไม่วู่วาม ให้ชกด้วยสมอง และทุกคร้งก่อนข้นชก
ึ
ื
ื
ึ
ั
พบสุข นายสนามมวยลุมพินีช่อดังในยุคน้นซ่งเป็น ครูเลิศฯ จะใช้สมุนไพรทาหน้าผมให้หนังหนาเพ่อไม่โดนศอก
ั
ั
�
คุณลุงเข้าไปดูมวยบ่อย ๆ เลยทาให้ม่นใจว่าไอ้หูแบบน ้ ี คู่ต่อสู้จนแตกง่าย ๆ จนกระท่งผมไปอยู่กับครูมวย
เป็นหูของนักมวยชัด ๆ คนท่สองคือ ครูเกริกชัย มณีจักร และได้ฝึกวิชามวย
ี
“ใช่ครับพี่ ผมเคยชกแถวบ้านมาเกือบ ๔๐ ครั้ง” เพ่มข้น และเปล่ยนช่อให้ผมใหม่เป็นรุ่งสมัย ท่านบอกว่า
ื
ี
ึ
ิ
ิ
ึ
ั
สมัยฯ พูดย้ม ๆ “พ่ก็เป็นนักมวยเก่าเหมือนกันหรือครับ” ชีวิตบนเวทีจะได้รุ่งเรือง ซ่งก็เป็นจริงตามน้น เพราะ
ี
ี
“ไม่ได้เป็นหรอก แต่ชอบด โดยเฉพาะเม่อก่อน ในท่สุดผมก็ได้ชกเป็นคู่เอกของเวทีเดชานุเคราะห์
ื
ู
ึ
ี
ชอบดูมาก ๆ” ถงแม้ว่าจะไม่ใช่เป็นรายการใหญ่ท่มีมวยดังจากกรงเทพฯ
ุ
ผมตอบตามตรง ไปชกก็ตาม”
ึ
ี
ี
“คุณลุงของพ่เป็นนายสนามมวยลุมพิน พันเอก ครูมวยคนแรกของผมล่วงลับไปแล้ว ซ่งหากว่า
ั
ี
ิ
ื
็
ทองเตมฯ สมยก่อนดงมาก เราเป็นหลานกเลยตามเข้า ท่านยังอยู่ผมเช่อว่าท่านคงดีใจ และภูมิใจท่ปลุกปั้น
ั
ี
ี
้
สนามมวยบ่อย ๆ แล้วก็ไปหัดมวยที่ค่าย พล.๑ จนพอมี ลูกศิษย์จนก้าวหน้ามาถึงวันน เหมือนท่ครูเกริกชัยฯ
ี
ึ
วิชาติดตัวอยู่บ้าง” ทุกวันน้ซ่งยังมีชีวิตอยู่ภาคภูมิใจ และมีความสุขทุกคร้ง
ั
“อ้อ... ครับ” ที่ผมขึ้นไปกราบท่าน ส่วนเพื่อน ๆ นักมวยร่วมค่ายของ
สมัยฯ พยักหน้ารับทราบ ผมก็ลาโลกไปเกือบหมดด้วย สาเหตุสาคัญคือการใช้ชีวิต
�
ู
“ของผมมีคร ๒ คนครับ ครูคนแรกของผมคือ ผิดพลาดไม่ได้โชคดีเหมือนผม”
�
ี
ี
ื
ครูเลิศ ราชวัตร เคยชกเวทีราชดาเนินสมัยยังไม่มีหลังคา อย่างไรก็ด เม่อสมัยฯ รู้ว่าผมมีอดีตท่พอจะไปกันได้
ทานเปนมวยนครสวรรค สอนวชายางสามขม กาหนดวธียน กับเขา คือเขาเป็นนักมวย ส่วนผมเป็นนักดูมวย เราจึง
ื
์
�
ิ
ุ
่
ิ
็
่
ึ
การวางเท้าเพอให้นาหนกขาหน้ากบขาหลง การหมนวน สนิทสนมกันเร็วข้นกินข้าวด้วยกันบ่อยคร้ง ซ่งก็ไม่น่า
้
�
ึ
ื
่
ุ
ั
ั
ั
ั
ให้คู่ต่อสู้เข้าหาอาวุธของเรา” แปลกเลย เพราะสโมสรนายทหารก็เล็กนิดเดียว แถม
สมัยฯ เว้นระยะไปนิดหนึ่งก่อนจะพูดต่อ นายเรอเอกพรรคกลนก็มีอย่ไม่กคน ไม่นงด้วยกนแล้ว
ั
่
ั
ิ
ื
ู
่
ี
ั
ุ
“ครูเลศฯ สอนวิชาให้ต้งแต่ผมอาย ๔ - ๕ ขวบ จะไปนั่งกับใครที่ไหน
ิ
แล้วพาผมตระเวนชกตามเวทีงานวัดในช่อสมัยศึกอยู่ คร้นต่อมาไม่นาน ผมก็บังเอิญมีเร่องให้ต้อง
ั
ื
ื
�
หลายปี ท่านฝึกสายตาผมโดยใช้ลูกมะกรูดสอนให้ผม ข้นไปหาสมัยฯ ท่กองออกแบบกลจักร ซ่งน้องเขาทางานอย ู่
ี
ึ
ึ
นาวิกศาสตร์ 28
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
ี
�
่
สาเหตุก็คือว่านักเรียนรวมเหล่าของญ่ปุ่นกาลังจะมาดูงาน ต่อไปผ่าไปพูดถึงทหารบกเสียน “...ด้วย ร้อยเอก
ท่อู่ทหารเรือฯ ตามโครงการทัศนศึกษาประเทศในกลุ่ม ดอกเตอร์สมัย ใจอินทร์ ซึ่งส�าเร็จการศึกษาจากประเทศ
ี
ี
อาเซียน ซึ่งโรงเรียนรวมเหล่าโบไดจัดขึ้น อังกฤษ เป็นผู้ท่มีความรู้ความสามารถ...ฯลฯ” ก็ร้อยเอก
ั
ี
�
ั
�
�
ี
ในการน้ทางผู้บังคับบัญชาได้ลงคาส่งให้ นาวาเอก น่นน่ะ คือยศท่ใช้สาหรับทหารบกแท้ ๆ ทาไมถึงเอามาเรียก
ี
ประเทือง ศรีสุข เป็นหัวหน้าควบคุมดูแลการต้อนรับ ทหารเรือก็ไม่รู้ แสดงว่าอาจารย์ท่านท่ลงนามมาคงไม่รู้
ี
ื
�
�
และบรรยายสรุปในฐานะท่เป็นเจ้าประจาสาหรับเร่องน ้ ี จักทหารเรือ
อยู่แล้ว เพราะว่าคณะไหนโรงเรียนอะไรก็ตาม เม่อไหร่ ผมเลยถือโอกาสน้เผยแพร่เสียเลยนะครับว่า
ี
ื
ท่มีการเดินทางมาเย่ยมชมอู่ทหารเรือพระจุลจอมเกล้า อันยศนนเราใช้เรียกไม่เหมือนกัน เช่น ทหารบกเรียก
้
ี
ี
ั
“พี่เทือง” จะต้องมีชื่อร่วมอยู่ในการต้อนรับด้วยทุกครั้ง “ร้อยตรี” แต่ของทหารเรือเรียก “ เรือตรี “ ในท�านอง
ั
ู
้
ี
สวนมากจะไดรับมอบหมายใหเป็นผบรรยายทงภาษาไทย เดียวกัน “ร้อยโท” กคือยศเดยวกบ “เรอโท” หรือ
็
้
้
้
่
ั
ื
และภาษาอังกฤษอยู่เสมอ “พันตรี” เท่ากับ “นาวาตรี” ดังนี้เป็นต้นครับ
ั
คราวน้ก็เช่นกันเพียงแต่เบากว่าคร้งก่อน ๆ มาก กลับมาเข้าเร่องดอกเตอร์นักมวยต่อดีกว่า หลังจาก
ื
ี
ื
ี
ั
่
�
ั
ี
ี
่
่
ู
ี
เนองจากผ้เยียมชมเป็นเพยงนกเรยน ๓ นาย ในคาสง ท่รู้ว่าสมัยฯ ได้รับอนุมติให้ไปสอนหนังสือท่จุฬาฯ ได้
จึงกาหนดให้นายทหารระดับเรือเอกเป็นผู้บรรยายสรุป ผมก็แวะเวียนไปหาสมัยฯ บ่อยขึ้น เพื่อรับฟังบรรยากาศ
�
ั
ั
ภายใต้การก�ากับดูแลของ “ไกด์อาชีพ” อย่างพี่เทือง ในน้น รวมท้งยอมให้เขาแอบมองนิสิตสวย ๆ แทนผมด้วย
ื
ี
ื
ทีน้บังเอิญว่าช่วงเวลาดังกล่าวพ่เทืองมีราชการอ่น เน่องจากสมัยฯ ยังโสด (จริง ๆ) แต่ก็ไม่ค่อยได้เร่องหรอกครับ
ี
ื
์
ั
นาวาเอก พิสิษฐ์ จิตร์นุสนธ ผู้อานวยการกองโรงงานเรือเหล็ก เพราะสมัยฯ กลับมาเล่าอะไรก็ไม่รู้เป็นต้นว่าใครน่งหลับ
ิ
�
ี
ั
ั
ซ่งเป็นผู้บังคับบัญชาท้งของพ่เทือง และของผม จึงมอบหมาย ส่งให้ไปว่งรอบตึก ใครคุยกันให้ยืนเรียน จนเด็กวิศวะ
ิ
ึ
็
ให้ผมไปปฏบติหน้าทแทน พดง่าย ๆ กคือไปเป็น รู้กันทั่วว่าอาจารย์ทหารเรือคนนี้ “เฮี้ยบ” เป็นบ้า
ี
่
ิ
ั
ู
ี
ื
“หัวหน้าเด็ก” น่นเอง เพราะนายทหารท่มีช่อในคาส่ง เรื่องของสมัยฯ คงจะไม่สมบูรณ์นัก ถ้าจะไม่ได้เล่าถึง
ั
�
ั
ึ
่
ั
ั
ิ
ดังกล่าว นอกจากผมแล้วคนอื่น ๆ ก็เป็นรุ่นน้องของผม ปางทเขาเข้าไปเก่ยวข้องกบบริษัทยกษ์ใหญ่บรษทหนง
ี
ั
ี
่
้
่
่
ทั้งสิ้น คือสมัยฯ ไดรับการทาบทามวาต�าแหนงรองผูอ�านวยการ
้
ึ
ึ
ึ
ี
ึ
ดังน้เอง ผมจึงต้องข้นไปพบสมัยฯ ซ่งเป็นหน่ง ศูนย์วิจัยของบริษัทดังกล่าว ซ่งมีผลประกอบการ
้
ู
ั
ื
้
ั
่
�
ู
�
์
ุ
ั
ั
ี
ในคณะต้อนรับ เพ่อบอกกล่าวให้เขารู้เสียหน่อยว่า ปละหลายพนลานกาลงวาง และผอานวยการศนยฯ คนปจจบน
็
ุ
ื
ผมได้รับมอบหมายให้มาแทน น.อ.ประเทืองฯ เน่องจากว่า กกาลงจะเกษยณอายในปีหน้า หากว่าไม่รงเกยจแล้ว
ี
ั
ั
ี
�
จะต้องมีการนาชมโรงงานต่อเรือเหล็ก และอาจจะต้อง ก็อยากจะขอเชิญไปทางานด้วย โดยทางศูนย์ฯ จะให้เป็น
�
�
มีการโม้เป็นภาษาญี่ปุ่นบ้างนิด ๆ หน่อย ๆ รองผู้อานวยการก่อน และเขยิบเป็นผู้อานวยการ
�
�
ั
ระหว่างท่น่งรอน้องในห้อง สายตาซอกแซก ในโอกาสต่อไป
ี
�
ของผมก็เหลือบไปเห็นหนังสือเชิญให้สมัยฯ ไปสอน “ทาไมเขาถึงจะมาอยากได้หมัยล่ะ” ผมอดสงสัย
ั
ั
ุ
หนงสอในจฬาลงกรณ์มหาวทยาลย แต่อ่านแล้วผม ไม่ได้
ิ
ื
อดจะน้อยใจแทนด็อกเตอร์สมัยฯ น้อยใจแทนราชนาว ี “คือยังงี้พี่...” สมัยฯ เล่า “เพื่อนโรงเรียนเก่าของผม
ไม่ได้ว่า อันกิจการงานทหารเรือน้นไม่สู้จะเป็นท่รู้จัก คนหนึ่งที่ท�างานในนั้นมาขอประวัติของผมไปท�าหนังสือ
ี
ั
�
แพร่หลายแก่บุคคลภายนอกเลย อย่างหนังสือราชการ อนุสรณ์ ในฐานะศิษย์เก่าดีเด่นของโรงเรียนสันกาแพง
ี
ึ
ั
�
ท่ทางจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยทามาน้น ข้นต้นอย่างดีว่า บังเอิญฝ่ายบุคคลของเค้ามาเห็นก็เลยทาบทามผ่านมา
่
้
้
่
ู
ื
“เรยนทานผบญชาการทหารเรอ...” แตพอเนือความ ทางเพื่อนอีกที”
ั
ี
นาวิกศาสตร์ 29
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
“แล้วไง ตกลงกันได้มั้ย” ต้นฉบับท่ผมเขียนไว้ในพ็อกเก็ตบุ๊ก “ทีเด็ดนายเรือ” ของ
�
ื
�
“น่ากลัวจะไม่ได้ครับ” สมัยฯ หัวเราะ “เพราะเค้า สานักพิมพ์บงกช วางจาหน่ายเม่อปี พ.ศ.๒๕๓๓ หรือ
บอกว่าจะออกค่าปรับให้ห้าล้าน ให้เงินเดือนอีกเจ็ดหม่น เม่อ ๓๐ ปีท่ผ่านมา ซ่งยังเป็นยุคท่หนังสือมีการวางจาหน่าย
�
ึ
ี
ี
ื
ื
โบนัสอีกสี่เท่า...” อย่างแพร่หลาย ไม่ล้มหายตายจากด้วยกระแสโซเชียล
ผมสะดุ้งโหยง เหมือนในยุคปัจจุบัน
“ฮ้า...ขนาดนั้นเลยเรอะ” เพ่อให้เร่องราวดังกล่าวมีความสมบูรณ์มากข้น
ื
ึ
ื
“ก็งั้นน่ะซิครับ” สมัยฯ อมยิ้ม “พี่นึกว่าเงินเดือน ตามวันเวลาท่ล่วงเลยมาจนถึงปัจจุบัน ผมจึงอยากจะเขียนต่อ
ี
ื
ื
ี
เจ็ดหม่นเยอะนักหรือไง ผมเคยรู้จักผู้จัดการโรงงาน เพ่อบอกเล่าเหตุการณ์ต่าง ๆ ท่ผมกับอดีตนักมวย
ั
ประกอบรถเบนซ์ ได้เดือนละต้งแสน แถมบริษัท “รุ่งสมัย ก.ชัยสร้าง” หรือพลเรือโท สมัย ใจอินทร์
ี
ยังออกค่าภาษีให้ด้วยซ�้า” รองผู้บัญชาการกองเรือยุทธการ มีความเก่ยวข้องกัน
“แสดงว่าเค้าให้เงินเดือนน้อยไปก็เลยไม่ออก ซึ่งแม้ผมจะไม่มีดีกรีดอกเตอร์เหมือนสมัยฯ และเกษียณ
�
ใช่มั้ย” อายุราชการด้วยยศ “พลเรือตรี” แต่เราก็มีโอกาสทางาน
ิ
ั
ี
้
ี
ั
“เปล่าหรอกพ่” สมัยฯ เผยความจริง “ท่ไม่ออก ร่วมกนอย่างใกล้ชดในหลายโครงการ อกทงยงเคยนอน
ั
ี
ก็เพราะทางบ้านผมไม่อนุญาต โดยเฉพาะพ่อผมบอกว่า ห้องเดียวกันตอนไปราชการ นั่งรถคันเดียวกัน หลายต่อ
ถ้าลาออกจากราชการล่ะก ให้ลาออกจากความเป็น หลายครั้ง
็
ี
ลูกด้วย” โดยเฉพาะในช่วงท่เราเข้าโรงเรียนเสนาธิการ
“พ่อรักทหารเรือว่างั้นเถอะ” ทหารเรือ และวิทยาลัยการทัพเรือพร้อม ๆ กัน และ
“ก็ทานองน้นแหละครับ” อดีตนักมวยเก่าพยักหน้า เราทั้งคู่เป็นนายทหารนักเรียนที่ “เขียนใบลา” บ่อยมาก
ั
�
�
ื
ี
“ไม่รู้ว่าพ่อผมไปสืบมาจากไหน ถึงได้รู้ว่าเจ้ากรมอู่ เพ่อไปทางานพิเศษตามท่กรมอู่ทหารเรือมอบหมาย
�
ี
ู
่
่
ทหารเรือของเราเป็นดอกเตอร์เหมือนกัน ท่านเลยบอก สงการ ซงทาให้เราสองคนยังคงมตาแหน่งในกรมอ่ฯ
ั
�
ึ
กับผมว่า ...อยู่ ๆ ไปเถอะวะ เผื่อข้าจะได้ชื่อว่ามีลูกชาย แทนที่จะยายประจ�ากรมก�าลังพลทหารเรือ เชนเดียวกับ
่
้
เป็นเจ้ากรมอู่ทหารเรือกับเขาบ้าง” นายทหารนักเรียนท่วไป ส่วนใหญ่ภารกิจพิเศษขณะเป็น
ั
ท้งหมดท่ผ่านสายตาคุณผู้อ่าน คัดลอกมาจาก นักเรียนของเราคือ เป็นนักวิจัยและพัฒนาของกรมอู่ฯ
ี
ั
พลเรือโท สมัย ใจอินทร์ ถ่ายภาพร่วมกับผู้บังคับบัญชา กรมอู่ทหารเรือ และทีมงาน Bio Diesel
(ภาพเป็นคนที่ ๓ จากซ้าย)


นาวิกศาสตร์ 30
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

รถต้นแบบในการใช้ก๊าซธรรมชาติร่วมกับ Bio Diesel ของกองทัพเรือ ผู้เขียน (พันทิวา) ขณะนั้นเป็นนาวาเอกพิเศษ
้
ำ
(กลิ่นควันเหมือนกลิ่นนามันมะพร้าว) ด้านหลังขวาของผู้เขียนคือ นาวาเอก สมัย ใจอินทร์
�
หลายโครงการ จนทาให้ “นาวาเอก ดอกเตอร์สมัยฯ” ได้ แต่ผมกได้รบคาสงจากเจ้ากรมอ่ฯ ในขณะนัน
�
ู
่
็
ั
้
ั
่
ู
ี
์
ิ
่
ั
รบรางวล “เกยรตยศนาว” ในเวลาตอมาอยางสมภาคภม ิ (พลเรือเอก ชูศักด เสนานิกรม และพลเรือเอก
ั
ิ
ี
หลายคนอาจจะไม่ทราบมาก่อน โครงการก๊าซ พีระจิตร์ สุรักขกะ ตามลาดับ) ให้เข้าร่วมทีมวิจัยในฐานะ
�
ิ
ื
ธรรมชาติและไบโอดีเซลของกองทัพเรือมีจุดเร่มต้น ฝ่ายประชาสัมพันธ์ เน่องจากเป็นนักเขียนนามปากกา
มาจากงานวิจัยของสมัยฯ กับคณะ ส่วนผมถึงแม้จะมีดีกร ี “พันทิวา” และฉายแววว่าจะท�างานด้านสื่อมวลชนได้ดี
ี
ด้านการต่อเรือจากประเทศญ่ปุ่น ซ่งไม่น่าจะเก่ยวอะไร จนกระท่งผมได้รับความกรุณาจากผู้บัญชาการทหารเรือ
ี
ึ
ั
�
้
�
ิ
ึ
ึ
่
กับงานวิจัยพัฒนานามันไบโอดีเซล ซ่งถือว่าเป็นของใหม่ (พลเรือเอก กาธร พุ่มหรัญ) ซงผมยังระลึกถึงพระคุณ
ื
ี
�
�
้
�
ั
้
ในเวลาน้น และตามปั๊มนามันก็ยังไม่มีการจาหน่ายนามัน ไม่เส่อมคลายท่ท่านเลือกผมมาเป็นรองเลขานุการ
ื
ไบโอดีเซลเหมือนในปัจจุบัน กองทัพเรือ ทางานด้านส่อมวลชนนานถึง ๓ ปี จนกลายเป็น
�
ี
ี
นายทหารพรรคกลินคนเดียวจวบจนวันน้ท่ได้รับ
�
การบรรจุในตาแหน่งดังกล่าว ซ่งท่ผ่านมารองเลขานุการฯ
ึ
ี
ี
ท่ดูแลงานประชาสัมพันธ์ของกองทัพเรือจะเป็นนายทหาร
พรรคนาวินมาโดยตลอด
�
ทุกวันน้ผมยังจาองค์ความรู้เก่ยวกับไบโอดีเซล
ี
ี
ี
�
ี
ท่ได้จากการทางานในทีมท่มีดอกเตอร์ สมัยฯ เป็นหัวหน้า
ซ่งเขาอธิบายกับผมแบบง่าย ๆ ว่า “ไบโอดีเซล คือ เช้อเพลิง
ื
ึ
�
ท่ผลิตมาจากนามันพืช หรือไขมันสัตว์โดยผ่านกระบวนการ
ี
้
ทางเคมีที่เรียกว่าทรานส์เอสเทอริฟิเคชั่น (Transesteri-
fication) เพื่อท�าให้ขนาดของโมเลกุลเล็กลง”
ึ
ิ
ในตอนเร่มต้นวิจัยเราใช้ “เมทานอล” ซ่งเป็น
แอลกอฮอล์ผสมกับนามันพืชเป็นตัวเร่งปฏิกริยาทรานฯ
้
�
โดยใช้อุณหภูมิสูงและสัดส่วนการผสม ๖ ต่อ ๑ จนถึง ๒๐
ึ
ต่อ ๑ ซ่งในยุคแรกกรมอู่ทหารเรือผลิตไบโอดีเซลได้วันละ
๒๐๐ ลิตร ต่อมาเราพัฒนาระบบการผลิตให้เป็นแบบ
พลเรือโท สมัย ใจอินทร์ ขณะนั่งอ่านนิตยสารนาวิกศาสตร์
ิ
ิ
ฉบับเดือนกันยายน ปี พ.ศ.๒๕๔๗ ที่ตีพิมพ์บทความเรื่องไบโอดีเซล “เซม-คอนทินิวอัส” สามารถเพ่มการผลิตได้ถึงวันละ
นาวิกศาสตร์ 31
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ั
้
�
๒,๐๐๐ ลิตรต่อวัน จนเรามีตู้จ่ายนามันไบโอดีเซล ให้มีบทบาทในการบรรเทาสาธารณภัยในคร้งมหาอุทกภัย
เหมือนสถานีบริการนามันเช้อเพลิงอยู่ในกรมอู่ทหารเรือ ปี พ.ศ.๒๕๕๔ และปีต่อ ๆ มา
ื
�
้
ี
ื
ึ
อย่างน่าภาคภูมิใจ เร่องหน่งท่จะละเว้นไม่กล่าวถึงไม่ได้เลยก็คือ
ี
นอกจากน้เรายังขยายผลไปสู่การส่งเสริมการปลูก เหตุการณ์ท่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร
ี
“เมล็ดสบู่ด�า” ในพื้นที่ของกองทัพเรือ เนื่องจากเป็นพืช มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ประทับ
�
ื
น�้ามันที่สามารถน�ามาผลิตเป็นไบโอดีเซลได้ ตอนนั้นเรา บนเรืออังสนาเพ่อเสด็จพระราชดาเนินไปยังคลองลัดโพธ ์ ิ
ั
้
ื
ิ
ี
�
ื
่
ึ
ิ
ี
ได้พนททาแปลงสาธตในหน่วยบญชาการนาวกโยธน ซ่ง ดอกเตอร์สมัยฯ เข้าไปเก่ยวข้องด้วย กล่าวคือเม่อ
ิ
ื
แต่เหนืออ่นใดก็คือ เราได้เข้าไปมีส่วนพัฒนาเคร่องต้นแบบ กองทัพเรือได้ทราบว่า ทรงมีพระราชดารัสเป็นการ
ื
�
สาหรับใช้ในโครงการ “เอทธิลเอสเทอริฟิเคช่น” ส่วนพระองค์ว่า “ถ้าเรอองสนาใช้ไบโอดเซล ๑๐๐
ั
�
ั
ี
ื
ี
้
ึ
�
นามันพืชในโครงการส่วนพระองค์ท่สวนจิตรลดา ซ่ง ฉันจะไปลงเรือ” กองทัพเรือจึงมอบหมายให้ดอกเตอร์สมัยฯ
ี
้
ึ
�
ในวันท่โครงการเสร็จสมบูรณ์ ผู้บัญชาการทหารเรือ ซงทาโครงการนมาตงแต่ต้น เร่งรัดในการพัฒนา
่
ั
้
ี
ในขณะน้น (พลเรือเอก ชุมพล ปัจจุสานนท์) ได้นา เพ่อสนองพระราชประสงค์ จนในท่สุดคืออังสนาก็สามารถ
ั
�
ื
ี
คณะทางานท้งหมดเข้าร่วมในการรับเสด็จฯ สมเด็จ ใช้ไบโอดีเซลได้ ๑๐๐ เปอร์เซนต์
�
ั
ื
พระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เม่อได้ทราบถึงพระราชกระแสดังกล่าว ดอกเตอร์
ี
�
ั
ี
ั
สยามบรมราชกุมาร ณ โรงผลิตดังกล่าว นับเป็นอีก สมยฯ จึงเป็นหวเร่ยวหัวแรงในการนาทมเข้าปรบแต่ง
ี
ั
้
�
ื
เหตุการณ์หนึ่งที่ดอกเตอร์สมัยฯ เป็นผู้ขับเคลื่อนในนาม ระบบเคร่องจักรของเรืออังสนา จนสามารถใช้นามันไบโอ
กองทัพเรือโดยตรงจนกระทั่งแล้วเสร็จสมบูรณ์ ดีเซล B-100 ท้งเคร่องซ้ายและเคร่องขวาได้ตามพระราช
ั
ื
ื
จากน้นกรมอู่ทหารเรือก็ริเร่มการใช้รถตู้และรถเก๋ง ประสงค์ และทาให้พสกนิกรได้เห็นภาพการเสด็จประทับ
ั
ิ
�
ั
ไบโอดีเซล ขออนุมัติกองทัพเรือใช้รถโดยสารไบโอดีเซล บนเรืออังสนาถึง ๒ คร้ง ในช่วงปลายรัชสมัยของพระองค์
ั
�
จนกระท่งขยายไปสู่การใช้น้ามันไบโอดีเซลกับเรืออังสนา แม้ในตอนน้นผมจะย้ายออกจากกรมอู่ทหารเรือ
ั
ี
ั
ิ
ึ
ซ่งเป็นเรือรับรองของกองทัพเรือ ย่งไปกว่าน้นดอกเตอร์สมัยฯ ไปเป็นรองเลขานุการกองทัพเรือ แต่ก็ยังได้มีส่วนเก่ยวข้อง
ั
ั
ยงเจรจากบกระทรวงพลงงานจนได้รบมอบพาหนะ ในภารกิจสาคัญร่วมกับดอกเตอร์สมัยฯ โดยผมรับข้อมูลจาก
�
ั
ั
ี
ป้ายแดงใหม่เอ่ยม ๖ คัน มาให้กรมอู่ทหารเรือไว้ใช้กับ ดอกเตอร์สมัยฯ ในการเผยแพร่ต่อส่อมวลชนเก่ยวกับการใช้
ี
ื
ั
น�้ามันไบโอดีเซลอีกต่างหาก B-100 กับเรืออังสนา รวมทั้งในคร้งท่สองซ่งพระบาทสมเด็จ
ึ
ี
ในช่วงเวลาน้นมาจนกระท่งถึงปัจจุบัน ทหารเรือ พระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช
ั
ั
ื
ี
ท่ช่อ “ดอกเตอร์สมัยฯ” เป็นท่รู้จักในแทบทุกวงการของ บรมนาถบพิตร ฉลองพระองค์ในเคร่องแบบทหารเรือ
ื
ี
์
ิ
ั
ี
ประเทศไม่เว้นแม้แต่ “นักการเมือง” ท่เป็นท้งรัฐบาลและ พร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิต พระบรมราชินีนาถ
ื
ฝ่ายค้าน เพราะหลายคนขณะเป็นรัฐมนตรีหรือเม่อ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ผมได้รับมอบหมายให้จัดทา
�
ื
ี
�
ื
การเมืองเปล่ยนข้วหลุดจากตาแหน่งไปเป็นสมาชิกสภา สูจิบัตรเพ่อทูลเกล้าฯ ถวายเม่อเสด็จลงเรือโดยมีเวลา
ั
ื
ผู้แทนราษฎร ฝ่ายค้าน ต่างก็เคยติดต่อประสานงานกับ ๓ วัน ในการคิดและออกแบบว่าเน้อหาของสูจิบัตร
ดอกเตอร์สมัยฯ ในเร่องพลังงานตลอดจนงานวิจัย ควรจะประกอบด้วยข้อมูลใดบ้าง รูปร่างหน้าตาของสูจิบัตร
ื
พัฒนาทั้งสิ้น รวมทั้ง ดอกเตอร์สมัยฯ ยังท�างานร่วมกับ ควรจะเป็นแบบใด
ดอกเตอร์รอยล จิตรดอน ผู้อานวยการสถาบันสารสนเทศ ขออนุญาตเล่าเป็นเกร็ดแทรกไว้สักนิดว่า ผมได้รับ
�
�
�
ิ
ทรัพยากรนาและการเกษตร และท�าข้อตกลงกับองค์การ คาส่งดังกล่าวตอนบ่ายวันพุธช่วงหลังงานของผมเสร็จส้น
้
ั
มหาชน เพ่อพัฒนางานเรือผลักดันนาของกองทัพเรือ และเสนอให้ผู้บัญชาการทหารเรือพิจารณาอนุมัต ท่านได้
ื
้
�
ิ
นาวิกศาสตร์ 32
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

พลเรือโท สมัย ใจอินทร์
รองผู้บัญชาการกองเรือยุทธการ
ั
ี
ปรับแก้ลงมาในบ่ายวันศุกร์ ผมกับเจ้าหน้าท่น่งทาต่อ กันต่อ เม่อผมย้ายออกจากกรมอู่ทหารเรือเราสองคน
ื
�
�
่
�
�
ึ
จนคาเช่นเดียวกับพนักงานของกองโรงพิมพ์ กรมสารบรรณ ต่างก็ได้รับตาแหน่งสูงข้นเป็นลาดับ สมัยฯ ยังคงอยู่
ี
ึ
ิ
ั
ทหารเรือ ซ่งเย็บไหมหุ้มปกด้วยมือพร้อมติดสัญลกษณ์ ในกรมอู่ทหารเรือเช่นเดม ขณะท่ผมอยู่กรมการขนส่ง
ึ
ื
ี
ั
ี
ราชนาวีสีทองเพ่อให้งานพร้อมใช้ก่อนเท่ยงวันเสาร์ ทหารเรือ จนกระท่งผมกลับกรมอู่ทหารเรือจงมโอกาส
ส�าหรับเตรียมรับเสด็จฯ ในตอนเย็น ได้ท�างานร่วมกันโดยตรงอีกครั้ง
�
แล้วทุกอย่างก็ผ่านพ้นไปอย่างราบรื่น แต่สิ่งที่สร้าง กล่าวคือ ผมเป็นผู้ช่วยผู้อานวยการฝ่ายแผน
�
�
ิ
ความปล้มปีติให้แก่คณะจัดทาสูจิบัตรก็คือ ในเช้าวัน ดอกเตอร์สมัยฯ เป็นผู้ช่วยผู้อานวยการฝ่ายผลต เราช่วยกัน
ื
�
อาทิตย์หนังสือพิมพ์หลายฉบับได้ตีพิมพ์ภาพหน้า ๑ รับผิดชอบการซ่อมบารุงเรือ และเตรียมความพร้อมให้เรือ
เป็นพระอิริยาบถของท้งสองพระองค์ขณะเปิดดูสูจิบัตร ทุกประเภท โดยเฉพาะกองเรือผลักดันน�้าซึ่งเป็นกองเรือ
ั
�
ื
ื
ี
ปกไหมติดสัญลักษณ์กองทัพเรือ ท่กองทัพเรือจัดทา เล็ก ๆ ท่เราสถาปนาช่อข้นมาเอง เพ่อให้ลูกน้องภาคภูมิใจ
ึ
ี
ื
ี
ึ
ข้นทูลเกล้าฯ และในเวลาต่อมาภาพน้นถูกนาไปขยาย หายเหน่อยจากการท่ต้องเดินทางไปปักหลักช่วยเหลือ
�
ั
ี
ใส่กรอบติดไว้ท่กองโรงพิมพ์ กรมสารบรรณทหารเรือ พี่น้องประชาชนในทุกครั้งที่เกิดอุทกภัย
ิ
ี
ี
ด้วยความภาคภูมิใจว่าส่งท่ข้าราชการและลูกจ้างของ การท่ผมกับสมัยได้กลับไปยังอู่ทหารเรือ
ึ
กองโรงพิมพ์ฯ ช่วยกันจัดทาน้น “ถึงพระเนตรพระหัตถ์” พระจลจอมเกลาซ่งเป็นเสมือน “บ้านเก่า” ท่เราได้พบกัน
ี
ุ
�
้
ั
ี
ั
ั
ของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพล คร้งแรกสมัยท่เป็น “เรือเอก” ด้วยกันท้งคู่ ถือได้ว่า
ี
�
�
อดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เป็นเสมือนส่อท่แสดงถึง เป็นช่วงเวลาของการทางานท่ทาให้มิตรภาพความผูกพัน
ี
ื
ื
�
ความจงรักภักดีต่อสถาบันโดยตรง ทาให้ความเหน่อยยาก ความเป็นพี่น้องของเราแนบแน่นมากที่สุด
ี
เคร่งเครียดมลายหายไปในบัดดล ซ่งโอกาสเช่นน้คงหา หลังพ้นหน้าท่ดังกล่าว เราแยกจากกันอีกคร้งเม่อ
ึ
ั
ี
ื
ไม่ได้อีกแล้ว ดอกเตอร์สมัยฯ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ
ี
กลับมาทเร่องของอดตนักมวยจากเมองเหนอ ให้ดารงตาแหน่งผู้อานวยการอู่ทหารเรือธนบุร ส่วนผม
ี
่
�
ื
�
�
ื
ื
ี
นาวิกศาสตร์ 33
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

�
�
ดารงตาแหน่งเจ้ากรมวิทยาศาสตร์ทหารเรือ แต่เรายัง “พระมหาชนก” ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร
ึ
คงสนับสนุนงานของกันและกันด้วยดีเสมอมา โดยสมัยฯ มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ซ่งทรงสอน
ช่วยผลิตทุกอย่างซ่อมแซมทุกส่งให้กรมวิทยาศาสตร์ฯ ให้พสกนิกรของพระองค์ยึดม่นในความเพียร ไม่ท้อถอย
ิ
ั
ตามที่ผมร้องขอด้วยวาจาในทันที เพื่อให้ผ่านพ้นอุปสรรคต่าง ๆ ไปให้ได้
ี
ี
ิ
ั
จนกระท่งปีสุดท้ายท่ผมรับราชการ ดอกเตอร์สมัยฯ ฉากชีวิตของรุ่งสมัย ก.ชัยสร้าง คือส่งท่พิสูจน์
ด�ารงต�าแหน่ง “เจ้ากรมพัฒนาการช่าง” ขณะที่ผมเป็น ให้เห็นว่า อนาคตและความใฝ่ฝันคือส่งทเราสามารถ
ิ
ี
่
้
่
ึ
ั
ึ
�
ึ
รองเจ้ากรมอู่ทหารเรือ ซ่งถือเป็นผู้บังคับบัญชาคนหน่ง ึ ทาให้เป็นจริงขนมาด้วยตัวเราเองได้ และการยดมนใน
ของกรมพัฒนาการช่าง แต่เราสองคนก็ยังเปี่ยมไปด้วย ความดีด้วยการคิดถึงส่วนรวมก่อนประโยชน์ส่วนตน
มิตรภาพที่มีให้กันเช่นเดิม อีกทั้งยังมีเวลาพบกันมากขึ้น จะเป็นปัจจัยหน่งท่ส่งเสริมสนับสนุนให้เราก้าวไปสู่ความ
ึ
ี
่
ั
ี
เพราะบ้านพักที่สัตหีบของเราอยู่ใกล้กัน สาเร็จสมดงทใฝ่ฝันไว้เหมอนเช่นท่ดอกเตอร์สมยฯ
�
ั
ี
ื
หลังจากผมเกษียณอายุราชการ ดอกเตอร์สมัยฯ ได้รับ ได้แสดงให้เห็นอย่างเป็นรูปธรรมว่าทุกส่งท่เขาทาล้วน
�
ี
ิ
พระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ เป็น “พลเรือโท” แล้วแต่เป็นไปเพ่อส่วนรวมคือ กรมอู่ทหารเรือ กองทัพเรือ
ื
ื
ั
�
ในตาแหน่งรองผู้บัญชาการกองเรอยุทธการ แต่กระน้น และประเทศชาติ
ดอกเตอร์สมัยฯ ก็ยังเป็น “จิตอาสา” กลับมาช่วยงานของ ในแง่ของวงการมวย “รุ่งสมัย ก.ชัยสร้าง” คงเป็น
ื
ี
ี
ิ
ั
ุ
่
ี
กรมอู่ทหารเรือ เพ่อสานต่องานท่ตนเองริเร่มไว้เม่อคร้ง ั นกชกคนแรกและคนสดท้ายทก้าวลงจากเวทผนผ้าใบ
ื
ื
ี
เป็นผู้อานวยการอู่ทหารเรือธนบุร และเป็นเสมือน อาลากล่นสาบนวมไปสู่ความรุ่งโรจน์และเกียรติยศ “สูงสุด”
�
ิ
�
“ครูใหญ่” ของนายทหารรุ่นน้องและช่างสาขาต่าง ๆ ชนิดที่ไม่มีนักมวยคนใดบนแผ่นดินนี้ท�าได้มาก่อน
ที่เคยเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของเขา ส่วนในแง่ของวิชาชีพพรรคกลินของกองทัพเรือ
ี
ในวันน้แม้ดอกเตอร์สมัยฯ จะเหลือเวลารับราชการ พลเรือโท ดอกเตอร์สมัย ใจอินทร์ รองผู้บัญชาการ
๑
เพียงแค่ ๑ ปี แต่ผมมั่นใจอย่างยิ่งว่าเขาจะเป็นหลักชัย กองเรือยุทธการ คนปัจจุบัน คือแบบอย่างของ
๒
ี
ี
ของทหารพรรคกลินท่มีความรู้ทางช่างเป็นวิชาชีพ นายทหารพรรคกลินท่ใช้ความรู้ความสามารถตลอดจน
ี
ี
อันจะยังประโยชน์ให้แก่กองทัพเรือและประเทศชาต ิ ประสบการณ์ได้อย่างคุ้มค่ามากท่สุด ชนิดท่ไม่อาจคาดเดา
ได้เป็นอย่างดี และผมก็มั่นใจด้วยว่าภาระหน้าที่ของเขา ได้ว่าในวันข้างหน้าเราจะมีองค์บุคคลเปี่ยมคุณภาพเช่นน ี ้
จะมิได้สิ้นสุดลงในวันที่เขาเกษียณอายุราชการ อีกหรือไม่
ี
เพราะผมแน่ใจว่าอดตยอดมวยจากสนกาแพงผ้น ้ ี เคยมีคากล่าวว่า กองทัพเรือใช้เวลา ๓ ปีในการ
�
�
ู
ั
จะต้อง “ได้รับเชิญ” ให้ไปทางานกับหน่วยงานเอกชน ต่อเรือรบล�าหนึ่ง และใช้เวลา ๓๐๐ ปี ในการสร้างขนบ
�
ึ
หรือภาครัฐในฐานะนักวิจัยพัฒนา หรือเป็นที่ปรึกษาคน และสืบสานไว้ซ่งแบบธรรมเนียมทหารเรือ นายทหาร
�
ึ
สาคัญ ท้งน้ก็ด้วยองค์ความรู้และประสบการณ์ท่มีอยู่ นอกราชการอย่างผมซ่งเป็นผู้เขียนเร่องน้ได้แต่หวังว่า
ี
ื
ี
ี
ั
ื
ั
�
รวมท้งผมเช่อว่า พลเรือโท สมัยฯ จะต้องทางานต่อ ในวันข้างหน้ากองทัพเรือคงจะสร้างบุคลากรทรงคุณค่า
�
ในฐานะกาลังพล “จิตอาสา” ตามพระราโชบายของ เช่น พลเรือโท สมัย ใจอินทร์ ให้เกิดข้นคนแล้ว
ึ
ั
่
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลท ๑๐ อย่างแน่นอน คนเล่า โดยไม่ส้นสุด เพ่อให้บุคลากรเหล่าน้นร่วมกัน
ิ
ื
ี
ั
ี
ื
ผมหวังเป็นอย่างย่งว่าเร่องราวท้งหมดท่ผ่านสายตา ขับเคล่อนภาระหน้าท่ของกองทัพเรือและราชนาว ี
ิ
ื
ี
ี
ี
ิ
ิ
คุณผู้อ่านคงจะเป็นส่งท่ยืนยันถึงคากล่าวท่ว่า “ทุกสรรพส่ง อนหมายถง “นาวของสถาบันพระมหากษตรย์” และ
ิ
ี
ั
ึ
�
ั
ย่อมมีท่มา” และ รุ่งสมัย ก.ชัยสร้าง คือแบบอย่างของความ “ทหารเรือของพระราชา” ให้ด�ารงอยู่... ตราบนิรันดร์
ี
ั
มานะบากบ่นและความเพียรดังเช่นบทพระราชนิพนธ์
นาวิกศาสตร์ 34
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

�
เรามักได้ยินค�ากล่าวที่ว่า (จงไท่อี้เจียชิน) เห็นทีจะอดนึกถึงจานวนประชากรอันมหาศาลไม่ได้
“จีน - ไทยใช่อื่นไกล พี่น้องกัน” ความสัมพันธ์ไทยจีน จากการส�ารวจประชากรของ United States Census
�
ั
ี
เป็นเหมือนด่งบ้านพ่เมืองน้อง หากกล่าวถึงความสัมพันธ์ Bureau ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ.๒๕๖๓ จานวนประชากร
ั
ระหว่างชาวไทย - ชาวจีนน้น ผู้เขียนมองว่าไม่ได้เป็นเพียง ของสาธารณรัฐประชาชนจีนถูกจัดอยู่ท่อันดับ ๑
ี
�
ความสัมพันธ์ระดับรัฐบาล หรือหน่วยงานของรัฐเท่านั้น ของโลก ด้วยประชากรจานวน ๑,๔๐๐ ล้านคน
แต่ยังรวมไปถึงความสัมพันธ์ในระดับประชาชนด้วย เช่น เน่องจากผู้เขียนได้มีโอกาสเดินทางไปศึกษาท่ประเทศจีน
ี
ื
ี
การแลกเปล่ยนวัฒนธรรมในสังคมของชาวไทยเช้อสายจีน เป็นช่วงระยะเวลาหน่ง ทาให้เข้าใจถึงบรรยากาศของ
ื
�
ึ
�
ี
้
ี
และคนไทยผ่านเทศกาลของจีน การเดินทางมาท่องเท่ยว จานวนประชากรท่มากขนาดน ไม่ว่าจะมองไปทางไหน
ี
ประเทศไทยของนักท่องเท่ยวชาวจีน ซ่งในส่วนของ กจะพบกบผู้คนมากหน้าหลายตาเดนไปมาไม่ซาหน้า
ั
ี
�
ิ
็
ึ
้
ั
ทหารเรือไทยและทหารเรือจีนน้น ก็มีความร่วมมือกัน เหมือนกับสุภาษิตจีนที่ว่า (เหรินซานเหรินไห่)
หลากหลายด้าน เช่น การฝึกผสม Blue Strike การจัดซ้อ ที่แปลว่า คนล้นหลามมืดฟ้ามัวดิน
ื
�
ิ
เรือดานา เป็นต้น หากในอนาคตผู้อ่านได้มีโอกาสเดินทาง ผู้เขียนได้มีโอกาสไปศึกษา ณ มหาวิทยาลัยปักก่ง
้
�
ั
�
ึ
ี
ไปเยือนประเทศจีน การรับทราบข้อมูลวิถีการดาเนินชีวิต เป็นเวลา ๒ ปี ทุกคร้งท่เสียงออดจบคาบแต่ละวิชาดังข้น
ั
ิ
ิ
ึ
ของชนชาติในท้องถ่นก็ถือได้ว่าเป็นส่งท่จาเป็น เพราะ ท้งตึกเรียนเหมือนผ้งแตกรัง คนเดินไปมาแน่นขนัด
ี
�
ื
ี
ึ
ผู้อ่านจะได้ทราบข้อมูลแนวทางการดาเนินชีวิตเบ้องต้น จากอาคารเรียนท่เสียงเงียบสงัดกลายเป็นครึกคร้นข้นมา
�
ื
�
ี
และปรับตัวให้พร้อมกับทุกสถานการณ์ในต่างแดน ทันท นักเรียนจานวนมากต่างกรูกันออกมาจากห้องต่าง ๆ
ุ
ึ
หากกล่าวถง "สาธารณรัฐประชาชนจีน" คณจะ จากทั่วทุกสารทิศ บ้างก็ตรงไปที่ห้องเรียนของวิชาต่อไป
ั
ี
ี
ื
ื
ื
นึกถึงอะไร ? บางคนมักนึกถึงภาษาจีน ท่อากงอาม่า เพ่อวางสัมภาระจองท่น่ง บ้างก็รีบไปท่โรงอาหารเพ่อซ้อ
ี
ึ
ั
ั
ใช้พูดกัน และเราใช้พูดเพ่อรับอ่งเปาในวันตรุษจีน อาหารกลางวัน ผู้เขียนเป็นหน่งในนักเรียนจีนเหล่าน้น
ื
ี
บางคนอาจนึกถึงชาวจีนท่มากับทัวร์เท่ยวเมืองไทย ท่ตรงไปท่โรงอาหารเพ่อรับประทานอาหารเท่ยง และ
ี
ี
ี
ื
ี
ื
ื
ั
�
�
บางคนอาจนึกถึงห้องนาอันเล่องช่อ... สาหรับผู้เขียนน้น เตรียมตัวเข้าเรียนวิชาต่อไป บรรยากาศการต่อสู้เพื่อซื้อ
้
นาวิกศาสตร์ 35
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

่
ี
ี
ุ
่
ั
่
�
ั
ี
่
และแย่งชิงท่น่งรับประทานอาหารกับจานวนนักเรียน วากนวาท่ประเทศไทยการเทยวในชวงเทศกาลวันหยด
มากมายแบบน เดิมทีเป็นเร่องท่ไม่เคยสัมผัสมาก่อน เป็นช่วงท่จะต้องพบกับรถติดและคนเยอะ ประเทศจีน
ี
ี
ี
ื
้
่
ั
ี
ิ
ี
จนกระท่งได้มาใช้ชีวิตท่น ในมหาวิทยาลัยปักก่งจะม ี ก็ไม่น้อยหน้าเหมือนกัน สมัยเร่มเรียนภาษาจีนผู้เขียน
ิ
โรงอาหารหนึ่งช่อว่า เยียนหนานเหม่ยฉือ ( ) เคยฝันอยากจะไปเท่ยวมองโกเลียใน (Inner Mongolia)
ี
ื
ี
หรือเยียนหนานฉือถาง ( ) โรงอาหารเยียนหนาน ข่อูฐท่องไปในทะเลทราย นอนในเกอร์ (Ger) กลางทุ่งหญ้า
เป็นโรงอาหารเดยวทมีข้าวมนไก่ไหหลา รสชาติถูกใจ แบบชนพ้นเมือง และในเม่อช่วงเทศกาลวันหยุดมาถึง
่
ี
ี
ั
ื
ื
�
�
ั
ขาย หลังจากผู้เขียนได้ใช้บัตรนักศึกษาสแกนจ่ายเงิน จึงไม่ปล่อยให้โอกาสหลุดลอยไป จาได้ว่าช่วงน้นเป็นช่วง
ี
ั
เรียบร้อยก็พยายามเดินหาท่น่งในโรงอาหาร เก้าอ ้ ี วันหยุดแรงงาน รัฐบาลจีนกาหนดวันหยุดยาวให้หลายวัน
�
ั
ทุกตัวถูกจับจองไปด้วยผู้คน นักเรียนทุกคนน่งกินกัน ผู้เขียนจึงนัดแนะกับเพื่อน และตัดสินใจซื้อทัวร์ไปเที่ยว
ทุกโต๊ะไม่มีท่ว่างเหลือ ถ้าหวังว่าจะมารับประทาน ทุ่งหญ้าเขียวขจีแห่งมองโกเลียใน ในช่วงวันหยุดยาวนี้
ี
ี
ี
ี
ื
อาหารกลางวันกับเพ่อนอย่างสบายใจล่ะก็... คงต้อง ถ้ากล่าวถึงการไปเท่ยวมองโกเลียใน สถานท่ท่พลาด
ั
ี
ต้งหลักใหม่ เพราะไม่มีท่น่งมากพอท่จะให้เราเลือกได้ ไม่ได้คือ ทะเลทรายคู่ปู้ฉี (Kubuqi Desert : )
ี
ั
ี
ขนาดน้น... ด้วยความท่ต้องไปเรียนต่อในวิชาต่อไป เป็นทะเลทรายทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน ท่ทะเลทราย
ั
ี
จึงไม่มีเวลามากนักที่จะมาน่งรอนักเรียนจีนรับประทาน แห่งน้มีกิจกรรมมากมายท่เตรียมไว้รอรับสาหรับผู้มาเยือน
ี
ี
ั
�
จนอิ่มและลุกขึ้น เมื่อกวาดสายตาไปรอบ ๆ เพื่อหาที่นั่ง ไม่ว่าจะเป็นการข่รถ ATV ไปตามสันทราย การเล่น
ี
ื
ก็เห็นนักเรียนจีนยืนเรียงกันอยู่ ในมือทุกคนถือจาน ใช้ กระดานเล่อนลงมาจากยอดสันทรายสูง การโหนสลิง
อีกมือท่ว่างจับช้อนตักอาหารใส่ปาก คุณพระ! ในใจ
ี
�
ของผู้เขียนอุทานออกมา น่เขาทาอะไรกันหน่ะ?!!
ี
ยืนรับประทานอาหารหรือ ? นี่คนเยอะเบียดกันขนาดที่
ี
ื
ต้องมายืนกินกันเลยหรือ ? เม่อมาถึงข้นน้แล้วผู้เขียน
ั
ื
ี
ไมรรอ รบตรงเขาไปยนเรยงแถวด้วยคน แรก ๆ กเคอะเขน
ี
็
ิ
่
ี
้
�
พอทาบ่อย ๆ ก็กลายเป็นความชิน เหมือนวิทยายุทธ
ึ
ั
ึ
ในตัวของเราได้สูงข้นไปอีกข้นแล้ว ซ่งเป็นอีกรสชาต ิ
ของชีวิตที่ไม่เคยลืมเลือน
ทะเลทรายคู่ปู้ฉี
ี
ี
ี
และอีกไฮไลท์สาคัญของท่น่คือ การข่อูฐท่องทะเลทราย
�
ผู้เขียนสนใจกิจกรรมน้เป็นพิเศษ เน่องจากปกติแล้ว
ื
ี
ี
ี
ไม่เคยข่อูฐในประเทศไทยมาก่อน จึงคิดว่าน่น่าจะเป็น
�
โอกาสท่ด ไกด์ประจากลุ่มทัวร์ของเราเดินนาเราไป
�
ี
ี
ึ
ี
ื
ยังกลุ่มคนกลุ่มหน่งท่แออัดมาก ผู้เขียนและเพ่อน
�
ยังสงสัยว่าเขาพาเรามาทาอะไร มองไปมองมา
ี
ิ
�
โรงอาหารเหยียนหนาน เพ่งจะเข้าใจ แท้ท่จริงแล้วเรากาลังมายืนต่อแถว
ิ
ี
ี
(ท่ดูไม่เหมือนแถว) ร่วมกับชาวจีนท่มากมาย ย่งเป็น
36
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ิ
ึ
�
เพราะช่วงวันหยุดยาวเทศกาล จานวนคนจึงเพ่มข้น
ี
ี
เป็นเท่าทว แต่ถ้ามาแล้วไม่ได้ข่อูฐก็ถือว่ามาไม่ถึง
ื
ทะเลทราย ผู้เขียนและผองเพ่อนจึงตกลงกันว่า ไม่ว่า
่
ี
็
อย่างไรกตามเราจะขเจ้าอฐท่องทะเลทรายให้ได้!
ู
ี
การยืนเข้าคิวน้ไม่เหมือนเป็นการยืน แต่เป็นการผลัก
และดันกันเสียมากกว่า ณ จุดนั้น ไม่ต้องกลัวว่าจะโดน
เบียดจนล้ม ด้วยความที่คนทุกคนตัวติดกันเป็น
ปลากระป๋อง โยกไปโยกมาเหมือนคล่นทะเล คนโน้น
ื
ี
ตะโกนเรียกคนน้ท คนนี้ตะโกนเรียกคนนั้นท ถือได้ว่า
ี
ี
เป็นการเข้าแถวท่เบียดท่สุดในชีวิต และแล้วส่งไม่คาดคิด กิจกรรมการขี่อูฐท่องทะเลทรายคู่ปู้ฉี
ี
ี
ิ
ื
ึ
ื
ี
�
ก็เกิดข้น เม่อการเบียดไปมาของคล่นฝูงชนน้ได้ทาการ ในด้านการเรียน การงาน หรือแม้แต่การใช้ชีวิตก็ต้อง
ั
ดันจนแผงก้นคอกร้วของอูฐถล่มลง ! ขณะท่ผู้เขียน อยู่ในการแข่งขันตลอด เพราะดีเท่าน้นไม่พอแต่ต้อง
ั
ั
ี
และผองเพ่อนตะลึงอยู่น้น ผู้คนมากมายต่างมุ่งหน้า ดีท่สุด ทาให้พวกเขาต้องขยันให้มากท่สุด จึงอาจจะ
ื
�
ี
ี
ั
�
ี
ึ
ดันพากันเข้าไปในคอกอูฐ และทาการจับจองอูฐตัวน้น เป็นท่มาของความขยันของชาวจีนก็ได้ ซ่งน่เป็นอีกข้อ
ี
ั
ี
ตัวน้เพ่อให้ตัวเองได้ข เม่อเห็นเช่นน้นพวกเราก็ไม่รีรอ สันนิษฐานของผู้เขียน หากผู้อ่านได้มีโอกาสเดินทาง
ั
ื
่
ี
ื
รีบวิ่งเข้าไปแย่งการจับจองอูฐด้วยอีกคน หลังจากความ ไปเยือนประเทศจีน อาจจะได้ลองสัมผัสประสบการณ์
อลหม่านน้ผ่านไป คือภาพวิวผืนทรายท่ได้มองจากบน ที่แปลกใหม่แบบนี้ได้ด้วยตนเอง ซึ่งการที่ต้องอยู่ร่วมกัน
ี
ี
ี
ี
ื
ี
้
�
ั
หลังโหนกอูฐ ถึงจะรู้สึกชาไปท้งร่างกาย แต่ก็ควรค่า ในสถานท่ท่มีประชากรมากมายขนาดน้ ผู้เขียนเช่อว่า
ี
่
ั
ั
ิ
่
แก่การรอจริงๆ การปรบตวเป็นสงทค่อนข้างจาเป็น เน่องจากวถีชีวต
ื
ิ
ิ
�
ประจาวันของผู้อาศัย ต้องวางแผนเวลาการเดินทาง
�
�
หรือทากิจกรรมต่างๆ เพราะต้องเผ่อเวลาในการรอคิว
ื
ั
มิเช่นน้นภารกิจในแต่ละวันของผู้อ่านอาจจะไม่บรรล ุ
ู้
ี
ได้ตามเป้าหมายท่คาดหวังไว้ ผเขียนหวังว่าประสบการณ์
ของผู้เขียนจะพอเป็นประโยชน์ให้ผู้อ่านไม่มากก็น้อย
คอกอูฐที่ทะเลทรายคู่ปู้ฉี
�
ผู้เขียนมักจะเกิดคาถามเสมอว่า ทาไมคนจีนถึงขยัน
�
ขนาดน้น ทาไมเขาจริงจังกับการทาทุก ๆ เร่องให้ได้
ื
ั
�
�
ผลลัพธ์ท่มีคุณภาพสูงสุด แต่เม่อผู้เขียนได้ไปสัมผัส
ี
ื
ั
กับพวกเขาแล้วก็ทราบว่า เพราะประเทศของเขาน้น
มีประชากรท่มากมายมหาศาล การท่จะประสบผลสาเร็จ
ี
�
ี
นาวิกศาสตร์ 37
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

“บ้าน” นับเป็นหน่งในปัจจัยส ซ่งเป็นปัจจัย ระยะเวลายาวนานและมีความยุ่งยากซับซ้อน ดังน้น
ั
ี
ึ
ึ

่
�
ิ
�
ื
ู
ั
ื
ี
ึ
พ้นฐานสาคัญในการดารงชีวิตของมนุษย์ ท่หน่วยราชการ พลเรือเอก ชาตชาย ศรีวรขาน ผ้บญชาการทหารเรอ จงได ้
�
ต่าง ๆ ล้วนเห็นถึงความสาคัญของการจัดสวัสดิการ กาหนดนโยบายประจาปีงบประมาณ ๒๕๖๔ ด้านสวัสดิการ
�
�
ิ
�
ั
ั
ั
ื
่
ี
ี
่
ด้านท่พักอาศัยให้แก่ข้าราชการในสังกัดมาต้งแต่ในอดีตจนถึง ให้ดาเนนการจดการเรองสวสดการทพกของกองทพเรอ
ื
ั
ั
ิ
ั
ปัจจุบัน กองทัพเรือเป็นหน่วยงานราชการท่ได้เห็นถึง ท้งบ้านพักหน่วยและบ้านพักส่วนกลางของกองทัพเรือ
ี
ี
�
ความสาคัญของการจัดสวัสดิการด้านท่พักอาศัยดังกล่าว ต้องเป็นไปด้วยความเรียบร้อย ถูกต้องตามระเบียบ
ั
ั
ี
จึงมีการจัดสร้างท่พักอาศัยท้งท่เป็นอาคารท่พักอาศัย และมรปแบบการบรหารจดการทมความเป็นมาตรฐาน
ี
ิ
ี
ี
่
ี
ู
ี
ส่วนกลาง และบ้านพักของแต่ละหน่วยงาน พร้อมท้ง เดียวกัน ตอบสนองต่อการมีสวัสดิการท่ดีของกาลังพล
�
ี
ั
�
ื
�
มีการกาหนดระเบียบและกฎเกณฑ์สาหรับใช้ในการ ในทุกระดับอย่างแท้จริง เพ่อให้บรรลุวัตถุประสงค์
�
ื
ี
บริหารจัดการด้านท่พักอาศัย เพ่อให้การดาเนินการ ตามนโยบายดังกล่าว กองทัพเรือจึงได้ปรับโครงสร้างของ
เป็นไปด้วยความเรียบร้อยและมีมาตรฐาน โดยอาคาร คณะกรรมการบ้านพักข้าราชการในกองทัพเรือ หรือ
ี
่
ี
ื
ั
พักอาศัยส่วนกลางและบ้านพักหน่วยท่กาลังพลกองทัพเรือ มชอเรยกว่า “กบพ.” สาหรบรองรบกบภาระหน้าท ี ่
ั
�
ั
ี
�
ี
ิ
ั
และครอบครัวพักอาศัยอยู่น้น ต้องมิใช่เป็นเพียงแค่ รับผิดชอบท่เพ่มมากข้น จากเดิมรับผิดชอบเฉพาะในส่วน
ึ
ี
ี
ั
�
“บ้าน” หรือ “House” ท่ใช้สาหรับพักอาศัยเท่าน้น อาคารท่พักอาศัยส่วนกลาง ให้มารับผิดชอบครอบคลุม
แต่เป็น “Home” ซ่งจะเป็น “บ้าน” สาหรับพักกาย ถึงบ้านพักหน่วย ซึ่งเป็นการยกระดับการบริหารจัดการ
�
ึ
ิ
�
ื
พักใจจากความเหน่อยล้าและความตรากตราจาก บ้านพักของกองทัพเรือให้มีประสิทธิภาพมากย่งขึ้น โดยปรับ
การทางาน รวมท้งเป็นสถานท่รวมความสุขของกาลังพล ยกระดับของประธาน กบพ. จากรองเสนาธิการทหารเรือ
�
ั
�
ี
�
กองทัพเรือและครอบครัวในการท่ได้พักอาศัยอยู่ร่วมกัน (สายงานกาลังพล) เป็นประธานคณะท่ปรึกษากองทัพเรือ
ี
ี
้
ั
เมื่อมีสถานที่พักอาศัยและสังคมโดยรอบดี ก็จะเป็นการ และปรบประธานอนกรรมการบานพกประจาพนทตาง ๆ
้
ื
�
ั
ี
่
ุ
่
�
สร้างขวัญและกาลังใจท่จะส่งผลต่อประสิทธิภาพ (อกบพ.) จากระดับรองหัวหน้าหน่วย ข้นเป็นระดับ
ี
ึ
ี
�
ื
การทางานของกาลังพลกองทัพเรือในด้านบวกให้แก่ รอง เสธ.ทร. และ ผบ.หน่วยในพ้นท่น้น ๆ เป็น
�
ั
ี
ี
ึ
�
กองทัพเรือต่อไป ท้งน้ด้วยปัจจัยอันหลากหลาย ประธานอนุกรรมการ ซ่งได้กาหนดหน้าท่ของ กบพ.
ั
ท่เปล่ยนแปลงไปในปัจจุบัน เช่น สภาพความเป็นอยู่ ไว้ดังนี้
ี
ี
ของสังคมชุมชน กฎระเบียบท่เคยใช้มาในอดีตไม่ ๑. วางแผน อานวยการ ประสานงาน กากับดูแล
ี
�
�
ี
ี
เหมาะสม รวมถึงปัญหาด้านท่พักอาศัยท่สะสมมาเป็น บริหารจัดการอาคารท่พักอาศัยส่วนกลางและ
ี
นาวิกศาสตร์ 38
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

�
บ้านพักหน่วยของหน่วยควบคุมอาคารและส่วนราชการ ๔. พิจารณากาหนดหน่วยรับผิดชอบดูแลอาคาร
ี
ั
ท่รับผิดชอบ รวมท้งคณะอนุกรรมการบ้านพักข้าราชการ และบ้านพัก
ในกองทัพเรือพื้นที่ต่าง ๆ ให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อย ๕. รายงานผลการปฏิบัติพร้อมข้อเสนอแนะต่าง ๆ
โปร่งใส ยุติธรรม และเป็นไปตามระเบียบแบบแผน ให้กองทัพเรือทราบในทุกสิ้นเดือนกันยายนของทุกปี
�
ี
�
ั
�
้
ของทางราชการท่กาหนด อีกท้งกาหนดมาตรฐาน ๖. ประธาน กบพ. แต่งตงคณะทางานและเจาหน้าท ่ ี
้
ั
ื
ี
่
ื
ในเร่องการจัดการอาคาร การจัดการพ้นท การรักษา ที่เกี่ยวข้องในการด�าเนินการได้ตามความเหมาะสม
�
ั
ความปลอดภัย การเงิน การซ่อมคนสภาพ การเก็บ ด้วยโครงสร้างใหม่น้กองทัพเรือได้ลงคาส่งแต่งต้ง
ื
ี
ั
ื
ค่าน�้า - ค่าไฟ และค่าบริการต่าง ๆ ตลอดจนมาตรฐาน คณะกรรมการบ้านพักข้าราชการในกองทัพเรือ เม่อวันท ่ ี
ด้านอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ๑๕ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๖๓ โดยม พลเรือเอก สมชาย ณ บางช้าง
ี
ึ
่
ี
ั
�
ื
๒. นาผลการตรวจสอบความต้องการและการ ประธานคณะทปรกษากองทพเรอเป็นประธาน กบพ.,
ื
�
ปรับปรุงอาคารบ้านพักข้าราชการของ อกบพ. พ้นท ี ่ รองเสนาธิการทหารเรือ (สายงานกาลังพล) เป็นประธาน
ต่าง ๆ มาพจารณาเสนอกองทพเรอตามลาดบความ อกพบ.กรุงเทพฯ, ผู้บัญชาการฐานทัพเรือสัตหีบ
ื
ั
ั
ิ
�
เร่งด่วน เป็นประธาน อกบพ.สัตหีบ, ผู้บัญชาการทัพเรือภาคที่ ๒
๓. พิจารณาก�าหนดต�าบลที่ส�าหรับก่อสร้างอาคาร เป็นประธาน อกบพ.สงขลา และผู้บัญชาการทัพเรือ
�
บ้านพักข้าราชการ และกาหนดแบบอาคารบ้านพัก ภาคที่ ๓ เป็นประธาน อกบพ.พังงาและภูเก็ต โดย กบพ.
�
�
ิ
วางแผนจัดทาโครงการ เสนองบประมาณ จัดลาดับ ได้เร่มปฏิบัติงานสนองตอบต่อนโยบายของผู้บัญชาการ
�
ั
ความเร่งด่วนการสร้างอาคารบ้านพัก รวมท้งพิจารณา ทหารเรือ ประจาปีงบประมาณ ๒๕๖๔ ด้านสวัสดิการ
ั
�
จัดทาแผนการดาเนินงานพร้อมประมาณค่าใช้จ่าย ด้วยการเข้ารวบรวมปัญหาท้งจากปัญหาเก่าท่ค่งค้าง
�
ี
ั
แล้วเสนอขออนุมัติกองทัพเรือต่อไป สะสม และปัญหาทพบจากการเข้าตรวจเยยมทงอาคาร
้
ั
่
ี
ี
่
นาวิกศาสตร์ 39
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

่
ั
ุ
่
้
่
ี
ั
้
่
ี
ี
ั
ิ
ื
ทพกสวนกลาง และบานพกหนวยในทกพืนทเพอรวบรวม ทุกระดับ ท้งในระดับนโยบาย ระดับผู้ปฏิบัต และท่สาคัญ
่
�
ั
ื
�
ี
�
�
ปัญหาท้งหมดแล้วนามาวิเคราะห์ เพ่อจัดทาแผนงาน ท่สุดคือในระดับของกาลังพลกองทัพเรือและครอบครัว
�
�
ี
สาหรับแก้ไขปัญหาและพัฒนาแนวทางดาเนินการ รวมไปถึงบุคคลภายนอกท่เข้ามาดาเนินกิจกรรมต่าง ๆ
�
ื
ี
ื
�
ในอนาคต ซึ่งในปีงบประมาณ ๒๕๖๔ กบพ. ได้ก�าหนด ในพ้นท่พักอาศัยของกองทัพเรือ และเพ่อให้การดาเนินการ
ี
ื
�
�
เร่องท่ต้องเร่งดาเนินการ จานวน ๗ เร่อง และต้องรายงาน ต่าง ๆ ผ่านห้วงของการเปล่ยนแปลงน้ไปได้อย่างเรียบร้อย
ี
ี
ื
ี
�
ความก้าวหน้าของการดาเนินการดังกล่าวให้ท่ประชุม เหมาะสม กบพ. จึงแต่งตั้งคณะท�างาน จ�านวน ๙ คณะ
นขต.ทร. ทราบทุกเดือน ดังนี้ ในการปฏิบัติหน้าที่ต่าง ๆ ดังนี้
�
�
๑. การใช้ระบบ HRMISS สนบสนนการบรหาร ๑. คณะทางานตรวจสอบความต้องการและกาหนด
ิ
ั
ุ
ี
ี
ี
จัดการบ้านพักให้กับหน่วย และเจ้าหน้าทท่เก่ยวข้อง แบบ - ตาบลท สาหรับก่อสร้างบ้านพักและอาคาร
่
�
�
ี
่
ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ที่พักอาศัย (เจ้ากรมส่งก�าลังบ�ารุงทหารเรือ เป็นหัวหน้า
๒. การปรับปรุง และบูรณาการบริหารจัดการ คณะท�างานฯ)
ั
ั
�
บ้านพักต้งแต่ข้นตอนการจัดการเข้าพักอาศัย การดูแล ๒. คณะทางานปรับปรุงและพัฒนาการบริหารจัดการ
ี
ี
ขณะพักอาศัย จนถึงการออกจากท่พักอาศัย ให้เป็น บ้านพักและอาคารท่พักอาศัย (เจ้ากรมสวัสดิการทหารเรือ
มาตรฐานและต่อเนื่อง มีความยุติธรรมและโปร่งใส เป็นหัวหน้าคณะท�างานฯ)
�
๓. การปรับปรุงโครงสร้างของสานักงานควบคุม ๓. คณะทางานตรวจสอบความต้องการปรบปรง
ั
ุ
�
�
ี
อาคารที่พักส่วนกลางประจ�าพื้นที่ ต้องมีความเหมาะสม และรุจาหน่ายบ้านพักและอาคารท่พักอาศัย
ั
โดยยกระดับการบริหารจัดการ ให้นายทหารช้นนายพลเรือ (เจ้ากรมช่างโยธาทหารเรือ เป็นหัวหน้าคณะท�างานฯ)
�
และนาวาเอกพิเศษ เข้าปฏิบัติหน้าที่หัวหน้าส�านักงาน ๔. คณะทางานจัดประกวดบ้านพักและอาคารท่พัก
ี
ี
๔. การปรับปรุงระเบียบและวิธีปฏิบัติเก่ยวกับ อาศัย (เจ้ากรมจเรทหารเรือ เป็นหัวหน้าคณะท�างานฯ)
�
การเข้าพักอาศัยในบ้านพักให้มีความทันสมัย ๕. คณะทางานตรวจสอบประมาณการ
ื
ี
๕. การจัดกิจกรรม ๕ ส. เพ่อพัฒนาท่พักอาศัย รายรับ – รายจ่ายประจ�าปี และจัดท�าบัญชีด้านการเงิน
และพร้อมส�าหรับการเข้ากิจกรรมประกวดบ้านพัก (เจ้ากรมการเงินทหารเรือ เป็นหัวหน้าคณะท�างานฯ)
�
๖. การวางแผนซ่อมปรับปรุง ร้อถอนบ้านพัก ท่ไม่ม ี ๖. คณะทางานฝ่ายเลขานุการ (ผู้อานวยการ
ี
�
ื
�
�
�
�
ความคุ้มค่าในการซ่อมทา หรือไม่เหมาะสมกับการ สานักบริการและสิทธิกาลังพล กรมกาลังพลทหารเรือ
�
พักอาศัยโดยพิจารณาจัดลาดับความสาคัญในการ เป็นหัวหน้าคณะท�างานฯ)
�
ด�าเนินการ ๗. คณะทางานกาลังพลและกรรมวิธีข้อมูล
�
�
�
�
ี
�
�
๗. การวางแผนก่อสร้างบ้านพักในตาบลท่เหมาะสม (ผู้อานวยการสานักบริหารกาลังพล กรมกาลังพลทหารเรือ
�
รวมทงมการออกแบบของทพกให้สอดคล้องกบสภาพ เป็นหัวหน้าคณะท�างานฯ)
ี
ั
ั
้
ั
ี
่
ความเป็นอยู่ท่แท้จริง และมีจานวนเหมาะสมกับความ ๘. คณะทางานฝ่ายประชาสัมพันธ์ (ผู้อานวยการ
ี
�
�
�
ั
ิ
ิ
ต้องการของกาลังพลในอนาคต สานกปฏิบตการจิตวทยา กรมกิจการพลเรอนทหารเรอ
�
ั
ื
ื
�
�
อย่างไรก็ตามการดาเนินงานของ กบพ. ท่ปรับ เป็นหัวหน้าคณะท�างานฯ)
ี
โครงสร้างใหม่คร้งน ถือว่าเป็นห้วงเวลาสาคัญในช่วงของ ๙. คณะทางานปรับปรุงโครงสร้างและระบบงาน
ี
�
้
�
ั
ั
ื
การเปลยนผ่านแนวทางการบรหารจดการทพกอาศย ของคณะกรรมการบ้านพกข้าราชการในกองทพเรอ
ี
่
่
ั
ี
ิ
ั
ั
ั
ี
ของกองทัพเรือท่จาเป็นต้องได้รับความร่วมมือร่วมใจ (พลเรือตรี วีรุดม ม่วงจีน เป็นหัวหน้าคณะท�างานฯ)
�
และยอมรับการเปล่ยนแปลงจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
ี
นาวิกศาสตร์ 40
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ทั้งนี้ กบพ. ได้มุ่งมั่นในการสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ ในส่วนของกิจกรรม ๕ ส. เรื่อง “สะดวก และสะอาด”
�
�
�
ั
กาลังพลกองทัพเรือและครอบครัว ถึงความต้งใจจริง ด้วยการกาหนดกรอบดาเนินการในห้วง ๓ เดือน
้
ของผู้บังคับบัญชาในการแก้ไขปัญหาด้านท่พักอาศัย ของไตรมาสน ได้แก่ “นาไหล (มกราคม) ไฟสว่าง
ี
้
�
ี
�
ิ
้
�
้
ี
ื
ั
่
ดวยการกาหนดแนวทางดาเนนการในระดบตาง ๆ ไดแก ่ (กุมภาพันธ์) ทางสะดวก (มีนาคม)” เพ่อพัฒนาท่พัก
ั
ระดับนโยบาย เป็นการดาเนินการในระดับของ ท้งสภาพแวดล้อมภายนอกและความเป็นระเบียบ
�
�
�
ผู้บังคับบัญชา ด้วยการจัดทาแผนงานและแผนงบประมาณ เรียบร้อยภายในบ้าน จนพร้อมสาหรับการประกวด
�
รองรับการดาเนินงานของ กบพ. ในปีงบประมาณ ๒๕๖๔ โดยในปีน้กองทัพเรือได้จัดให้มีการประกวดท่พักอาศัย
ี
ี
ภายใต้ค�าขวัญ “หน้าบ้านน่ามอง ในบ้านน่าอยู่ เหล่านาวี ตามนโยบายของผู้บัญชาการทหารเรือ และจะมีการ
มีสุข” ซ่งนอกจากจะเป็นคาขวัญแล้วยังเป็นการแบ่ง มอบรางวัลใหญ่ในท่ประชุมหน่วยข้นตรงกองทัพเรือ
�
ึ
ี
ึ
ั
ื
�
ิ
ห้วงเวลาดาเนนการให้เป็นระบบและมีข้นตอน เพ่อให้ (นขต.ทร.) ในห้วงปลายปีงบประมาณ
ั
กบพ. สามารถบริหารจัดการ ก�ากับ และตรวจสอบการ และในข้น “เหล่านาวีมีสุข” ท่จะดาเนินการในห้วง
�
ี
ดาเนินการของผู้เก่ยวข้องตามท่รับมอบหมายอย่างม ี ไตรมาสท ๓ และไตรมาสท ๔ เป็นการ “สร้างสุขลักษณะ
ี
่
่
ี
ี
ี
�
ั
ิ
ประสิทธิภาพ ดังนี้ และสร้างนิสย” อนจะเป็นการรักษาและการปฏบัต ิ
ั
กิจกรรม ๕ ส. ต่อเน่องจากสองไตรมาสแรก ได้แก่
ื
สะสาง สะดวก และสะอาด ให้ได้ดีตลอดไป ซ่งใน
ึ
ั
ข้นท้ายน้อาคารท่พักต่าง ๆ จะต้องมีสภาพสมบูรณ์
ี
ี
และกาลังพลสามารถเข้าพักอาศัยได้อย่างเพียงพอ
�
ี
ี
ี
หน่วยและผู้ท่มีหน้าท่เก่ยวข้องต้องตรวจสอบการเข้าพัก
�
ี
อาศัยให้เป็นไปตามสิทธิท่กาหนดด้วยหลักคุณธรรม
โปร่งใส และเป็นมาตรฐานเดียวกัน ซึ่งทั้งหมดนี้จะเป็น
�
กระบวนการยกระดับการอยู่อาศัยของกาลังพลให้ไม่ม ี
�
“หน้าบ้านน่ามอง” เป็นการดาเนินการในไตรมาสแรก
�
ั
่
ู
ี
ื
ทต้องสร้างการรับร้ให้แก่กาลงพลเพอให้เกิดความเข้าใจ
่
ี
และปรับแนวคิดให้เกิดความร่วมมือในการรักษาท่พัก
ั
อาศัยท้งของตนเองและของส่วนรวมโดยจัดกิจกรรม
๕ ส. เริ่มที่ “สะสาง” เพื่อให้ผู้ที่เข้าพักอาศัยทั้งอาคาร
ี
ท่พักส่วนกลางและของหน่วยร่วมกันปรับปรุงบริเวณ
ท่พักของตนให้มีความเป็นระเบียบเรียบร้อย น่าพักอาศัย
ี
และขจัดสิ่งของที่ไม่จ�าเป็นต้องใช้ทิ้งไป
“ในบ้านน่าอยู่” เป็นการด�าเนินการในไตรมาสที่ ๒
นาวิกศาสตร์ 41
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ื
�
้
ความเหล่อมลา เป็นมาตรฐานเดียวกัน และพักอาศัย
ร่วมกันอย่างมีความสุข
ิ
ระดับผู้ปฏิบัต ในระดับผู้ปฏิบัติจะเป็นการนา
�
ิ
�
นโยบายของ กบพ. มาดาเนินการให้เกิดผลสัมฤทธ์จริง
ึ
�
ซ่งจาเป็นต้องอาศัยความร่วมมือและการร่วมแรง
ั
�
�
ี
ร่วมใจกันทางานของเจ้าหน้าท่สานักงานควบคุมอาคาร จะนาผลดาเนนการมาพฒนาจดทาโครงสร้างสานกงาน
�
�
ิ
ั
�
�
ั
่
ทพกส่วนกลางและเจ้าหน้าทรบผดชอบบ้านพกหน่วย ที่เหมาะสมและขออนุมัติใช้ต่อไปในอนาคต
ิ
ั
ี
ั
ั
ี
่
�
�
�
โดยผลการดาเนินการในสองไตรมาสแรกได้เห็นถึงการ ระดับกาลังพลและครอบครัว การดาเนินการต่าง ๆ
ี
ี
ั
ี
เปล่ยนแปลงด้านการพัฒนาสภาพแวดล้อมบริเวณท่พัก ตามนโยบายดังท่กล่าวมาแล้วน้น จะไม่สามารถเกิดผล
ิ
อาศัยในทางที่ดีขึ้นจากการท�ากิจกรรม ๕ ส. สัมฤทธ์ตามวัตถุประสงค์ได้เลย หากปราศจากความ
ท้งน กบพ. ได้ปรับปรุงโครงสร้างของสานักงาน ร่วมมือร่วมใจของกาลังพลและครอบครัว ดังน้น กบพ.
�
�
้
ั
ั
ี
ี
�
�
�
ื
ี
่
ควบคุมอาคารท่พักส่วนกลางประจาพ้นท ให้มีความ จึงให้ความสาคัญต่อกาลังพลกองทัพเรือและครอบครัว
ิ
เหมาะสมย่งข้น โดยยกระดับการบริหารจัดการด้วยการ อย่างสูงสุดด้วยการเข้าเย่ยมและจัดประชุมสัมมนา
ึ
ี
มอบหมายให้นายทหารช้นนายพลเรือ และนาวาเอกพิเศษ ผู้เก่ยวข้องจนถึงระดับหัวหน้าอาคารและหัวหน้าบ้านพัก
ี
ั
เข้าปฏิบัติหน้าท่เป็นหัวหน้าสานักงาน รวมท้ง จานวนกว่า ๔๐๐ นาย เพ่อสร้างความเข้าใจและสอบถาม
ั
�
ื
ี
�
�
ั
มีการปรับโครงสร้างและกาลังพลของส�านักงานให้ม ี ถึงปัญหาข้อขัดข้องต่าง ๆ รวมท้งรับฟังข้อคิดเห็นและ
ความเหมาะสมและเป็นมาตรฐานเดียวกัน ปัจจุบันได้ใช้ ข้อเสนอแนะในการพักอาศัย นอกจากน้ยังได้พิจารณา
ี
�
โครงสร้างสานักงานเพ่อพลางในการดาเนินการ และ แก้ไขระเบียบการเข้าพักอาศัยให้เหมาะสมกับสภาวการณ์
�
ื
นาวิกศาสตร์ 42
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
�
่
กบพ. อกบพ.พ้นท และสานักงานควบคุมอาคาร
ื
ท่พักอาศัยส่วนกลาง รวมท้งยังมีปัญหาการแพร่ระบาด
ั
ี
ของ Covid-19 ท่ส่งผลกระทบต่อการดาเนินการ
�
ี
ั
�
ของ กบพ. แต่ กบพ. ยังคงมุ่งม่นและดารงแนวทางการแก้ไข
ปัญหา และกาหนดแนวทางพัฒนาระบบบ้านพักอาศัย
�
ี
่
ั
ในอนาคต โดยปัญหาทสะสมมาต้องได้รบการแก้ไข
อย่างรอบคอบ การด�าเนินการตามแผนต่าง ๆ ที่ก�าหนด
ไว้ต้องเป็นไปอย่างมีข้นตอน และดาเนินการได้อย่าง
�
ั



�
ื
ปัจจุบันเพ่อลดความเดือดร้อนของกาลังพลกองทัพเรือ
และครอบครัว เช่น การให้ข้าราชการโสดมีสิทธิเข้าพัก
ี
ั
้
อาศัยท่พักส่วนกลางได้ ท้งน กบพ. ได้ประชาสัมพันธ์
ี
�
และสร้างการรับรู้ให้แก่กาลังพล ทร. และครอบครัว
ด้วยการบันทึกเสียงสัมภาษณ์ของประธาน กบพ. รวมท้ง ั
ื
จัดทาส่อวีดิทัศน์และส่อสังคมออนไลน์ต่าง ๆ เพ่อใช้เป็น
ื
ื
�
สื่อน�าเสนอข้อมูลแนวทางด�าเนินการของ กบพ. ในการ
�
พัฒนาด้านท่พักอาศัยของกาลังพลกองทัพเรือ และ
ี
ครอบครัวให้ดีขึ้นตามนโยบายของ ผบ.ทร.
ึ
สาหรับการจัดกิจกรรม ๕ ส. ซ่งจะดาเนินการ
�
�
ี
ั
ื
ั
อย่างต่อเน่องตลอดท้งปีงบประมาณน้น้น กาลังพล
�
ิ
ิ
�
กองทัพเรือและครอบครัวจะเป็นผู้มีส่วนสาคัญย่งในการ เป็นรูปธรรมและมีประสิทธิภาพ อันจะเป็นจุดเร่มต้น
�
ี
ร่วมด�าเนินกิจกรรม โดย กบพ. คาดหวังว่าเมื่อก�าลังพล ท่สาคัญในการพัฒนางานระบบบ้านพักในอนาคต
ึ
ี
ั
กองทัพเรือและครอบครัวได้เห็นถึงความต้งใจจริง ซ่งสนองตอบต่อนโยบายของผู้บัญชาการทหารเรือท่จะ
ึ
ี
ของผู้บังคับบัญชาและการเปล่ยนแปลงในทางท่ดีข้น ทาให้ระบบบ้านพักของกองทัพเรือมีมาตรฐานเดียวกัน
�
ี
�
ื
ของสภาพท่พักอาศัยโดยรวมแล้วกาลังพลกองทัพเรือ มีการบริหารจัดการท่มีประสิทธิภาพ เพ่อสร้างความ
ี
ี
และครอบครวจะมแรงบลดาลใจจนเกดความร่วมมอ เป็นอยู่และคุณภาพชีวิตท่ดีของกาลังพลกองทัพเรือ
ี
ิ
ั
ี
ื
ั
�
ร่วมใจ และสร้างแรงขับเคล่อนการดาเนินการตาม และครอบครัวอย่างแท้จริง ซึ่งจะส่งผลต่อประสิทธิภาพ
ื
�
ั
นโยบายของผู้บัญชาการทหารเรือไปสู่จุดหมายท่ต้งไว้ได้ การทางานของกองทัพเรือโดยตรง รวมท้งจะเป็นการ
ี
ั
�
้
ี
�
จากแผนดาเนินการของ กบพ. ในปีน แม้พบว่า สร้างความรักความสามัคคีของคนในกองทัพเรือ
มีอุปสรรคบ้างในข้อจากัดเร่องงบประมาณ ข้อจากัด ให้มีมากย่งข้นดังคาขวัญของผู้บัญชาการทหารเรือ
ิ
ึ
�
ื
�
�
้
้
ิ
ั
ื
ในการคดเลอกบคลากรเขามาปฏบตหน้าทตามโครงสราง “พลังสามัคคี พลังราชนาวี”
ั
ิ
ี
่
ุ
นาวิกศาสตร์ 43
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

“ถ้าท่านมีสวนสักแห่ง และห้องสมุดสักห้อง เท่ากับท่านมีทุกสิ่งที่ท่านจำาเป็น”

Marcus Tullius Cicero


“ในทัศน์ของผม คนเราขาดห้องสมุดไม่ได้ เพราะหนังสือเป็นอาหารของสมองและจิตใจ”
ศ.ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์





ี
ุ
อารัมภบท ประธาน เหมา เจ๋อ ตง ของจน เคยมอาชพ
ี
ี
ั
ี
�
ิ
ุ
ในประวัตศาสตร์โลก มีบคคลจานวนไม่น้อย เป็นบรรณารักษ์ของห้องสมุด และท่น่นเองเขาได้ศึกษา
ึ
ท่ห้องสมุดได้มีอิทธิพลต่อความคิดของพวกเขาให้ จากหนังสือในห้องสมุด ซ่งเป็นแรงจูงใจให้เขาสามารถ
ี
�
กลายเป็นบุคคลสาคัญของโลก อาจกล่าวได้ว่าถึงกับ ปฏิวัติประเทศจีนเป็นคอมมิวนิสต์ และได้รับการพัฒนา
เปลี่ยนแปลงโลก หรือประเทศของพวกเขา ตัวอย่างเช่น ต่อมาจนกลายเป็นประเทศอภมหาอานาจประเทศหนง ึ ่
ิ
�
�
ึ
อดีตประธานาธิบดีอับราฮัม ลินคอล์น ของสหรัฐอเมริกา ในปัจจุบันความสาคัญของห้องสมุดมีมากมายซ่งจะได้
ี
ท่มีบทบาทสาคัญในการเลิกทาส เขาเป็นคนใฝ่หาความร ู้ กล่าวในล�าดับต่อไป
�
ี
ศึกษาด้วยตัวเองจากห้องสมุด บทความน้มีวัตถุประสงค์เพ่อให้ผู้อ่านได้ทราบถึง
ื
พัฒนาการของห้องสมุดต้งแต่ยุคโบราณของอารยธรรม
ั
ของโลกจนกระทั่งสมัยปัจจุบัน โดยเฉพาะในยุคปัจจุบัน
ท่ได้รับการพัฒนาค่อนข้างมากและรวดเร็ว เพ่อให้
ี
ื
สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบันของโลก
ี
ฉากสุดท้ายคงหนีไม่พ้นท่ต้องกล่าวถึงห้องสมุด
ี
ของกองทัพเรือท่น่าสนใจคือ ห้องสมุดกลางของ
กองทัพเรือถือว่าเป็นแห่งแรก ๆ ของส่วนราชการ
ของประเทศ กล่าวได้ว่า กองทัพเรือค่อนข้างทันสมัย
แต่ระยะหลังดูเหมือนถูกละเลยให้ความสาคัญ
�
ี
ประธาน เหมา เจ๋อ ตุง อดีตบรรณารักษ์ห้องสมุด เปรยบเทียบกับห้องสมุดของกองทัพอากาศแล้ว
ี
ถูกท้งไม่เห็นฝุ่น น่ยังไม่นับบรรดาห้องสมุดของ
ิ
นาวิกศาสตร์ 44
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ั
ุ
บรรดามหาวิทยาลย และห้องสมดของภาคเอกชน
กล่าวสั้น ๆ ว่า “เราเคยทันสมัย แต่ไม่พัฒนา”
ี
พัฒนาการของห้องสมุด เท่าท่นักโบราณคด ี
ึ
ได้ค้นพบห้องสมุดแรกของโลกเกิดข้นก่อนคริสต์
ศักราชหลายร้อยปีคือ ห้องสมุดของพระเจ้า Saragon
ึ
แห่งอาณาจักร Assyria สร้างข้นประมาณ ๓๐๐ ปี
ก่อนพุทธกาล เป็นท่รวมหนังสือความรู้ด้านต่าง ๆ
ี
ในรูปแบบของแท่งดินเหนียว (Clay Tablets)
ิ
�
ี
สลักตัวหนังสือรูปล่ม ห้องสมุดน้ทาให้สามารถ
เรียนรู้ถึงอารยธรรมของอาณาจักรโบราณ
้
�
แถวลุ่มแม่นาไทกริสและยูเฟรติสในตะวันออกกลาง ห้องสมุดแห่งอเล็กซานเดรีย แหล่งวิทยาการแห่งแรกของโลก
ี
ห้องสมุดท่กล่าวน้มีหนังสือประมาณ ๒๒,๐๐๐ แท่ง ห้องสมุดโบราณแห่ง Alexandria อยู่ในเมอง
ี
ื
ั
ี
ื
ู
ี
ั
ี
ั
มการจดหมวดหม่หนงสอและลงบญชไว้เรยบร้อย Alexandria ริมฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียนของอียิปต์
ส่วนใหญ่เก่ยวกับประวัติศาสตร์ วรรณคดี หลักภาษา เป็นห้องสมุดใหญ่ท่สุด และสาคัญท่สุดของโลกยุคโบราณ
ี
ี
�
ี
ั
วิทยาศาสตร์ และเศรษฐกิจในยุคน้น ต่อมายังมีห้องสมุด เคยเป็นศูนย์กลางการศึกษาท่สาคัญนานหลายปี
�
ี
ที่ส�าคัญ ๆ หลายแห่ง เช่น ห้องสมุดเมือง Alexandria จนถงเมอโรมนเอาชนะอยิปต์เม่อ ๓๐ ปีก่อนคริสต์ศกราช
ี
่
ั
ื
ึ
ื
ั
ของอียิปต์ กล่าวกันว่าสมัยกรีกโบราณ Aristotle ม ี ห้องสมุดแห่งน้ประกอบด้วยแหล่งรวบรวมผลงาน
ี
ห้องสมุดส่วนตัว ในยุโรปตอนปลายพุทธศตวรรษที่ ๒๐ สาคัญของนักปราชญ์กรีก เช่น Plato Socrates
�
�
ี
ื
มีห้องสมุดขนาดใหญ่ท่มีความสาคัญต่อเน่องจนถึง ซ่งน่าเสียดายท่ผลงานเหล่าน้นถูกทาลายไปพร้อมกับ
ี
ั
ึ
�
ปัจจุบัน คือ ห้องสมุดแห่งชาติของฝรั่งเศสและอังกฤษ ห้องสมุด นอกจากน้นห้องสมุดน้ยังมีห้องประชุม
ี
ั
ส่วนในซีกโลกตะวันออก อาณาจักรโบราณ เช่น จีน รวมท้งสวน กับท้งเป็นส่วนหน่งของสถาบันการศึกษาวิจัย
ึ
ั
ั
มีการพัฒนาด้านความรู้และหนังสือ มีการสะสมหนังสือ ขนาดใหญ่ที่เรียกกันว่า Museum
�
ื
เช่นกัน ชาวจีนรู้จักวิธีทากระดาษเพ่อใช้เขียนหนังสือ เมอกล่าวถึงเมอง Alexandria สาหรบพวกเรา
ื
ื
่
ั
�
รู้วิธีพิมพ์หนังสือด้วยแผ่นไม้ และแกะตัวพิมพ์ มีการ ชาวเรือขอทบทวนความจาทางประวัติศาสตร์ ๒ เร่อง
ื
�
�
บันทึกความรู้ทานองสารานุกรม จดบันทึกพงศาวดาร ท่สาคัญ เร่องแรกคือ ประภาคารฟาโรสแห่ง Alexandria
ื
�
ี
มีการแต่งวรรณคดี เป็นประภาคารโบราณ ซ่งจัดให้เป็นหน่งในเจ็ดส่ง
ึ
ิ
ึ
ชาวเกาหลีโบราณรู้จักวิธีพิมพ์ด้วยตัวพิมพ์โลหะ มหัศจรรย์ของโลก ต้งอยู่บนเกาะฟาโรสนอกเมือง
ั
และมีหน่วยงานราชการว่าด้วยหนังสือ Alexandria สร้างเม่อราว ๒๗๐ ปีก่อนคริสต์ศักราช
ื
�
ชาวอินเดียมีตาราว่าด้วยเทววิทยา ศาสนา มีอายุยาวนานถึง ๑,๖๐๐ ปี จนกระทั่งเกิดแผ่นดินไหว
วรรณคดี และศิลปกรรมมาช้านาน อย่างไรก็ดีความรู้ ทาให้ประภาคารพังลงมา ปัจจุบันคงเหลือแต่ซาก
�
ี
เก่ยวกับห้องสมุดหรือคลังหนังสือของประเทศเหล่าน ้ ี อีกเร่องหนงมความสาคัญต่อนกรบชาวเรือคือ การยทธ์
ุ
ึ
ื
่
ั
ี
�
ในสมัยโบราณอาจไม่เป็นรูปแบบท่ถูกต้องชัดเจนนัก ท่อ่าวอาบูเกียร์ใกล้ Alexandria ระหว่างกองเรือของ
ี
ี
ื
ี
คงเป็นเร่องท่ต้องศึกษาค้นคว้าอย่างละเอียด Lord Nelson กับกองเรือฝรั่งเศส นับเปนศึกครั้งยิ่งใหญ ่
็
เป็นระบบกันอีกต่อไป หน่งในสามของการยุทธ์ท่ทาช่อเสียงให้แก่เขา การรบ
ี
ื
�
ึ
นาวิกศาสตร์ 45
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
ั
�
ั
คร้งน้กองเรือฝร่งเศสถูกทาลายย่อยยับ นักประวัติศาสตร์ ในยุคปัจจุบันภายหลังจากอียิปต์และ UNESCO
ั
�
ึ
�
ส่วนหน่งกล่าวกันว่าการรบคร้งสาคัญ ๓ คร้ง ของ Nelson ได้เห็นความสาคัญจึงได้จัดสร้างห้องสมุด Alexandria
ั
ี
ิ
ื
ึ
ึ
ั
คือท่มาของแถบ ๓ แถบ สีขาวบนปกเส้อกะลาสีเรือ ข้นมาใหม่เพ่อให้ย่งใหญ่เช่นสมัยก่อน ซ่งต้งอยู่ใกล้
ื
ของอังกฤษและอีกหลายประเทศ (สาหรับเคร่องแบบ สถานท่เดิมใช้เวลาสร้าง ๑๒ ปี เร่มให้การบริการในปี
ื
�
ิ
ี
กะลาสีของทหารเรือไทยมีเพียง ๒ แถบ ผู้เขียนพยายาม ค.ศ.๒๐๐๒ มีระบบป้องกันอัคคีภัยอย่างดี ห้องสมุดใหม่น ี ้
ค้นคว้าที่มาของแถบ ๒ แถบ แต่ไม่ประสบความส�าเร็จ) มีหนังสือทุกภาษาในโลกมากกว่า ๘ ล้านเล่ม มีพ้นท่อ่าน
ี
ื
ขอวกกลับมาสู่เรื่องห้องสมุดต่อ เมือง Alexandria หนังสือ ๗๐,๐๐๐ ตารางเมตร
เดิมปกครองโดยอียิปต์ ต่อมาตกเป็นของกรีก - โรมัน น่เป็นตัวอย่างท่ดีซ่งแสดงให้เห็นว่าอารยธรรม
ี
ึ
ี
ั
�
จนกระท่งการเข้ามาของศาสนาอิสลามจากอาณาจักร ตะวันตกโบราณได้ให้ความสาคัญแก่ห้องสมุด ซ่งถือว่า
ึ
ออตโตมัน เมืองนี้จึงเป็นที่รวมศิลปะทั้งของกรีก - โรมัน เป็นคลังปัญญาหรืออาหารสมองของประเทศ อียิปต์
และตุรกีปะปนกัน เป็นแหล่งอารยธรรมเก่าแก่ท่สุดของโลกแห่งหน่งจึงยอม
ึ
ี
ิ
เม่อพระเจ้า Alexander มหาราช รบชนะ ทุ่มเทเงินร่วมกับ UNESCO เพ่อสร้างความย่งใหญ่
ื
ื
อียิปต์ ได้ทรงตั้งเมือง Alexandria ขึ้นมา พร้อมกับตั้ง ให้กลับคืนมา แม้จะไม่ดีและทันสมัยท่สุดในปัจจุบัน
ี
ี
ึ
ราชวงศ์ Ptolemy ข้นครองบัลลังก์ เมืองน้ถูกสร้างให้ แต่ก็ถูกจัดเป็นห้องสมุดชั้นน�าแห่งหนึ่งของโลก
มีมหาวิทยาลัยแห่งแรกของโลก ห้องสมุด Alexandria ห้องสมุดในสมัยปัจจุบัน ในช่วงร้อยกว่าปีท่ผ่านมา
ี
ึ
ิ
ี
ุ
ี
่
่
่
ึ
ุ
ซงดทสดในยคน้น จงเป็นศนย์วทยากรทบรรดา ห้องสมุดได้มีการพัฒนามาก มีความก้าวหน้าทันสมัย
ู
ั
ี
นักปราชญ์และปัญญาชนต่างต้องการไปเยือน มีหลักฐาน ท้งทางด้านปริมาณและคุณภาพของหนังสือ ตลอดจน
ั
ื
ิ
ี
ู
ระบว่า Euclid ผ้ค้นพบทฤษฎเรขาคณตเคยสอนวชา มาตรฐานการบริหารจัดการในการวิเคราะห์เน้อหา
ุ
ิ
ั
ี
ื
ี
เรขาคณิตท่ห้องสมุดแห่งน้ รวมท้ง Archimedes การจัดกลุ่มหมวดหมู่ของเน้อหาวิชาการต่าง ๆ
ื
หนึ่งในบรรดานักวิทยาศาสตร์ชั้นน�าสมัยนั้น การจัดเก็บรักษา จัดทาเคร่องมือค้นหาเร่องราวท่ต้องการ
ี
ื
�
ั
ิ
ุ
้
ี
ั
ต่อมาเมื่อ Julius Caesar ได้ยึดเมือง Alexandria จดการฝกอบรมบคลากรในดานวชาชพบรรณารกษศาสตร ์
ึ
ื
ของพระนาง Cleopatra เมื่อ ๔๘๐ ปีก่อนคริสต์ศักราช และสารนิเทศศาสตร์ การนาเคร่องคอมพิวเตอร์มาใช้
�
ั
ได้ส่งให้ทหารโรมันเผาบางส่วนของห้องสมุด Alexandria ในการจัดการ และการให้บริการความรู้ต่าง ๆ
้
ั
้
�
้
หลังจากน้นยังถูกเผาอย่างย่อยยับในสมัยของ อยางกวางขวางใหสอดคลองกบความตองการ เปนกาลง ั
้
่
็
ั
ี
่
ู
Theodosius ของโรมันตะวันออก (Byzantine) ทางด้านวชาความร้ข่าวสารและข้อมลต่าง ๆ ทจาเป็น
ู
ิ
�
โดยส่งให้เผาทาลายเอกสาร วัดวาอารามต่าง ๆ ท่มิใช่ ในการพัฒนาของแต่ละคนและของสังคม
ั
�
ี
ของศาสนาคริสต์ ซึ่งถือว่าเป็นพวกนอกรีต ปัจจุบันเป็นท่ยอมรับกันท่วโลกว่า ห้องสมุดเป็น
ี
ั
สถาบันรวบรวม และให้บริการความรู้แก่บุคคลและสังคม
ั
ื
รฐบาลและองค์กรต่าง ๆ ของประเทศ ถอเป็นหน้าท ี ่
ึ
�
ซ่งจะจัดให้มีและสนับสนุนการดาเนินงานและพัฒนาการ
ั
ของห้องสมุดเพ่อให้เป็นหน่วยงานท่มีความม่นคง
ี
ื
หากมองภาพรวมแล้วจะเห็นได้ว่าพัฒนาการของ
ห้องสมุดในรอบเกือบร้อยปีน้เพ่มพูนเป็นหลายเท่า
ิ
ี
ี
ของพัฒนาการในระยะเวลาหลายร้อยปีท่ผ่านมา
ห้องสมุดแห่งอเล็กซานเดรียที่สร้างใหม่
ขณะเดียวกันแม้ประชาชนของประเทศไทย รวมท้ง
ั
นาวิกศาสตร์ 46
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
บุคลากรในกองทัพเรือเป็นท่ยอมรับกันว่ามีการอ่าน ๐.๑ x ๐.๑ เซนติเมตร ต้องใช้ปลายเข็มในการเปิด
�
หนังสือและใช้บริการของห้องสมุดน้อย แต่สาหรับ
ปัญญาชนและผู้ที่มีการศึกษาได้ใช้ประโยชน์ของหนังสือ
และห้องสมุดมากขึ้นเช่นกัน
ห้องสมุดใหญ่ที่สุดในโลก ในหนังสือ Guinness
ี
Book of Records ได้บันทึกสถิติของห้องสมุดท่ม ี
ขนาดใหญ่ที่สุดของโลก โดยใช้เกณฑ์การวัดขนาด
ั
ความยาวของระยะทางในการเรียงช้นหนังสือ ผลปรากฏว่า
Library of Congress ของสหรัฐอเมริกายาวรวม

๘๕๐ กิโลเมตร อันดับสองคือ British Library ยาว
�
ี
๖๒๕ กิโลเมตร วิธีน้ไม่ต้องคานึงว่าหนังสือแต่ละเล่มหนา Library of Congress ของสหรัฐอเมริกา
บางแค่ไหน ยังมีวิธีการจัดอันดับท่นิยมใช้กันโดยท่วไป ห้องสมุดของไทย ไม่ถึงกับเปรียบเทียบกับ
ั
ี
ั
ี
�
็
ั
ด้วยวิธการนบจานวนเล่มเป็นตวเกณฑ์ อย่างไรกด ี ห้องสมุดแห่ง Alexandria หรือกับบรรดาห้องสมุด
Library of Congress ติดอันดับหน่งเช่นกัน กล่าวคือ ในยุโรป ห้องสมุดของไทยไม่ได้เก่าแก่เลย โดยเฉพาะ
ึ
ี
มีหนังสือประมาณ ๑๓๒ ล้านเล่ม (ตัวเลขไม่คงท ่ ี อย่างย่งหากเราพิจารณาจากบรรดาห้องสมุดท่ม ี
ิ
เน่องจากมีการเพ่มจานวนหนังสือเกือบตลอดเวลา) การจัดระเบียบอย่างเช่นของยุโรปและอเมริกาเหนือ
ื
�
ิ
อันดับสอง British Library และอันดับสามเป็นของ ห้องสมุดแห่งแรกของไทย ก่อนจะกล่าวถึงประวัต ิ
เยอรมนีคือ Deutsche Bibliothek ในบรรดา ๑๐ อันดับ ท่มาของห้องสมุดแห่งแรกของไทย ขอไขปัญหาท่หลายคน
ี
ี
ตั้งอยู่ในทวีปอเมริกาเหนือและทวีปยุโรป อาจค้างคาใจว่าทาไมจึงเรียกว่าห้องสมุด ท้งท่เกือบ
�
ี
ั
้
็
่
ห้องสมุดรัฐสภาของสหรัฐอเมริกา (Library of ทงหมดเปนหนงสอ หรอแทบจะกลาวไดวาไมพบสมดเลย
ั
ื
่
ื
่
้
ุ
ั
ุ
่
Congress) นบเป็นสถาบนเก่าแก่ทสดของประเทศ ในห้องสมุด
ั
ั
ี
และใช้ในการวิจัยของรัฐสภา ก่อสร้างเมื่อปี ค.ศ.๑๘๐๐ กรมหม่นนราธิปพงษ์ประพันธ์ ได้ให้ความเห็นว่า
ื
ปัจจุบันเป็นห้องสมุดแห่งชาติ ใช้เป็นแหล่งข้อมูลด้าน สมุด มาจากภาษาสันสกฤต สังยุ หรือสมบุตใน
กฎหมาย ตั้งอยู่ในกรุงวอชิงตัน ดีซี เคยถูกไฟไหม้เมื่อปี ภาษาเขมร สมุดภาษาไทยมาจากสมุดข่อย สมุดไทยใช้วิธ ี
ค.ศ.๑๘๑๔ มีเอกสารบางส่วนถูกท�าลาย ปีต่อมารัฐสภา พับกระดาษไปมา ใช้ในการเขียนหรือบันทึก
ได้ซ้อห้องสมุดของโทมัส เจฟเฟอร์สัน อดีตประธานาธิบด ี
ื
สหรัฐอเมริกา ซ่งมีขนาดใหญ่กว่าเดิมสองเท่า ในปี
ึ
ค.ศ.๑๘๙๗ ได้รับการปรับปรุงและจัดระบบใหม่ โดย
ี
ย้ายไปอยู่ท่ตึกสร้างใหม่อยู่ใกล้ ๆ กัน พร้อมกับจัดใหม่ให้
เป็นสากล และได้มาตรฐานทั้งขอบเขตและเนื้อหา
นอกจากขนาดใหญ่โตแล้ว แต่ละวันยังมีหนังสือ
ิ
้
ิ
็
่
์
่
่
ั
่
สงพมพและเอกสารตาง ๆ สงไปเกบไวทน่วนละประมาณ
ี
ี
๒๒,๐๐๐ รายการ หนังสือเล่มใหญ่ท่สุดของห้องสมุดเป็น
ี
หนังสือรูปภาพถ่ายชาวภูฏาน มีขนาด ๑.๕ x ๑ เมตร
ี
หนังสือเล่มเล็กท่สุดคือ Old King Cole มีขนาด สมุดไทย
นาวิกศาสตร์ 47
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔

ี
ี
�
ื
�
คาว่า หนังสอ คือ เคร่องหมายท่ใช้ขีดเขียน เช่น ข้างต้นน้ ทาไมภาษาอังกฤษจึงแหวกแนวใช้ Library แตกต่าง
ื
ิ
ื
ไปเขียนเป็นหนังสือมาก่อน หรือหนังสือราชการ คือ อย่างส้นเชิงจากประเทศอ่น ๆ สันนิษฐานว่าในอดีตเกาะ
ี
ลายลักษณ์อักษรท่ปรากฏเป็นแผ่นกระดาษ หรือใน อังกฤษได้เคยถูกบุกรุกและครอบครองจากหลายชาต ิ
ั
ความหมายทั่ว ๆ ไปคือหนังสือเป็นเล่ม เช่น พวก Viking พวก Roman และฝร่งเศส เป็นต้น
่
ิ
ั
ึ
ั
�
ี
กล่าวให้ชัดเจนข้น สมุดเป็นคาไทยด้งเดิมใช้เรียก ชาติทปกครององกฤษมีอทธิพลในการใช้ภาษาของ
แผ่นกระดาษที่พับไปพับมา เหมือนพัดด้ามจิ๋วของญี่ปุ่น คนอังกฤษโบราณ ดังนั้นศัพท์ต่าง ๆ จึงเป็นลูกผสม
มีขนาดใหญ่พอที่จะเขียนเรื่องราวต่าง ๆ ลงไว้ แล้วพับ ห้องสมุดแห่งแรกของไทย พัฒนาการของห้องสมุด
ั
เป็นปึกหนาประมาณ ๒ – ๓ น้ว เรียกว่า สมุดปึก หน่งนับ ในประเทศไทยมีมาต้งแต่สมัยสุโขทัย โดยมีการเก็บคัมภีร์
ิ
ึ
เป็นสมุดเล่มหนึ่ง ถ้าจะเทียบกับภาษาปัจจุบันสมุดก็คือ พระไตรปิฎก ซ่งจารึกลงบนใบลานไว้ท่ “หอไตร หรือ
ี
ึ
ั
หนังสือน่นเอง สมุดดังกล่าวใช้กันมาจนถึงสมัย หอพระไตรปิฎก” ในวัด อารามต่าง ๆ (วัดที่อยู่ในเมือง
ั
ิ
ั
ี
กรงรตนโกสนทร์ สมยรชกาลท ๕ อย่บ้าง แม้จะมการ หรือคามวาสี) นอกจากน้นยังมีการจัดเก็บหลักศิลาจารึก
ั
ี
่
ู
ุ
ั
ื
พิมพ์ด้วยเคร่องจักรและเย็บเป็นเล่มหนังสือแล้วก็ตาม และวรรณกรรมทางศาสนาโดยเฉพาะอีกด้วย
ั
แต่บางคร้งเราเรียกหนังสือท่เขียนด้วยมือแล้วพับเป็นเล่ม
ี
โดยการพับกระดาษไปมาเป็นปึกว่า สมุดไทย และสถานท ี ่
ั
้
่
ึ
ซงเกบรวบรวมเอกสารเหลานนวา ห้องสมุด หรือหอสมุด
่
่
็
ห้องสมุด คือ สถานที่เก็บงานเขียน หรือเรือนไทย
โบราณท่แบ่งเป็นห้อง ๆ ห้องท่เก็บสมุด (หรือหนังสือ)
ี
ี
เรียกว่า หอสมุด ห้องอื่น ๆ เช่น หอนอน หอพระ
ต่อมาสมัยใหม่ อาคารที่จัดเป็นสถานที่เก็บหนังสือ
ี
เรียกว่า ห้องสมุด ห้องสมุดมิใช่สถานท่เก็บเฉพาะหนังสือ
ิ
ื
เก็บส่งอ่น ๆ อีกด้วย เช่น เทป วิดีโอ ไมโครฟิล์ม ห้องสมุด หอพระมณเฑียรธรรม
เป็นที่เก็บรวบรวมความรู้ด้านต่าง ๆ ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้า
�
ี
ท้งหมดน้เป็นคาอธิบายท่กะทัดรัด ชัดเจนของ จุฬาโลกมหาราช มีการสร้าง “หอพระมณเฑียรธรรม”
ี
ั
ึ
้
�
ั
กรมหม่นนราธิปพงษ์ประพันธ์ ในบริบทของเวลาน้น ข้นกลางสระนาตรงมณฑปวัดพระศรีรัตนศาสดาราม
ื
อย่างไรก็ตามต้องยอมรับว่าเก่ยวกับห้องสมุด เราควร (ป้องกันปลวก) เพ่อให้เป็นท่เก็บคัมภีร์พระไตรปิฎก
ี
ื
ี
ย้อนกลับไปดูความคิดของชาวตะวันตก ซ่งได้สร้าง จึงกล่าวได้ว่า พระมณเฑียรธรรมทาหน้าท่เป็นหอสมุด
�
ี
ึ
ห้องสมุดมานานนับพันปี แห่งแรกของกรุงรัตนโกสินทร์
ั
รากศัพท์ของห้องสมุด (ภาษาอังกฤษ Library) ในสมัยพระบาทสมเด็จพระน่งเกล้าเจ้าอยู่หัวได้
มาจากภาษาละติน Liber แปลว่า หนังสือ และในภาษา โปรดให้มีการปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม
ี
ั
กรีกซ่งได้รับอิทธิพลจากภาษาละตินว่า Bibliotheca ให้เป็นแหล่งศึกษาหาความรู้ของประชาชนท่วไป วัดน้จึง
ึ
ั
ี
�
�
ุ
ี
่
คาน้ต่อมากลายเป็นรากศัพท์ของชาติในยุโรป เช่น นับเป็นวัดทมีห้องสมดสาหรบประชาชนแห่งแรกของชาต ิ
ิ
ั
็
เยอรมนี (Bibliotek) ฝร่งเศส (Bibliotheque) สเปน ห้องสมดสมยใหม่เรมต้นสมยพระบาทสมเดจ
ั
ั
ุ
่
(Biblioteca) เป็นต้น และอีกหลายประเทศในยุโรปที่ใช้ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยบริจาคทรัพย์ร่วมกันสร้าง
ื
Romance Language อาจมีผู้สงสัยว่าคาว่าห้องสมุด “หอสมุดวชิรญาณ” เพ่อเป็นอนุสรณ์แด่พระบาทสมเด็จ
�
ี
ประเทศส่วนใหญ่ใช้ศัพท์ใกล้เคียงกันตามท่ได้แสดง พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยมีการบริหารจัดการแบบใหม่
นาวิกศาสตร์ 48
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๔